peperit Abrahæ filiū. In Iſaac diuina beniuolētia mōſtrat̉ his uerbis. Et exaudiuit illū deus: & concepit Rebe-ca uxor eius. Deniqꝫ & de lacob uxoribus ſic ponit̉. Et cōcepit Lia: & peꝑit filiū Iacob. &c. De nulla certe harūſcriptū eſt in utero cōcepit. Que tamē quicꝗd cōcipiebāt extra uteꝝ cōciꝑe nō poterāt: ſed quoniā de cōuentuuirili cōciꝑe ſe nouerāt: ꝗbus nō præueniebat ſalua uirgītate cōceptus. Sola uero Maria de utero cōcepit: cū irriſe rato aditu ſeminali clauſo utero cōcepit. Ad huius cōceptionis ſemē: ſi recte ratiocinabimur: & interitus diuna tractauerimus: ꝓceſſit in figura pro tꝑe illa ſnīa: quæ primogenita benedictiōis uel obligatiōis obligauit: dicēte domino. Oē maſculinū qd̓ aperit uuluā ſanctū domino uocabit̉. Quod ē iſtud maſculinū ꝗͥd aꝑit uulu-cū oīum fœminaꝝ uuluas aperiat nō puerperii neceſſitas: ſed maritalis agnitio? Deniqꝫ nulla uirgo dicit̉ poſtmaritū. qd̓ nomē clauſis uidetur futuris myſteriis cōuenire. Et ſuꝑius de Rachel ſcripturam habere monſtrauimus. Et exaudiuit illā deus: & aperuit eius uuluā: & concepit. Nō certe prius dixit concepit & poſt aperuit eiusuuluā ſed prius aperuit uidelicet ut maritus aꝑtis uuluæ ianuis uelut ſeminaturus agrū paratū ſemibus intra-ret. Deniqꝫ ſubiungit & cōcepit. Nō itaqꝫ partu: ſed cōceptione: īmo cōceptione patefacta eſt: nec illā parturierdus dū naſcitur: ſed qui parturiendū ſeminaturus fuerat reſignauit. Et ſi iā ante conceptū quippe ut cōciperet.reſerata eſt: nō eā: certe ille qui natusr eſt diu poſtea poterat reſerare: dū dicit̉ naſciturus: qui etiā concipi dū eſſetilla clauſa nō potuit: Omne maſculinū inquit ꝗd̓ aꝑit uuluā ſanctū domino uocabit̉. Quæ eſt iſta rō: quæ necſecundū ſenſū uidet̉ īpleta? Iacob primi locū fratris fraudulēter inuadit: nec ordine ꝓhibet̉: nec doloſitate dānat̉: loſeph filii ꝑ anū præpoſtera ſecundū naſcendi gradū benedictiōe ſignant̉: nec cæcitas erat futura ꝓſpiciētis: nec monitor filius dexterā parētis quæ pinguioris benedictiōis ſuco minorem irrigabat inflexit. Quæ oīautiqꝫ ſunt cōtraria: ſi putamus de his dictū eſſe. Omne maſculinū qd̓ aperit uuluā: ꝙ qui de uirili ſemine naſcitex fœminis. Sed quoniā aliud interius habet illa ſnīa. Ideo iſtiuſmodi primitiui benedictiōes & cedunt & ꝑdūtleſſe filius Dauid nō primus aut ſecūdus aut tertius: ſed oīum ultimus ungitur a ꝓpheta: & deſpicabilior cun-ctis eligit̉ in regē. Nec illi primo aut ſecūdo cōtra Dauid ſnīam legis de primitiuis ꝓmulgata blandit̉: quia iidicaſſet utiqꝫ maximos: ſi ab his matrū uuluas meminiſſet aꝑiri: quādo hoc utiqꝫ aut ī qua dicimus impletū qdutiqꝫ nō poterat nō īpleri? Quæ eſt iſta cuius uuluā fœdus reſerat: nō maritus? quæ uirgo cōcipit? quæ non utconciꝑet uirgo eſſe deſiit? Nō certe illa de qua ſcriptura dicit: cognouit adā uxorē ſuā: & peperit ei filium: ſed illa de qua euāgeliſta ſignat: & nō cognouit eā Ioſeph: donec peꝑit filiū. Igit̉ in Maria hoc ſine dubitatione ꝑfe-ctū eſt: cuius uuluā nō defloratio uirginitatis aperuit: nec partus effuſus ſed partus effuſio: quæ uirgo peperitquæ uirgo cōcepit: quæ prius mater facta eſt ꝗͣ maritata. De hac iſtud maſculinū qd̓ uere ſanctū uocandū eſſeexiit: quiqꝫ uuluam ſecundū promiſſionē partus editus nō ſecundū cōſuetudinē naturāqꝫ cōmunem: dum concipit̉ uiri ſemine reſerauit: Sed quoniā diuites dei ſenſus uelociter explicare nō poſſumus tantis in ſcripturarimolibus ad unā ſpeciē opponentibus: ut laxari ſit facilius ꝗͣ euadi: quando oīs ſcriptura cunctoꝝ ſenſuū unuꝫtrames ſit: quē in humano ſermone decurrere quis ualebit? Nec ſi angelicas pennas mortaliū linguis ſpūs aſcribat. Redire ad propoſitū conuenit: & prauo nauigio nō in altum uela configere: ne in periculū currat audaciaſed pro infirmitatis ſolatio in cōſpectu littoris nauigare: ut ſiquid formidinis oriat̉: uel ſpes ſit facile teneri poſſe quod cernitur. Dicebamus ſemen mulieris dominum ſanctum: quia ſecundū carnē patrem hoīem non hr̄eteūqꝫ iam ingeſtum eſſe ſerpenti quē in utero uirgīs dei ſpūs non materialis generaſſet humor. Deniqꝫ qd̓ ſequtur maiorē ab hoīe uirgīs promittit effectū dicēdo: ipſa tuū calcabit caput: quis ambigit ꝙ præter dominū noſtrum caput ſerpentis nemo calcauit. Ipſe enim ſolus ſuꝑ dracones & ſcorpiones ambulauit. Ipſe captiuam duxit captiuitatem. Nā qd̓ ſequitur & tu eius obſeruabis calcaneum: ad quē alium credimus ꝑtinere? Calcaneusquidem pars extrema ueſtigii eſt. Et dominus poſt Ioannis baptiſmū poſt dieꝝ. xl. ieiunium cū ab eodē ſerpite tentat̉ tertiæ illius doloſitatis iam uictor exclamat. Vade retro poſt me ſathana: quid aliud niſi a tergo poſi-tum uel relictum iubet ſuum obſeruare calcaneum? Hæc ſupra dixi: & inde ad hoc nos ipſa deduxit or̄o: ꝙ hōille interior cum cogitat non in hoc mūdo: ſed ſupra ipſum mundū cum illo opifice reꝝ ac ſuo uiuere uidetur:dicente Dauid: Beati qui ſcrutantur teſtimonia eius: ut pene hoc ſit (ſi fas eſt dici) deum fieri: diuina meditariillum dominum noſtrum ſalutis nr̄æ iam tunc prodidiſſe myſterium. Vnde & in pſalmis ait. In capite libri ſcriptum eſt de me. Caput libri eſt geneſeos: quoniam oīs ſcriptura unus eſt liber: & unus de quo ſcriptum eſt deus& iſtam promiſſionem ipſo eſſe uidemus ī capite: & caput uitæ nr̄æ ſpes eſt: & ideo caput uitalis libri ſpes factaper deum: illum inꝗͣ ut ſæpe diximus conditorem ſeneſcente iam mundo: qd̓ in prima mūdi ætate promiſeratpræſtitiſſe. Vnde propheta ait uirga tua & baculus tuus ipſa me conſolata ſunt: uirga mater eſt domini: ex quabaculus iſte: feſſo iam ꝑ ætatem mundo: qui eum ſuſtentaret exiit. Illum ergo in uirginis uteꝝ de lapſum: ut re-demptionis noſtræ totam hiſtoriam retexamus partu effectum hoīem ſe exhibuiſſe pro homine: & creaturamſuam ſede creatore feciſſe. Illum formam ſerui accepiſſe: ſed ſe exinaniſſe poteſtatis uoluntate non natura dei-tatis: per quam non poterat non eſſe quod fuerat. Illum maledicta pro ſalutaribus meruiſſe miraculis. Illū ſputa: illum palmas: illum coronam ſpineam: illum poſtremo crucem fuiſſe perpeſſum: illum inferna penetraſſe:illum tertia die reſurrexiſſe in id corpus quod cruci fuerat affixum: illum hoīem poſt mortem deum uiuum caſum petiſſe uictorem: ſedere ad dexteram dei: uentuꝝ ſuo tꝑe ad iudicium faciendum. illum ſpiritu dei per ſanctoꝝ ſuoꝝ ora quotidie celebrari. Hæc cogitaſſe uixiſſe eſt: hæc cogitatio paſtus animæ eſt: in hæc relabi uel recurrere cum domino iungi eſt: & cum ipſo per hæc humiliari eſt: cum ipſo pati: cum ipſo mori: & cum ipſo extiam ſuſcitari. Quid dicam de ipſa reſurrectione? in qua cum rideamur a gentibus non ſeparamur a Chriſtolicet & multi qui ſe ehriſtianos dicant reſurrectionē carnis excludant. ſed ſic ſint illi ſine corpore: quibus forte