Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
XXIIr
Einzelbild herunterladen
 

dem ſit: nōdum tamen ad perfectionem uenerit. Sed & utꝝ in eo opus uidetur eſſe aīæ cognoſcētis ſemetipſamſcire: ſi hæc ipſa quæ oꝑatur mala: ea ex affectu & ſtudio oꝑetur: an fragilitate quadam & ut ille ait: quaſiuult agens: & quæ odit faciens: & rurſus ea quæ bona ſunt affectibus & recto ꝓpoſito gerere uideat̉. uerbi gra-tia: Si iracundiā apud aliquos quidē cohibet: apud aliquos aūt affert: an ſemper cohibet: & apud nullū oīnoꝓfert. Similiter & iuſticiā: ſi in aliꝗbus quidē negociis uincit: in aliꝗbus aūt recipit: an in oībus oīno non recipiIta & timorē: aliaqꝫ ſimiliter quæ uirtutibus uidētur eſſe contraria: adhuc & iſtud opus eſt animæ cognoſcentisſe: ſi gloriæ multū cupida ſit: aut parum aut oīno nihil. Quod inde colligit: ſi laudibus multū aut mediocriterdelectetur: aut oīno nihil. Et ſi in obprobriis ſatis: aut paꝝ aut oīno nihil cōtriſtetur. Sed in dādo & accipiēdo cognoſcentis aīæ ſemetipſam ſunt quædā indicia ſi qd̓ tribuit & præbuit ita cōmunicabili affectu: & quaſi cui æꝗtatē haberi inter hoīes placeat. An ut ille ait ex triſticia: aut neceſſitate: uel certe gratiā ſiue ab accipientibus: ſi-ue ab audientibus quærens. Sed & in accipiēdo aīa cognoſcit ſemetipſam: obſeruabit: utꝝ indifferēter hēat eaquæ accipit: an uelut ſuper aliquo bona gaudeat. Sed & in intellectu penſabit ſemetipſam huiuſmodi aīa: ut cognoſcat an facile moueat̉ cuiuſcūqꝫ ueriſimilitudinis iudicio: & ſubrepatur ei arte uel ſuauitate: uel calliditateſermonū: an raro hoc: an nunꝗͣ oīno patiatur. Sed ſufficiāt hæc in hoc agnitionis genere a nobis dicta. Poſſibileeſt .n. uolenti hoꝝ ſimilitudinē & alia īnumera colligere ꝗbus cognoſcere ſemetipſam aīa probetur: & pulchritudinē ſuā quā ad imaginē dei in cōditōe ſuſcepit: ſi reparare ac reſtituere potuerit contēplari. Hoc igit̉ eſt ꝗdpræſēs ſermo ſub ſpecie mulieris aīam docet: ut cognoſcat ſemetipſam: & ait Niſi cognoueris temetipſam: hoceſt niſi per ſingula quæ ſupra memorauimus duxeris ſenſus tuos: & diſcretionē ſingulorū tenueris quæ agendaſint: quæ cauenda: ꝗd deſit tibi: & quid abūdet: quid emendandū ſit ꝗd ue ſeruandū. Sed ſi uolueris indifferenter agere inter cæteras aīas cōis uitæ hoīum: quas hic mulieres appellat: inter quas tu pulchra es: utpote quæ& oſcula uerbi dei ſuſceꝑis: & cubiculis eius arcana ꝑſpexeris. ſi inꝗͣ non te cognoueris: ſed indifferēter: & ut cō-uulgus agere uolueris: exi in ueſtigiis gregū .i. eſto in reliquo grege: ſi nihil egregium poſt hæc oīa quæ in te collata ſunt agis: neqꝫ temetipſam cognoſcens a cōuerſatione gregali ſeq̄ſtraueris: & eris non ſolum in grege ſed inueſtigiis gregū. Vtimus. n. fiet & nouiſſimus: qui primatus ſuos intellexerit. Et ob hoc ubi iam ſcientiam neglexerit: neceſſe eſt ut circūferat̉ omni uento doctrinæ ad deceptionē erroꝝ: ita ut ꝗdē apud illū paſtorē. i.doctorē uerbi tabernaculum ponat: nunc uero apud aliū. & ſic ubiqꝫ circūferat̉: paſcens oues qd̓ eſt aīal ſimplex ſed hædos laſciuos. ſ. & inꝗetos ſenſus atqꝫ ad peccatū deputatos diuerſis doctoribus excolēs ad hoc ipſumquæſitis. & hæc erit pœna culpæ illius aīæ: quæ ſeipſam non cuſtodierit agnoſcere: & illū ſolum ſequi paſtoremquia aīam ſuā poſuit pro ouibus ſuis. Hæc eſt una ſpecies: qua intelligere ſemetipſam aīa in affectibus & acti-bus ſuis debeat. Illa uero alia pars ꝓfundior eſt & difficilior: qua iubetur aīa quæ tamen iam in mulieribus pulchra eſt agnoſcere ſemetipſam. Quod ſi obtinere potuerit ſperet ſibi bona oīa: ſi minus: ſciat exeundū ſibi poſtueſtigia gregū: & paſcendū hædos in tabernaculis paſtoꝝ alienoꝝ a ſe. Videamus ergo & incipiamus pro uiribus etiā huius partis agnitionem diſcutere. Dicit per ꝓphetam ſermo diuinus. Illuminate nobis Inmen ſcientiæSed in donis ſpiritalibus unū quidem donum maximū eſt. qd̓ per ſpiritū ſanctū miniſtrat̉: ſermo ſcientiæ: cu-ius ſcientiæ opus illud principale eſt: qd̓ in euangelio ſecundū Matthæū quidē ita dicit Nemo nouit filium niſi pr̄: neqꝫ pr̄em quis nouit niſi filius: & cui uoluerit filius reuelare. In Luca aūt ita ait Nemo ſcit ꝗd ſit filius niſpr̄: & nemo ſcit quid ſit pater niſi filius: & cui uoluerit filius reuelare. Secundū Ioānem uero ita ſcriptum eſt Sicut agnoſcit me pater: & ego agnoſco patrē. In. xlv. uero pſalmo dicit: Vacate & cognoſcite: quoniam ego ſumdeus. Legitur: principale munus ſcientiæ eſt cognoſcere trinitatē. Secundo uero in loco cognoſcere creaturameius: ſecundū eum qui dicebat. Ipſe enim noui hoꝝ quæ ſunt: ſcientiam uerā: ſubſtātiā mūdi: & uirtutē elemē-toꝝ: initiū & finem: & medietatē tempoꝝ: & reliqua. Inter hæc ergo animæ erit quædā etiam ſui agnitio: quāſcire debet quæ ſit eius ſubſtantia: utꝝ corporea uel in corporea: & utꝝ ſimplex uel ex duobus aut tribus: an uero pluribus cōpoſita. Sed & iuxta quorundā quæſtiones utꝝ facta an omnino a nullo ſit facta. & ſi facta ſit qūoſit facta. Vtꝝ ut putant aliqui in ſemine corporali etiam ipſius ſubſtantia continetur: & origo eius pariter cumorigine corporis traducitur. An ꝑfecta extrinſecus ueniens parato iam & formato inter uiſcera muliebria cor-pore induitur. & ſi ita ſit: utꝝ nuper creata ueniat: & tunc primum facta: cum corpus uidetur formatum: utcauſa facturæ eius animandi corporis neceſſitas extitiſſe credatur: an prius & olim facta ob aliquā cauſam accorpus ſumendum uenire æſtimetur. & ſi ex cauſa aliqua in hoc deduci creditur: quæ illa ſit cauſa ut agnoſcipoſſit: ſcientiæ opus eſt. Sed & illud requiritur: utꝝ ſemel tantum corpore induatur: & id poſtmodum depoſitūuſtra non quærat. an cum ſemel ſuſceptum depoſuerit iteꝝ aſſumat. & ſi ſecundo ſumptum ſemper habeat: analiquando iteꝝ abiiciat. Et ſiquidē ſecundū auctoritatem ſcripturaꝝ conſumatio inmutetur mundi: & corruptibilis ſtatus hic in incorruptibilē mutabitur: ambiguū uideri: quod in præſentis uitæ ſtatū ſecūdo aut tertioin corpus uenire poſſit. ſi recipiat̉ hoc neceſſario ſequit̉: ut huiuſmodi ſucceſſiōibus cōſequētibus finē neſciat mūdus: & adhuc cognitionē ſui anima requirat: ſi eſt aliꝗs ordo: aut ſunt aliꝗ ſpūs eiuſdē ſubſtātiæ ipſa.alij uero eiuſdē: ſed diuerſi ab ea: ideſt ſi ſunt & alij ſpūs rōnabiles ut ipſa eſt: & alij carētes rōne. & ſi eadē eſipſius quæ & angeloꝝ ſubſtātia. quoniā rōnabile a rōnabili nequaꝗͣ differre credit̉. Aut ſi eſt quidē talis pe-ſubſtātiā: ſed erit talis ꝑgratiā: ſi meruerit an non poſſit omnino ſimilis effici angelis: niſi hoc naturæ ſuæ qualtas aut ſimilitudo receperit. Reddi enim poſſe uidebitur qd̓ amiſſum ē tamē cōferri id ex intio cōditordederit. Sed & hoc adhuc ad cognoſcēdā ſemetipſā aīa reꝗrat: ſi uirtus aīæ eius accedere pōt & decedere. An eſtīmutabilis: an acquiſita ſemel ultra defluit. Et quid opus eſt plura cōmemorare? quibus ex cauſis ſemetipſaxxij