¶ Incipit quintus tractatus tertiæ partis principalis de ſtatu & continentia uirginali. Et primo de uirginibusdeo dicatis.¶ Ad uirgines deo dicatas hortatoria: qua illas per exēpla ſanctorum ad religioſam cōuerſationem & obſeruāirginitatis inuitat.Olæ iccirco filiæ & dominæ meæ: Dominæ ideo diximus: quia ſponſæ domini mei leſu Chriſti inmonaſterio manentes nihil ſentiāt niſi piū leſum Chriſtū. hinc paradiſum ſolæ poſſideāt: ubi dulci & iocunda quiete ineffabilē trinitatē intueant̉: in ſacris litteris choris interſint angelicis: dulci-bus eorum melodiis miſceant̉: diuina in eccleſia cōtinebo myſteria. Informet mentē ſanctoꝝ patriarcharum ac patrum antiquorum obedientia. Prophetarum oracula dulci meditatione cor accendant ad pro-miſſa fœlicia. Apoſtolica documenta fidei cuncta detegant ſacramenta. Euangeliorum Codex ſemper ut Speculum teneatur in manibus. Martyres ſancti cūcta ſæculi huius aduerſa: & tempeſtates huius maris procelloſi: cum omnibus diabolicis uerſutiis & infeſtationibus dæmonum doceant conculcari. Confeſſorum præcioſadeuotio ad diuinorum contemplationem aſſiduam affectus aſtringat. Regularem uitam inſtruat ſanctorummonachorum mira conuerſatio. Frangere omnem ſexus molliciem & uirginitatis ſeruare propoſitum precioſiſſima uirgo uirginum cum cæteris uirginibus ſacris edoceat ſemper. O fœlix ſocietas. O fœlices uos: ſi talis actanti muneris non ſitis ingratæ: fœliciſſimæ nimirum ſi dignitatem ueſtram ipſæ cognoſcitis: quæ omnium regi & domino reginæ ſpecioſæ matrimonio copulatæ ipſum dummodo uelitis habere meremini. quem ange-lici ſpiritus uidere concupiſcunt: in quo omnia conſiſtunt: in quo ſola cuncta permanent: per quem omnia fi-unt: cui uniuerſa famulantur: cuius pulchritudinem ſol & luna mirantur: cuius tactu odoreqꝫ mortui reuiui-ſcunt. O excellentia dignitatis. O ineffabilis gloria. In fragili ſiquidem corpore deum & ſponſum talem intueripoteſtis. Hic quæſo mens ueſtra uigeat. hoc dies diei eructet uerbum: & ſcientiam nox indicet nocti. Angelicischoris ſanctorum ſocietatibus hic ſtudeatis intereſſe: ut poſtmodum in corporis exitu uobis gaudentes & lættāquam noti occurrant. ſi ſic feceritis nihil uobis dulcius: nihil iocundius: ꝗͣ his intereſſe conuiuiis: his pabuli:ſatiari: quibus ſemel deguſtatis terrena omnia amara cernuntur. Vera tunc clauſura cœnobii cuius tædet mentes uagabundas & deuias nobis pro ſumma reputabitur gloria: & reputabitis exire monaſterii limites eſſe ne-ceſſe potius mori. Experto itaqꝫ ſeni conſulenti credite filiæ ſi ſemel guſtatis ꝗͣ dulcis eſt dominus: ad quem ac-cedentes lapidem uiuum ab hominibus quidem reprobatum: a deo autem electuui poteritis ab eo illud audi-re. Venite & oſtendam uobis omne bonum: & tunc oſtendet talia qualia non niſi aſſuetæ mentes norunt. Scioquid loquor chariſſimi mei. Nam ut inſipientiam loquar ego homunculus ſic abiectus: ſic uilis: in domo do-mini adhuc uiuens in corpore angelorum ſæpe choris interfui: de corporis per hebdomadas ſuſtentationibus& nutrimentis nihil ſentiens diuinæ uiſionis intuitu. Poſt multorum dierum ſpatia præſcius futurorum cor-pori reditus flebam: quid ibi manens fœlicitatis habebam? quid inenarrabilis delectationis ſentiebam.Teſtis eſt ipſa trinitas quam cernebam neſcis quo iutuitu. Teſtes ſunt & ipſi beati ſpiritus qui aderant.Teſtis & conſcientia mea qui tantis bonis fruebar: Quæ quot & qualia ſunt neſcit proferre mollicie:orporis mei¶ Prologus in regula uiuendi ſanctimonialium: quam beatus Hieronymus ad Euſtochium & cæteras uirgi-nes iam ſenex inſcripſit: & diſtinxit capitulis fœliciter incipit.Ep̄eſcens in membris procliuum corpus ad terram ex qua exiit: iāqꝫ rugoſa fronte ſenem: & naturapene portentum: ueſter predilectarum in domino filiarum: & dominarum Chriſti uirgines ſacratiſ-ſimæ Eu̓ſtochium & reliquæ ad agni nouas nuptias: ſub obedientiæ: pudicitiæ: paupertatis: & religionis in domo domini adunatæ propoſito: nimium ſollicitat piæ deuotionis & charitatis affectus: ut tremulenta manus ſuæ parumper uetuſtatis oblita: deo uiuendi non mundo: ſpiritui non carni. & quod arduum eſt: nōſibiipſi normam & regulam: & Chriſti & apoſtolorum uita colectam: & ſanctorum etiam patrum anachori-tarum: quos per ſeptem annos hæremorum antra circuiens: non ſine admiratione & informatione repperi ob-ſeruationis & imitationis digno commendandam præconio in præſenti libello edoceat officio calami paratasmentes ad bonum: ueluti lingua iam dudum ſolebat uoce non mortua. O fœlix affectio: o deſiderium in domino commendandum: ut quæ deficiente per ſenium & communem ætatis finem lingua doctoris de caſu timetis: qui promptus eſt: præſumptuoſe & non timide ambulantibus in uia dei: in qua tot latent aduerſa: quot momenta ſunt temporum. expoſcit ueſtra pietas: ut depicta ſibi pericula & fomenta remedii accipiens procliuusſemper ad malum in primordio iuuentutis rationalis & animalis animus: ac cernēs: gradiatur per tuta. O pru-dens conſilium: ut pro uoce ſcripturam. & pro faciliter tranſeunti diu manſurum commutet. O iuſta & ſanctaexhortatio: & perdigna exauditōis beneficio. Sed prædilectæ filiæ. & ſi iuſtū & ſanctū eſt: quod petitis a patrepatris tamen negat ætas. prohibet inſufficientia: licet ingerat charitas. Stupent oculi palpitantes in tenebris:horret naturæ phreneſi incōſtans manus peragere iuuenilia. Hortatur tamen ſemper charitatis ardor: ne par-catur labori: unde tantus colligitur fructus: quem non putarem in uobis quæ ſcripturæ de domini uoluntatemelius eſtis edoctæ: ut blandimenti aliquid fatear: licet ueritatis: niſi ad alias ſuccedentes per tempora infor-mandum traheretur: tantus hic labor. Vincat igitur duellum hoc charitas: quæ ipſum inuincibilem uicit: ut ī-mortalis moreretur pro nobis. Verum fruſtra hæc ſperatur uictoria in tanta impoſſibilitate naturæ: niſi deuotæ orationes filiarum adſint: quibus deus paruit in tantum ab antiquo: ut etiam eum pœniteret eorum: quæprimitus minando ſpōponderat: quāuis pœnitere nō poſſit.L ii cii