pſeudo monachus uel accepta pecunia: ut perſpicue intelligi datur: uel gratuita malitia ut īcaſſū corruptor nitit̉ perſuadere: cōpilatis chartis eius & ſumptibus Iudas factus ē ꝓditor: deditqꝫ aduerſariis latrādi contra mioccaſionē: ut inter īperitos concionētur me falſarium: me uerbū non expreſſiſſe de uerbo: ꝓ honorabili dixiſſchariſſimū: & maligna īterpretatiōe qd̓ nefas dictu ſit.noluiſſe tranſferre: hæc & iſtiuſmo-di nugæ crimina mea ſūt. Ac primū ante ꝗͣ de trāflatione reſpōdeā: uolo īterrogare eos ꝗ malitiā prudentiā uocāt: unde apud uos exēplar epiſtolæ? Quis dedit? Qua frōte ꝓfertis: qd̓ ſcelere redemiſtis? Quid apud ho-mīes tutū erit: ſi nec parietibus ꝗdē & ſcriniis nr̄a poſſumus ſecreta cælar̄? Si āte tribūalia iudicū hoc uobis crimē īpingerē: reos legibus ſubiugarē: q̄ ēt pro utilitatibus fiſci noxiis delatoribus pœnas ſtatuūt: & cū ſuſcipiūtꝓditionē: dānāt ꝓditorē. Lucrū uidelicet placet: uolūtas diſplicet. Dudū Eſichiū uirū conſularem cōtra quempatriarcha Gamaliel grauiſſimas exercuit inimicitias: Theodoſius prīceps capite damnauit: ꝙ ſollicitato notario: chartas illius inuaſiſſet. Legimus ī ueteribus hiſtoriis ludi magiſtrū: qui faliſcoꝝ liberos ꝓdiderat: uinctūpueris traditū: & ad eos quos ꝓdebat remiſſū. Nec ſceleratā populū romanū ſuſcepiſſe uictoriā Pyrrhum Ep-rotarū regē: cum in caſtris ex uulnere curaret̉ medici ſui ꝓditione interfici nefas duxit Fabritius: ꝗn potius uictū remiſit ad dominū: ut ſcelus nec ī aduerſario cōprobaret. Q d̓ leges publicæ: qd̓ hoſtes tuent̉: qd̓ inter bela & gladios ſāctū ē: hoc nobis īter monachos & ſacerdotes chriſti ītutū fuit. Et audet ꝗdā ex eis adducto ſuꝑcilio: & cōcrepātibus digitis eructare & dicere: ꝗd enī ſi redemit? Si ſollicitauit: fecit quod ſibi profuit. Mira ſcē-leris defenſio: quaſi non & latrones & fures: & pyratæ faciāt quod ſibi prodeſt. Certe Anna & Cayphas ſeductes infœlicem Iudā fecerūt: quod ſibi utile exiſtimabāt. Volo ī chartulis meis quaſſibet ineptias ſcribere: Cormentari in ſcripturis: remordere lædētes: digerere ſtomachū: in locis me exercere cōmunibus: & quaſi limatasad pugnandū ſagittas reponere. ꝗͣdiu non profero cogitata maledicta: nō crimina ſunt: īmo ne maledicta oudē: quæ aures publicæ neſciant. Tu corrūpas ſeruulos: ſollicites eliētes: & ut in fabulis legimus auro ad Danenpenetres: diſſimulatoqꝫ qd̓ feceris: me falſariū uoces? Cū multo peius crimē accuſando in te confitearis: quodin me arguis. Alius te hæreticū: alius te īſimulat dogmatū peruerſorē: taces ipſe: reſpōdere nō audes. Interpret.laceras: de ſyllabis calūniaris: & totā defenſionē tui putas: ſi tacenti detrahas. Fingis in trāſferendo uel erraſſeuel intermiſiſſe me ꝗppiā. hic totus īgenii tui cardo uerſat̉: hæc tua ē defenſio. Nū iccirco tu non es hæreticusſi ego malus interpres ſim? Nō hoc dico: quo te hæreticū nouerim (ſciat ille qui accuſauit: nouerit ille: qui ſcripſit) Sed quod ſtultiſſimū ſit accuſatū ab alio: aliū criminari: & cōfoſſo undiqꝫ corpore: de dormiētis uulnereſolatiū quærere. Hactenus locutus ſū quaſi aliquid de epiſtola cōmutauerim: & ſimplex tranſlatio poſſit errotē habere: non crimen. Nūc uero cū ipſa epiſtola doceat nihil mutatū eē de ſēſu: nec res additas: nec aliqd̓ do-ma cōfictū: faciūt nę intelligēdo: ut nihil intelligāt: & dū alienā īperitiā uolūt coarguere: ſuā prodūt. Ego ennō ſolū fateor: ſed libera uoce profiteor: me ī interprætatiōe græcorū abſqꝫ ſcripturis ſanctis ubi & uerborū ordo myſteriū ē: nō uerbū e uerbo: ſed ſenſū exprimere de ſenſu. Habeo quoqꝫ huius rei magiſtrū Tulliū ꝗ Pro-tagorā Platonis & Oeconomico Xenophontis & Eſchinis ac Demoſthenis duas cōtraſe oratiōes pulcherrimastranſtulit. Quāta in illis prætermiſerit: quāta addiderit: quāta mutauerit: ut ꝓprietates alterius līguæ ſuis pro-prietatibus explicaret: nō ē huius tēporis dicere. Sufficit mihi ipſius trāſlatoris auctoritas: qui ita in ꝓlogo ea-rūdē orationū locutus ē. Putaui mihi ſuſcipiendū laborē utilē ſtudioſis: mihi quidē ipſi neceſſarium. Conuertenim ex Atticis duoꝝ eloquentiſſimorū nobiliſſimas orationes: inter ſeqꝫ contrarias Eſchinis & Demoſthenisnec conuerti ut interpres: ſed ut orator: ſententiis iiſdem & eaꝝ formis: tā figuris ꝗͣ uerbis: ad noſtrā conſuetudinē aptis. In quibus nō uerbū pro uerbo neceſſe habui reddere: ſed genus oē uerboꝝ uimqꝫ ſeruaui. Non enimme annumerar̄ ea lectori putaui oportere: ſed tanꝗͣ appēdere. Rurſū ī calce ſermonis. Quoꝝ ego ait oratiōesſicut ſpero ita expreſſero: uirtutibus utens illoꝝ oībus. i. ſententiis: & eaꝝ figuris: & reꝝ ordine uerba ꝑſequenseatenus: ut ea nō abhorreāt amor̄ noſtro: quæ ſi e græcis oīa conuerſa nō erūt: tamē ut generis eiuſdē ſint elaborauimus. Sed & Horatius uir acutus & doctus hoc idē in arte poetica erudito īterpræti præcipit.Nec uerbū uerbo curabis reddere fidus Interpres.Lerētius Menādrū: Plautus & Cecilius ueteres comicos īterprætati ſūt. Nunꝗd hærēt ī uerbis: ac nō decoremmagis & elegātiā ī trāſlatiōe cōſeruāt ꝗͣ ueritatē īterprætatiōis? Hāc eruditi κακοήλίἄν nūcupāt. Vnde & egodoctus a talibus ante annos circiter. xx. & ſimili tūc quoqꝫ errore deceptus: certe hoc mihi a uobis obiiciēdū neſciēs: cū Euſebii cæſarienſis chronicon in latinum uerterem: tali inter cætera uſus ſum præfatione. Difficile eſtaſienas ſineas inſequentē: nō alicubi excedere: & arduū: ut quæ in alia lingua bene dicta ſūt: eundem decoremXtranſlatione conſeruent. Significatum eſt aliꝗd unius uerbi proprietate: non habeo meū quo id efferā: & diquæro implere ſententiam longo ambitu uix breuis uiæ ſpatia conſumo. Accedunt hyperbatorum anfractusdiſſimilitudines caſuū: uarietates figuraꝝ. Ipſū poſtremo ſuū: & ut ita dicā uernaculū liguæ genus. Si ad uerbū īterprætor: abſurde reſonāt. ſi ob neceſſitatē aliꝗd ī ordie: uel ī ſermōe mutauero: ab īterprætis uidebor offi-ocio receſſiſſe. Et poſt multa quæ nunc proſequi ocioſum eſt: etiā hoc addidi. Quod ſi cui non uidetur: linguægratiam ī interprætatione nutare: Homerū ad uerbū exprimat in latinum. Plus aliquid dicam: eundem ſua inſingua proſæ uerbis interpretetur: uidebit ridiculum: & poetam eloquentiſſimum uix loquentem. uerum nemeorum ſcriptorum parua ſit auctoritas: quanquā hoc tantum probare uoluerim me ſemper ab adoleſcentia