Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
LXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

philoſophus: uir eloquentiſſimus: eidē principi apologeticū pro chriſtianis obtulit: contextum philoſophorumſententiis: quem imitatus poſtea iuſtinus & ipſe philoſophus. Antoniō pio & filiis eius ſenatuiqꝫ librum contragentes tradidit: defendens ignominiam crucis: & reſurrectionem Chriſti tota prædicās libertate. Q uid loquarde Melitone Sardenſi epiſcopo? Q uid de Apollinari Hierapolitane eccleſiæ ſacerdote? Dionyſioqꝫ Corinthiorum epiſcopo? Et Tatiano: & Bardeſane & Hereneo Photini martyris ſucceſſore? Qui Origenis hæreſeon ſin-gularum uenena ex quibus philoſophorū fontibus emanarint: multis uoluminibus explicarūt. Pantenus Stōi-cæ ſectæ philoſophus ob præcipuæ eruditionis gloriam a Demetrio Alexādriæ epiſcopo miſſus eſt in Indiamut Chriſtum apud Bracmanas: & illius gentis philoſophos prædicaret. Clæmens Alexandiæ eccleſiæ preſbytermeo iudicio omnium eruditiſſimus: octo ſcripſit Stromatum libros & totidem υϖοτυϖοσεον .i. diſpoſitionū:& alium contra gentes. Pædagogi qͦuoqꝫ tria uolumina. Quid in illis indoctum? Immo quid non ē media phi-loſophia eſt? Hunc imitatus Origenes decem ſcripſit ſtromateas chriſtianorum: & philoſophoꝝ inter ſe ſententias comparans: & oīa noſtræ religionis dogmata: de Platone & Ariſtotele: Numenio: Cornutoqꝫ confirmansScripſit & Milciades contra gentes uolumen egregium. Hippolytus quoqꝫ: & Apollonius romanæ urbis ſena-tores propria opuſcula condiderunt. Extant & Iulii Africani libri qui tempoͣꝝ ſcripſit hiſtorias: & Theodori:poſtea Gregorius appellatus eſt uiri apoſtolicoꝝ ſignoꝝ atqꝫ uirtutum: & Dionyſii Alexandrini epiſcopi: An-tolii quoqꝫ Laodicenæ eccleſiæ ſacerdotis: necnon preſbyterorū Pamphili: Pierii: Luciani: Malchionis: EuſebitCæſarienſis epiſcopi & Euſtachii Antiocheni: & Athanaſii Alexandrini. Euſebii quoqꝫ Emiſeni: & Triphyli Cyprii: & Aſterii Scitopolitæ: & Serapionis confeſſoris. Titi quoqꝫ Boſtrenſi epiſcopi: Cappadocūqꝫ Baſilii. Gregerii. Amphilochii: qui oēs in tantum philoſophorum doctrinis atqꝫ ſententiis ſuos refarciunt libros: ut neſcias ꝗdin illis primum admirari debeas eruditionem ſæculi: an ſciētiam ſcripturaꝝ. Veniam ad latinos: Quid Tertul-liano eruditius? Quid acutius? Apologeticus eius & contra gentes libri cunctam ſæculi continent diſciplinamMinutius fœlix cauſidicus romani fori in libro cui titulus octauus eſt: & in altero contra mathemathicos: ſi ta-men inſcriptio non mentitur auctorem: quid gentilium ſcripturarum dimiſit intactum? Septem libros aduerſus gētes Arnobius edidit: totidēqꝫ diſcipulus eius Lactantius: qui de ira quoqꝫ & opificio dei duo uolumina cō-didit: quos ſi legere uolueris dialogum Ciceronis in eis εῦτῦμουē reperies. Victorino martyri in libris ſuis lcet deſit eruditio: tamen non deeſt eruditionis uoluntas. Cyprianus ꝙ Idola dii non ſint: qua breuitate: qua hi-ſtoriaꝝ omnium ſcientia: quoqꝫ uerboꝝ & ſenſuum ſplendore perſtrinxit? Hilarius meoꝝ confeſſor temporū& epiſcopus. xii. Quintiliani libros: & ſtilo imitatus eſt & numero: breuiqꝫ libello: quem ſcripſit contra Dioſcorum medicum: quid in litteris poſſit oſtendit. Iuuencus preſbyter ſub Conſtantino hiſtoriam domini Saluatoris uerſibus explicauit: nec pertimuit euangelii ueritatem ſub metri leges mittere. De cæteris uel mortuis: uel ui-uentibus taceo: quoꝝ inſcriptis ſuis & uires manifeſtæ ſunt: & uoluntas. Nec ſtatim parua opinione fallaris contra gentes hoc eſſe licitum. In aliis diſputationibus diſſimulandum. Quia omnes pene omnium libri excepti:his: ꝗ cum Epicuro litteras non didicerunt: eruditiōis doctrinæqꝫ pleniſſimi ſunt. Quanꝗͣ ego illud magis rearquod dictanti uenit in mentem: non te ignorare quod ſemper a doctis uiris uſurpatum ē: ſed per te mihi proponi ab alio quæſtionem: qui forſitam propter amorem hiſtoriarum Saluſtii Calphurnius cognomento lanariusſit. Cui quæſo ut ſuadeas ne ueſcentium dentibus edentulus inuideat: & oculos caprearum talpa contemnat. diues ut cernis ad diſputandum materia: ſed iam epiſtolaris anguſtia finienda eſt. Seati Hieronymi preſbyteri ad Pāmachium de optimo genere interpretandi. Vbi primum contra Ruffinum & cæteros obtrectatores inuehit: qui ſchedas epiſtolæ Epiphanii ē græco traductæ pecunia redemptas faſitatis arguebant oſtendens non ſolum gentilium ſed ſacræ ſcripturæ apoſtolorum ſimulqꝫ & euangeliſtarum&. lxx. interpretum exemplo non uerbum de uerbo: ſed ſenſum e ſenſu debere tranſferri.Aulus apoſtolus præſente rege Agrippa: de criminibus reſponſurus quo poſſet intelligere qui auditu-rus erat: ſecurus de cauſæ uictoria: ſtatim in principio gratulatur dicens: de omnibus quibus accuſor aiudæis o rex Agrippa: æſtimo me beatum: cum apud te ſim hodie defendendus: qui præcipue noſtri cūctas quæ in iudæis ſunt conſuetudines & quæſtiones. Legerat enim illud Eſaiæ: beatus qui in aures loquitur audientis. & nouerat tantum oratoris uerba proficere: quantum iudicis prouidentia cognouiſſet. Vnde & ego beatum me in hoc duntaxat negocio iudico: ꝙ apud eruditas aures imperitæ lingͣuæ reſponſurus ſum: quæ obiicitmihi: uel ignorantiam uel mendacium. Si aut neſciui alienas litteras uere interpretari: aut nolui. quorum alteꝝerror: alterum crimen eſt. Ac ne forſitā accuſator meus facilitate qua cuncta loquitur: & īpunitate: qua ſibi licereomnia putat: me quoqꝫ apud uos argueret: ut papam Epiphanium criminatus eſt: hanc epiſtolam miſi: quæ te& per te alios qui nos amare dignantur: rei ordinē doceat. Ante hoc ferme biennium miſerat Ioanni epiſcopo ſupradictus papa Epiphanius litteras: arguens eum in quibuſdā dogmatibus: & poſtea clæmenter ad pœnitētiāꝓuocans. haꝝ exēplaria certatim palæſtinæ rapiebant̉: uel ob auctoris meritū: uel ob elegantiā ſcriptoris. Erain monaſterio nr̄o uir apud ſuos haud ignobilis Euſebius cremonēſis: qui cū hæc epiſtola ꝑ multoꝝ ora uolita-ret: & mirarentur eā pro doctrina & puritate ſermonis: docti pariter & indocti: cœpit a me obnixe petere: ut ſibieam in latinum uerterem. & propter intelligendi facilitatē: apertius explicarē. Græci .n. eloquii penitus ignaruserat. feci qd̓ uoluit. Accitoqꝫ notario: raptim celeriterqꝫ dictaui: ex latere in pagina breuiter annotans: quem intrinſecus ſenſum ſingula capitula continerent: Siquidem & hoc: ut ſibi ſoli facerem oppido flagitarat. Poſtulaūqꝫ ab eo mutuo: ut domi haberet exemplar: nec facile in uulgus proderet. Res ita anno & ſex menſibus tranſiitdonec ſupradicta interpretatio de ſcriniis eius nouo ueſtigio Hieroſolymam commigrauit. Nam quidamſeudo mo