Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
XXXv
Einzelbild herunterladen
 

uſuis eſt iſte: qui habetur apud homines in miniſterio corporali: ita etiam in reliquis: uel ſeminibus uel uirgultis uel herbaꝝ radicibus uel etiam in aiantibus intelligi pōt: ut uſum quidē & miniſteriū hoībus præbeāt cor-porale. Habeāt aūt incorporaliū reꝝ formas & imagines: quibus doceri aīa poſſit & inſtrui ad contemplandaetiam ea quæ ſunt inuiſibilia & cæleſtia: & hoc fortaſſis eſt qd̓ ille ſcriptor diuinæ ſapientiæ dicit. Ipſe. .n. mihidedit eoꝝ quæ ſunt ſciētiam ueram: ut ſciā ſubſtātiam mūdi: & uirtutes elemētoꝝ: initium & finem & medietatem tempoꝝ: uiciſſitudinū ꝑmutationes: & cōuerſiones tempoꝝ: anni circulos: & ſtellaꝝ poſitiōes: naturas aīalium: & iras beſtiaꝝ: ſpirituum uiolētias & cogitatōes hoīum: differētias uirgultoꝝ: & uirtutes radicum: ſed &quæcūqꝫ occulta ſunt & manifeſta ſunt cognoui. Vide ergo ſi poſſumus ex his ſcripturæ ſermonibus ea quadiſcutere ꝓpoſuimus: lucidius euidētiuſqꝫ colligere. Etenim ſcriptor iſte ſapientiæ diuinæ cum ſingula quæꝙenumeraſſet: ad ultimum dixit: quia occultoꝝ & maniſeſtoꝝ acceꝑit ſciētiam: oſtēdēs ſine dubio unūquod-qꝫ eoꝝ quæ in manifeſto ſunt referatur ad aliquid eoꝝ quæ in occulto ſunt. i. ſingula quæqꝫ uiſibilia habere aliquid ſimilitudinis & rōnis ad inuiſibilia. Quia ergo impoſſibile eſt homini in carne uiuēti agnoſcere aliquidde occultis & īuiſibilibus: niſi imaginē aliquam & ſimilitudinem cōceperit de uiſibilibus: ob hoc arbitror ilſe qui oīa ī ſapiētia fecit: ita creauit unāquāqꝫ uiſibilium ſpeciem in terris ut in his doctrinam quādam & agnitionem reꝝ inuiſibilium & cæleſtium poneret: quo per hæc aſcēderet mens humana ad ſpiritalem intelligentiam: & reꝝ cauſas in cæleſtibus quæreret: ut poſſet edocta per ſapiētiam dei etiam ipſa dicere: in occulto ſunt& quæ in manifeſto cognoui. Secundum hæc quoqꝫ agnoſcit & ſubſtantiam mundi: non ſolum hanc uiſibi-lem corporeāqꝫ quæ palam eſt: ſed & illam incorpoream inuiſibilēqꝫ quæ in occulto eſt: agnoſcit etiam elemetta mundi non ſolum uiſibilia: ſed & inuiſibilia & utrorūqꝫ uirtutes. Sed & initium qd̓ dicit & finē & medietatētempoꝝ: Initium ait uiſibilis quidem mūdi qd̓ ante ſex milia integros annos initium deſignat Moyſes: me-dietatē quoqꝫ ſecūdum tempoꝝ rōnem: finēqꝫ illum qui ſperatur cælum & terra trāſibit. Secūdum occultorum uero ſciētiam initium illud qd̓ intelligit is quem ſapiētia dei docuerit: qd̓ nulla poſſunt tꝑa: nulla ſæculacōprehēdere. Medietatem uero hæc quæ nūc ſunt. Finem uero ea quæ futura ſunt .i. perſectionem cōſumationēqꝫ uniuerſitatis: quæ tamē ex his uiſibilibus cōiici poſſunt & intelligi. Sed & uiciſſitudinū permutatōes & tipoꝝ cōuerſiones & anni circulos ex his quæ uidētur refert ad inuiſibiles reꝝ incorporalium permutatōes ac uiciſſitudines: circulos quoqꝫ annoꝝ tēporaliū & præſentium refert ad antiꝗores aliquos ac ſempiternos annosſecūdum eum dicebat. Et annos æternos in mente habui. Sed & ſtellaꝝ poſitiōes dubitauit ab his quæ palam uidētur referre ad illa quæ in ocultis ſunt: qui occultoꝝ manifeſtorūqꝫ ſciētiam meruit: & dicit eſſe aliquodſanctoꝝ genus: qd̓ de Abrahā præcipue ſtirpe deſcēdit ſicut ſtellas cæli. Sed & reſurrectōis futuræ gloriā ſtellas eſſe ſecūdum occultoꝝ ſciētiam ꝓnūciauit ſequēs eum dixit. Alia gloria ſolis: & alia gloria ſtellaꝝ. Stella.h. a ſtella differt in gloria: ita & reſurrectio mortuoꝝ. Niſi ſecūdum hæc intelligeretur illud qd̓ ait naturas aīalium: nunꝗͣ dixiſſet in euāgeliis ſaluator. dicite uulpi huic. Neqꝫ Ioānes de quibuſdā dixiſſet: ſerpētes generatiouiperaꝝ. Sed neqꝫ ꝓpheta diceret de nōnullis: equi ęmiſſarii facti ſunt: & itē alius cum in honore eſſetintellexit: comparatus eſt iumētis inſipiētibus: & ſimilis factus eſt illis. Sed & ille diligenter agnouit iras beſtia dicebat: furor illis ſcd̓m ſimilitudinē ſerpētis ſicut aſpidis ſurdæ & obturātis autes ſuas. Hæc erit ēt de ecqd̓ ait ſpirituū uiolētias: uiſibiliter quidē de uētis & flatibus aeris: inuiſibiliter uero de uiolētiis immūdoꝝ ſpi-rituum loquēs: quos & Paulus uētos doctrinæ nominauit. Poſt hæc iam ſequitur ut & cogitatōes hoīum ſciat:corporaliter quidē quæ de humano corde ꝓcedūt: Inuiſibiliter aūt intelligat eos qui iniiciunt hominibus ma-las & peſſimas cogitationes: ſicut in euāgelio ſcriptum ē. diabolus miſiſſet in cor ludæ ſchariothis ut traderet dominum. Et ut in ꝓuerbiis dicitur. Si ſpiritus poteſtatem habētis aſcēderit ſuꝑ te: locū tuum ne derelinqͣs:quia ſanitas compeſcit peccata magna. Sed & bonaꝝ cogitationum eſt aliquis auctor: ꝓpter qd̓ & in pſalmi-puto ſcriptum eſt: beatus homo cuius eſt auxilium abs te domine aſcenſus in corde diſpoſuit. Et iteꝝ cogitatiohoīs cōfitebitur tibi. Et reliꝗæ cogitationum diem feſtum agēt tibi. Ita igitur cūcta ſecūdum ea quæ præfati ſu-mus: ex uiſibilibus referri poſſunt ad inuiſibilia: & a corporalibus ad incorporea: & a manifeſtis ad occulta: uipſa creatura mūdi tali quadam diſpenſatione condita intelligatur per diuinam ſapiētiā quæ rebus ipſis & exiplis inuiſibilia nos de uiſibilibus doceat: & a terrenis nos trāſferat ad cæleſtia. autē ratiōes ſolum in creaturis omnibus habētur: ſed & ſcriptura diuina tali quadā ſapiētiæ arte cōſcripta eſt. Propter quædam nāqꝫ oc-culta & myſtica uiſibiliter populus educitur de ægypto iſta terrena: & iter agit per deſertum: ubi ſerpens eramordēs & ſcorpius: & ſitis ubi non erat aqua: & cætera in his geſta referūtur. Quæ oīa ut diximus occultoꝝquorūdam formas & imagines tenēt. Et hoc in ſcripturis tātum ueterum: ſed & in geſtis domini & ſaluato-ris noſtri quæ in euāgeliis referūtur inuenies. Igitur ſi oīa quæ in manifeſto ſunt ſecūdum ea quæ ſuperius ap-probauimus ad aliqua referūtur: quæ in occulto ſunt cōſequēs ſine dubio eſt ut ceruus iſte uiſibilis uel capreaquæ in cātico canticoꝝ ſcribitur ſecūdum ratōem naturæ ſuæ quam corporaliter gerūt: referantur ad aliquas rrum incorporalium cās: ut illis occultis & inuiſibilibus ceruis uideatur poſſe cōuenire qd̓ dictum eſt. Vox domini ꝑficiētis ceruos. Quæ .n. perfectio ex uoce domini fiat iſtis uiſibilibus ceruis? Aut ad eos doctrina unꝗex domini uoce deſcēdit? Si uero ſpiritales ceruos quæramus quoꝝ formam & imaginē tenet illud aīal corpo-rale: illos inuenias ad ſummam ꝑfectiōis ex uoce domini poſſe ꝑduci. Sed & quoꝝ ceruoꝝ dominum ſeruaredecuerit partus: & uelut medēdi officia præbētem parturiētibus aſtare cōuenerit: donec parerēt filios tales quiaduerſarētur & perſequerētur ſerpētium genus ut dignum eſt diuina maieſtate: debemus aduertere qualiumceruoꝝ domini decet ſeruare partus: ne ī aborſū decidāt. ſed & mēſes eoꝝ numerare plēos ad partū: eorūqꝫ la-bores &