αρέρα: ſed & pro ἄρθρα ille κῶκοζήλος ſyllabas interpretat̉ & litteras dicat o ἕιειτὄνούρēνὀνκαισει ε xijγήν quod græca & latina lingua ōmnino nō recipit, Cuius rei exemplum ex noſtro ſermone capere poſſumusQuanta enim apud græcos benedicuntur: quæ ſi ad uerbum tranſferramus in latino: non reſonant: & ē regione: quæ apud nos placent: ſi uertātur iuxta ordinem: apud illos diſplicebunt. Sed ut ī finita pretereā & oſtendātibi uir omnium nobilium criſtianiſſime: & chriſtianoꝝ nobiliſſime: cuiuſmodi falſitatis me in epiſtolæ tran-latione reprehendant: ipſius epiſtolæ ponā cū græco ſermone principium: ut ex uno crimine intelligant̉ & cateraἕδέίηρμάς αγἄτήτέ μήτἄ οίης είτολκλάριν φέρεσ θαί quod ego ita uertiſſe memini. Oportebat nosdilectiſſime clericatus honore non abuti in ſuꝑbiā: ecce inquiunt in uno uerſiculo quanta mendacia. Primumαγἀτέητός dilectus eſt non dilectiſſimus. Deindeoιήσία æſtimatio dicitur: non ſuperbia: non enim dixit oδηματι ſed οίήσει. Quoꝝ alterum tumorē: alteꝝ arbitriū ſonat. Totūqꝫ quod ſeꝗtur: clericatus honore nonabuti in ſuꝑbiam: tuū eſt. Quid agis o columē litteraꝝ: &noſtrorū tempoꝝ Ariſtarche: ꝗ̄ de uniuerſis ſcriptorbus ſententiam feras? Ergo fruſtra tanto tēpore ſtuduimus: & ſæꝑe manū ferulæ ſubduximus? Egredientes deportū ſtatim impegimus. Igit̉ quia & erraſſe humanū eſt: & confiteri errorem prudentis. Tu ꝗcūqꝫ reprehenſores: tu me obſecro emenda præceptor: & uerbū de uerbo exprime: debueras inꝗt dicere. Oportebat enim no-dilecte nō æſtimatione clericoꝝ ferri. Hæc eſt Plautina eloquētia: hic lepos atticus: & muſaꝝ ut dicunt: eloꝗocomparādus. Cōpletur in me tritū uulgi ſermone prouerbiū. Oleū ꝑdit & impenſas qui bouē mittit ad cæro-ma. hæc non eſt illius culpa: cuius ſub ꝑſona alius agit tragœdiā: ſed Ruffini & Melaniæ magiſtrorū eius: quiillum magna mercede: nihil ſcire docuerunt. Nec reprehēdo in quolibet criſtiano ſermonis īperitiā: atqꝫ utināSocraticum illud haberemus. ſcio: ꝙ neſcio: & alterius ſapientis teipſū intellige: uenerationi mihi ſemper fuitnō uerboſa ruſticitas: ſed ſancta ſimplicitas. Qui in ſermone imitari ſe dicit apoſtolos: prius imitet̉ uirtutes inuita. Illorum in loquēdo ſimplicitatem excuſabit ſanctimoniæ magnitudo: & ſyllogiſmos Ariſtotelis: contorꝭtaqꝫ Cyhryſippi acumina reſurgens mortuus confutabit: Cæteꝝ ridiculū ē: ſiꝗs e nobis manens īter Crœſi opes& Sardanapali delitias: de ſola ruſticitate ſe iactet: quaſi oēs latrones & diuerſoꝝ criminū rei diſerti ſint: & cruentos gladios philoſophoꝝ uoluminibus: & nō arborū truucis occulant. Exceſſi menſuram epiſtolæ: ſed nō exceſſi doloris modū. Nā qui falſarius uocor: & inter mulierū radios & textrina dilanior: contentus ſū crimen alnuere: non ferre. Vnde arbitrio tus cuncta ꝑmitto: ut legas ipſam epiſtolam tā grecam: ꝗͣ latinā: & ilico ītelligeaccuſatoꝝ meoꝝ nenias: & opprobroſas querelas: ſed porro mihi ſufficit amicum inſtruxiſſe cariſſimum: & incellula latitantem diem tantū expectare iudicii. Optoqꝫ ſi fieri pōt: & ſi aduerſarii ſinuerīt: cōmentarios potiusſcripturaꝝ: ꝗͣ Demoſthenis & tulli Philippicas tibi ſcribere.¶ Beati Hieronymi preſbyteri ad Sunniam & Fretelā inſinuantis in ſingulis pens pſalmis in quo. lxx. īterpretum editio ab hebraica ueritate diſcordet: ac docentis quid in ſingulis potius ſit ſequendum.Ilectiſſimis fratribus Sunniæ & Fretelæ & cæteris qui nobiſcum domino ſeruiūt Hieronymus. Vereuobis apoſtolicus & propheticus ſermo cōpletus ē. In omnē terram exiuit ſonus eoꝝ: & in fines orbisterræ uerba eoꝝ. Quis hoc crederet ut barbara getarū lingua hebraicam quæreret ueritatē: & dormtantibus īmo contendentibus græcis ipſa germania ſpiritus ſancti eloquia ſcrutaret̉? In ueritate cognoui: quoniam nō eſt perſonaꝝ acceptor deus: ſed in omni gente qui timet deū & operat̉ iuſticiā & acceptus eſt illi. Dudum tenendo calloſa capulo manus: & digiti tractandis ſagittis aptiores: ad ſtilū calamūqꝫ moleſcunt. & bellicoſa pectora reuertuntur in manſuetudinem chriſtianā. Nunc & Eſaiæ uaticiniū cernimus oꝑe cōpletū. Concident gladios ſuos in aratra: & lanceas ſuas in falces. & nō aſſumet gens contra gentē gladiū: & non diſcent ul.tra pugnare. Rurſumqꝫ ī eodē. paſcet̉ Iupus cū agno: & pardus requieſcet cū hædo: & uitulus & leo & thauruspaſcentur ſimul: & puer paruulus ducet eos: & bos & urſus in cōmune paſcentur: paruuliqꝫ eorū erūt pariter: &leo & bos comedēt paleas. nō ut ſimplicitas in feritatē tranſeat: ſed feritas diſcat ſimplicitatē. Quæritis a me remagni operis: & maioris inuidiæ. In qua ſcribētis nō ingeniū: ſed eruditio cōprobet̉: ut dū ipſe cupio de cæteꝫris iudicare: iudicandū me oībus præbeam. Et in opere pſalterii iuxta diſtinctionem ſchedulæ ueſtræ: ubicūqꝫīter latinos græcoſqꝫ contentio eſt: quid magis he bræis cōueniat: ſignificem. In quo breuiter illud admoneo utſciatis aliā eſſe editionem quam Origenes: & Cæſarienſis Euſebius. oēſqꝫ græciæ tractatores κοινή ideſt cōmunem appellāt. atqꝫ uulgatā: & a plæriſqꝫ nunc λοῦκιανος dicitur. Aliā. lxx. interpretū. quæ & in ſexcuplicibuscodicibus reperit̉. & a nobis in latinū ſermonem fideliter uerſa eſt: & hieroſolymæ: atqꝫ in orientis eccleſiis decantat̉. Suꝑ qua re: & ſanctus filius meus Auitus ſepe requiſerat. & quia ſe occaſio fratris noſtri Firmi preſby-teri dedit. qui mihi epiſtolam ueſtrā tradidit a uobis: ſcribēs in cōmune reſpōdeo: & me magenæ amicitiæ libero fœnore: quod quanto magis ſoluimus: plus debemus. Sicut autē in nouo teſtamento: ſi quādo apud latinosquæſtio exorit̉: & eſt inter exemplaria uarietas: recurrimus ad fōtē græci ſermonis: in quo nouū ſcriptū ē īſtrumentū: ita in ueteri teſtamento: ſiquādo īter græcos latinoſqꝫ diuerſitas ē: ad hebraicā recurrimus ueritatem: utquicquid de fonte proficiſcit̉: hoc quæramus in riuulis. uulgata autem cōmunis iſta editio ipſa eſt. quæ in. lxx.ſed hoc intereſt inter utranqꝫ ꝙ uulgata pro locis & tēporibus & pro uoluntate ſcriptorū: uetus corrupta editio eſt. Ea autem quæ habet̉ in Luciano: & quā nos uertimus ipſa ē: quæ in eruditorum libris īcorrupta & īmaculata. lxx. interpretū trāſlatio reſeruat̉. Quicquid ergo ab his diſcrepat: nulli dubiū eſt: qui ita ab hebræorūauctoritate