quia non quærimus hominū gloriā: deus teſtis eſt: nec ad hoc loquimur: ut humanas amicitias aucupemus: nenoſtræ adulationis ſermone & nos & alios decipiamus: nec ut nos apud hoīes aliꝗd uideamur: ſed ut apud deūhoīes magna mereant̉. De qͣſtionibus autē tuis: ut pace tua loquar: quia turbulentius proponebas: ego ſimpli-citer reſpondere nolebā: quia bellanti dexterā pacis dare non poterā: licet ēt præpoſteꝝ forte uideat̉ inde aliꝗdin fine epiſtolæ retractare. Sed quoniā apud chriſtianos non tā ordo qͣrit̉: ꝗͣ profectus: pauca quæ tibi reor fore neceſſaria: credidi ſubnectenda: donec de cæteris: quæ ut aſſolet: te mouent: præſens ſi iuſſeris: cū præſente remota omni aīoſitatis cōtentione tractemus. Dixiſti. n. ni fallor: hoc iure te mala malis reddere: & cū iurantibu-iurare debere: ꝙ aliquādo iurauit dominus: aut mala malis reſtituit. Scio primū non oīa nobis conuenire ſeruisquæ domino conueniunt: ne in cōparatione famuloꝝ domini uideat̉ iniuria. Alioꝗn forſitā reclamare incipiamus: cur non de uirginibus: ſed de mulieribus generamur? Aut cur mortui noſtri die tertia non reſurgunt? Iu-rauit ſcio ſæpe dominus qui nos iurare prohibuit: nec ſtatim ex hoc temere blaſfemare debemus: ꝙ alios uetuerit: quod ipſe faciebat: quia dici nobis poteſt: iurauit dominus qͣſi dominus quē iurare nemo prohibebat: nobisquaſi ſeruis iurare non licet: ꝗ domini nr̄i lege iurare uetamur. Veꝝ ne ī eius exēplo ſcandalū patiamur: ex quotēpore iurare nos noluit: nec ipſe iurauit. Et qͣliter de iuramēti cauſa breui ſermone ſatiſfactū eſt: ita ēt ad uindictæ negociū hūc eundē ſenſū facile ꝓſpicis poſſe ſufficere: ꝗa aliud nūc tēpus gr̄æ in quo plenitudo ꝑfectionisaduenit: aliud fuit legis: aliud prophetaꝝ: dicente domino. Audiſtis ꝗa dictū eſt antiꝗs ne occiderēt: ego āt ꝑfectiora præcipio: quæ ī ordine digeſta ſuo loco lector īueniet. Ex quo .n. filius dei filius hoīs factus eſt: ex quo uetus fermētū iudaicæ traditionis eſt factū noua cōſꝑſio: ex quo agnus nō in figura: ſed ī ueritate comedit̉: ex quoſecūdū apoſtolum uetera trāſierunt: & facta ſunt oīa noua: ex quo iuſſū eſt imaginē terreni hoīs deponere: & a-ſumere formā cæleſtis: ex quo cōmortui uiuimus: ex eo uirtutibus cōſurreximus in chriſto.¶ Beati Hieronymi preſbyteri de tribus uirtutibus fortitudine: ſapiētia: & prudētia: tractatus: quaꝝ priori terra: mediæ orbis terraꝝ: extremæ cælū in ſcripturis aſcribit̉: quæ ad diuinā refert ſapientiā: cuius comparationeatuū eſt illi: ſapientius eſt hoībus: ubi etiā exponit illud de pſalmo: eduxit nubes ab extremis terræ: docensper nubes ſanctos intelligi-Res quodāmodo uittutes dei aſſumens propheta: fortitudinē: ſapientiā: atqꝫ prudentiā: unicuiqꝫ earpropria opera diſtribuit: fortitudini terrā: ſapientiæ orbē terraꝝ: prudentiæ cælū. Audi quippe ſcripturæ d̓rdinē. Dominus qui fecit terrā in fortitudine ſua: & erexit orbē in ſapiētia ſua: & in prudētia ſua extēdit calū. Et nos igitur in noſtra terra (dictū eſt quippe ad Adā: terra es) neceſſariā habemus fortitudinē dei: ꝗa abſqꝫea impoſſibile eſt nobis id exequi: quod carni repugnat. Cū aūt mortificata fuerint mēbra ſuper terrā: tunc parent ſpiritus uoluntati: ſiquidē iuxta apoſtolū: ſpiritu geſta carnis mortificant̉. Dominus ergo fecit terrā in fortitudine ſua. Si aūt ad hanc terrā uenias: & cōſideres id quod in lob ſcriptū eſt: iuxta emendatiſſima tamen exiplaria: quomō ſtatuerit eā ſuꝑ nihilū: inuenies fortitudinē dei in medietate mundi terræ librā ſuſtineri. Veni-ergo ad orbē terraꝝ: qui græce οικοῦμένη nuncupant̉ .i. inhabitata. Scio aīam inhabitatā: ſcio deſertā. Si enimnon habet deū patrē: ſi non habet filiū dicentē: ego & pater ueniemus ad eū: & manſionē apud eū faciemus: ſinō habet ſpiritū ſanctū: aīa deſerta eſt. Habitata āt eſt: ꝗͣdo plena eſt deo patre: ꝗͣdo habet chriſtū filiū & ſpiritūſanctū. Veꝝ hæc differenter & uarie in ſcripturis dicunt̉: in aīa hominis patrē & filiū & ſpiritū ſanctū commorari. Nam & Dauid in pſalmo confeſſionis tres ſpiritus poſtulat: dicens: ſpiritus principali confirma me: ſpiritirectū innoua in uiſceribus meis: ſpiritū ſanctū tuū ne auferas a me. Qui ſunt iſti tres ſpiritus? Principalis ſpirtus pater eſt. Rectus ſpiritus chriſtus eſt. Spiritus ſanctus: ſpiritus ſanctus eſt: hoc in approbationē eius rei di-ximus: ꝙ habitata .i. orbis terraꝝ: in ſapiētia dei fabricata ſit. Sapiētia quippe auxiliabit̉ iuſto: ſuꝑ decē ciui tates habenti poteſtatē. Sapientiā aūt & diſciplinā qui abiicit: infœlix eſt: & uana ſpes eius: & labores eius inſenſati & ſine fructu: & inutilia opera eius: ait ſapientia quæ titulo inſcribit̉ Salomonis. Iccirco ꝗͣtum poſſumus la-bore nitamur: ut habitata noſtra ſapientia dei erigat̉. Cecidit quippe & de ſublimi corruit: uenientibus nobis īlocū iſtum miſeriaꝝ. Cecidit habitata noſtra poſtꝗͣ peccauimus: inique fecimus: iniuſte egimus: ipie geſſimus& poſt ruinā indiget erectione. Si aūt non uis iſta ſentētia adduci: communem totius orbis qͣramus ruinam &poſt caſum eius conſequenter deus erigens prædicetur. Quicūqꝫ eſt in orbe iſto: ante erectionem cecidit. Si ātcecidit: cōſequenter erigendus fuit. Nemo quippe ſine caſu ſubleuatur. Si aūt erectus eſt: uideamus quæ ruinapræceſſerit: omnes corruimus per peccatū in orbē terraꝝ. Et dominus qui erigit eliſos: eleuauit nos iacentes. IiAdam omnes morimur: atqꝫ ita corruit orbis terraꝝ: & indiget erectione: ut in chriſto omnes uiuificemur. Igit̉duplicē intellectū de orbe tradidimus. Vnū quomodo ſingulæ animæ aut habītatæ ſint: aut deſertæ: alterumquomodo uniuerſus orbis pariter ceciderit: & in ſua prudentia extendit cælū. Non fortuito prudētia in cæli extenſione aſſumpta eſt. Inuenies & in prouerbiis dictū: dominus ſapientia fundauit terrā: præparauit aūt cælo:prudentia. Eſt ergo aliqua prudentia dei: quā nolo ut extra chriſtū requiras. Omnia quippe quæ dei ſunt: chr-ſtus eſt: ipſe ſapientia eius: ipſe fortitudo eius: ipſe iuſticia: ipſe ſanctitas & redemptio: ipſe ut ad præſens ueniaetiā prudentia. Sed cū ſit in ſubiacenti: pro uarietate ſenſuum diuerſus uocabulis nuncupatur. Aliud ſignificatſapientia: aliud iuſtitia. Quando enim ſapientia dicitur diſciplinis te diuinarum humanarumqꝫ rerum inſti-tuit. Quando iuſtitia. diſtributor & iudex meritorum ſignificatur. Quando ſanctitas: illa uirtus deſcribitur:quæ credentes deo efficit ſanctos. Ita ergo & mihi prudentiam eius intelligere cum doctrina eſt: & demonſtra-tio bonarum aut malarum rerum ſiue neutrum: atqꝫ in hunc modum extendiſſe nunc dicitur cælum in prudetia ſua. Quomodo autem extendatur cælum extendente eum prudentia: audi: quoniam extendit uerba notttendenti.