do quonam modo habuit? Quiꝝ ante euangelia euangelicum: & apoſtolicum: ante apoſtolica præcepta diſcipulū apoſtoloꝝ: qui aperiēs occultas diuitias naturæ: & in mediū ꝓferēs: ex ſe quid oēs poſſimus: oſtēdit. docuitqꝫ ꝗͣtus ſit ille theſaurus aīæ quem nos ſine uſu poſſidemus: & qd̓ ꝓferre nolumus: nec habere nos credi-mus. poſt multa quæ de natura diximus: etiā ſanctoꝝ exēplis bonū eius oſtēdimus: ac ꝓbauimus. Et ne ecōtrario ad ipſius culpā ꝑtinere putet̉: ꝙ aliqui iniꝗ fuerint: ſcripturaꝝ utar teſtimoniis: quæ peccātes ubi crimineuolūtatis grauāt: nō excuſant neceſſitate naturæ. In geneſi legimus. Symeon & Leui frēs cōſumauerūt iniqui-tatē ſuā ex uolūtate ſua ad Hieruſalē dominus locutus eſt: ꝓpter qd̓ ipſi dimiſerūt uiā meā: quā dedi ante faciteoꝝ: & nō exaudierūt uocē meā: ſed abierūt poſt uolūtatē cordis ſui mali: ac rurſus idē ꝓpheta. Et peccaſtis deo:& nō exaudiſtis uocē eius: & in mādatis illius: & in legitimis: & in teſtimoniis eius ambulare noluiſtis. Per Eſaiā quo ꝓphetā dominus locutus eſt: ſi uolueritis: & audieritis me: quæ ſunt bona terræ: māducabitis. Si aūt nolueritis: neqꝫ audieritis me: gladius uos cōſumet. Et rurſum oēs uos occiſione decidetis: quia uocaui uos: & nonexaudiſtis. locutus ſum: & neglexiſtis: & feciſtis malū ante conſpectū domini: & quæ nolebā elegiſtis. Ipſę quoqꝫ dominus in euāgelio ait: Hieruſalē hieruſalē quæ occidis ꝓphetas: & lapidas eos: qui ad te miſſi ſunt: quoti-ens uolui cōgregare filios tuos: quēadmodū gallina cōgregat pullos ſuos: ſub alis ſuis: & noluiſti. Vbi uelle u-demus & nolle: eligere: & refutare: ibi nō uis naturæ: ſed libertas intelligit̉. Volūtatis plena ſunt utriuſqꝫ teſta-mēti uolumina: ꝗbus tā bonū eſſe: ꝗͣ malum uoluntariū ſemꝑ aſcribit̉: quæ nos modo breuitatis cauſa omittimus: maxīe cū ſciamus te ſacræ lectioni deditā: de ipſo uberius fonte potare. Neqꝫ uero nos ita defendimus naturæ bonū: ut eā dicamus malū nō poſſe facere: quā utīqꝫ boni ac mali capacē etiam ꝓfitemur. Sed ab hac eantantūmodo iniuria uindicamus: ne eius uitio ad malū uideamur impelli: qui nec bonum ſine uoluntate facia.mus uel malum. & ꝗbus libeꝝ eſt: unum ſemꝑ ex duobus agere: cum ſemꝑ utrūqꝫ poſſimus. unde .n. alii iudicaturi ſunt: alij iudicandi? niſi ꝙ in eadē natura diſpar uoluntas eſt: & ꝗa cū oēs idem poſſimus diuerſa faciamusItaqꝫ ut hoc ipſum clarius lucere poſſit: alia exēpla ſunt ꝓferēda. Adam de paradiſo eiicitur. Enoch de mund-rapitur. In utroqꝫ dominus libertatē arbitrii oſtēdit. Vt. n. placere potuit ille qui deliꝗt̉: ita potuit peccare iſtequi placuit. Nō .n. a iuſto deo aut ille puniri meruiſſet: aut hic eligi: niſi uterqꝫ utrūqꝫ potuiſſet. Hoc de Cayn 8Abel fratribus: hoc etiā de Iacob & Eſau geminis intelligēdum eſt: ac ſciēdum ſolam uoluntatē cauſam eſſe: qin natura eadē merita diuerſa ſint: & Sodomoꝝ crimina Loth ſanctitas iudicauit. Nec illud eſt paruum argumētum ad ꝓbandū naturæ bonum: ꝙ illi primi hoīes per tot annoꝝ ſpatia abſqꝫ ulla admonitiōe legis fuerūtnō utiqꝫ qd̓ deo aliquando creaturæ ſuæ cura nō fuerit: ſed ꝗa ſe talē ſciebat hoīum feciſſe naturam ut pro legad exercēdam iuſticiam ſufficere. Deniqꝫ ꝗͣdiu recentioris adhuc naturæ uſus uiguit: nec humanæ rōni uelu-quandā caliginē: lōgus uſus peccandi obduxit: ſine lege dimiſſa ē natura. ad quā dominus nimiis iā uitiis obritam: & qͣdam ignorantiæ rubigine infectā: limā legis admouit: ut huius freqͣnti admōitiōe expolieret̉: & ad ſuum poſſet redire fulgorē. Neqꝫ uero alia nobis cauſa difficultatē quoqꝫ benefaciēdi facit: ꝗͣ longa cōſuetudo uiciorum quæ nos infecit aparuo: paulatimqꝫ per multos corrupit annos: & ita poſtea obligatos ſibi: & addictostenet: ut uim quodāmodo uideatur habere naturæ: Oē illud tēpus: quo negligēter edocti .i. ad uitia eruditi ſu-mus: quo mali etiā eē ſtuduimus: cū jcitamēta neꝗtiæ īnocēcia ꝓ ſtultitia duceret̉: nūc nobis reſiſtit: cōtraqꝫ no-uenit: & nouam uolūtatē impugnat uſus uetus. Et miramur: cur nobis per ociū atqꝫ deſidias neſcientibus etiāqͣſi ab alio ſanctitas cōferatur: ꝗ nullam cōſuetudinē boni facimus: cū malū tam diu didicerimus. Hæc de na-turæ bono curſim: quaſi in alio oꝑe dicta ſint: qd̓ ideo nobis faciēdū fuit: ut tibi planiorē uiam ad ꝑfectam iu-ſticiam ſterneremus: quam eo facilius currere poſſis: quo in ea nihil aſpeꝝ: nihil inacceſſibile eſſe cognouerisNam ſi etiam ante legē: ut diximus: & multo ante nr̄i ſaluatoris aduētū iuſte ꝗdam uixiſſe: & ſancte referāturꝗͣto magis poſt illuſtrationē aduētus eius: nō idcredendū eſt: qui inſtructi per Chriſti gr̄am: & in meliorē ho-minē eranti ſumus? ꝗ ſanguīe eius expiati: atqꝫ mūdati: illiuſqꝫ exēplo ad ꝑfectā iuſticiā īcitati: meliores illis eēdebemus: qui ante legē fuerūt. meliores etiam ꝗͣ fuerūt ſub lege dicente apoſtolo: peccatū in uobis iam nō do-minabit̉. Nō eſtis .n. ſub lege ſed ſub gratia. Et quoniā ſufficienter de his ut puto: diximus: nūc inſtituamus ꝑfectā uirginē: quæ ex utroqꝫ ſemper accēſa: & naturæ ſimul & gratiæ bonū moꝝ ſanctitate teſtet̉. Prima igituirginis cura: primūqꝫ ſtudiū ſit: ſcire uolūtatē domini ſui: & ꝗd ei placeat: ꝗd ue diſpliceat: diligenter inꝗrereut ſecundū apoſtolū rōnabile deo reddat obſequiū. totūqꝫ uitæ ſuæ curſum ex eius poſſit ordinaryſentētia. Inpoſſibile eſt .n. eī quenꝗͣ placere: cui ꝗd placeat ignorat. fieriqꝫ pōt: ut etiā obſeq̄ndi uoto offendat: qui qūo obſ-qui debeat: ante nō didicit: & ut maius eſt: uoluntatē domini facere: ꝗͣ noſſe: ita prius eſt noſſe: ꝗͣ facere. Illud. n.merito præcedit: hoc ordine. Vnde ꝓpheta dicit: & tu Iſrael noli ignorare. Et beatus Paulus: ꝗ autem ignoratignorabit̉. Itēqꝫ alibi. Propterea nolite fieri imprudētes: ſed intelligētes: quæ ſit uolūtas domini. initiū obediē-tiæ eſt: ꝗͥd præcipiat̉: uelle cognoſcere. Et pars eſt obſequii: didiciſſe: ꝗd facias. Scito itaqꝫ in ſcripturis diuinisꝑ quas ſolas potes plenam dei intelligere uolūtatē: ꝓhiberi q̄dā: præcipi qͥdā: concedi aliqua: nō nulla ſuaderi-ꝓhibent̉ mala: præcipiunt̉ bona: concedunt̉ media: ꝑfecta ſuadent̉. In duobus illis quæ priori loco ſunt: peccatū oē cōcludit̉. In utroqꝫ. n. dei cōtinet̉ imperiū: & nō ſolū præcipere: ſed & ꝓhibere ipſum: iubētis eſt. Gen-raliter nāqꝫ oībus mādat̉ iuſticia: quā Saluator in euāgelio breuiter ꝗdē: ſed pleniſſime cōprehēdēs ait: q̄cunquultis ut faciat uobis hoīes bona: hæc & uos facite illis: hoc eſt: ut nihil mali inferamus alijs: & præſtemus oēqͥd̓ bonū eſt. quia uolumus hoc ab aliis in nos utrūqꝫ ſeruari: hæc ſnīa æquo iure præcepti uniuerſos tenet: neulli oīno trāſgredi licet: qd̓ oībus imperatū ē: apertuſqꝫ cōtēptus dei eſt: uel facere ꝓhibita: uel iuſſa nō facereDuo uero reliqua quæ ſequunt̉: quoꝝ unū cōcedit̉: & ſaudet̉ aliud: in nr̄a ptāte dimiſſa ſunt: ut aut cū mino