cate eum in nomine eius: notas facite in populis uoluntates eius. canite ei & hymnum dicite: narrate omnes ad-inuentiones eius quas fecit dominus &c. Sciendum tamen ē: quod canticum quidē qd̓ ē ī ſecūdo regnoꝝ libroualde ſimile ē pſalmo. xvii. Quod aūt ē ī primo libro Paralipomenō: ī initiis ꝗdē uſqꝫ ad eum locū ubi dicit: &ꝓphetis meis nolite malignari. ſimile ē. ciiii. pſalmo. Poſteriora uero ab hoc loco ſimilitudinem gerūt primarūpartiū. xcv. pſalmi: ubi dicit̉. Cātate domino oīs terra: uſqꝫ ad eū locū ubi ait. ꝗa uenit iudicare terrā. Igit̉ ſi inhis cōcludēdus ē numerus cāticoꝝ: ſeptimo ī loco ponēdus uidebit̉ liber hic Cātici cāticoꝝ. Siꝗs uero ēt Eſaiæcāticū: cū cæteris numerādū putet licet nō ualde cōuenire uideat̉: ut præceſſiſſe putet̉ Eſaiæ cāticū: qd̓ lōge poſterioribus tēporibus Eſaias ſcripſerit: tamē ſiꝗs putet ꝙ ꝓphetica dicta nō tēpore: ſed ratione pēſāda ſint: adiūget ēt illud: cāticū hoc qd̓ Salamō cecinit Cāticū eē cāticoꝝ: nō tātū eoꝝ quæ prius: ſed & eorū quæ poſtmodūcanēda uidebāt̉. Siꝗs uero putet ēt ex libro pſalmorū debere aſſumi: ſicubi ī eo uel cāticū ſcribit̉: uel cāticū pſalmi multudinē cōgregabit præcedētiū cāticorū. Iunget .n. cæteris ēt. xv. ſimul graduū cātica: & reꝗrēs ſinguloꝝuirtutes cāticoꝝ atqꝫ ex iis ꝓficiētis aīæ gradus colligens: ac ſpiritalis ītelligētiæ ordinē iteꝝ: cōſequētiāqꝫ cōponēs oſtēder̄ poterit: ꝗͣ magnificis greſſibus īcedēs ſpōſa ꝑ hæc oīa ꝑueniat uſqꝫ ad thalamū ſponſi. digrediens inlocum tabernaculi admirabilis: uſqꝫ ad domū dei: in uoce exultationis & confeſſionis ſonus epulantis. Et per-ueniēs uſqꝫ ad ipſum ut diximus thalamū ſpōſi: ut audiat & loquatur cūcta hæc: quæ cōtinent̉ in Cātico canticoꝝ. Ad huc aūt poſſumus & hæc īquirere: prius ꝗͣ ad ipſū corpus libelli ueniamus: cur Salamon ꝗ uidet̉ obtēperare ī his tribus libellis uolūtati ſpūs ſācti in ꝓuerbiis ꝗdem dicat̉ Salomon filius Dauid: ꝗ regnauit in iſraelIn ſecūdo uero libello non Salomon ſcribitur: ſed uerba inquit Eccleſiaſtes Fili Dauid regis iſrael in hieruſalē& filium quidē ſe eſſe Dauid. ſimiliter ut in primo & regē iſrael ſcribit. Sed ibi ꝓuerbia: hic uerba ponit. & ſe-ipſum: quem ſupra Salomonē: hic eccleſiaſtē nominauit. Et cū ibi gētem ſolam ī qua regnauerit poſuiſſet: hic& gentē poſuit: & locū regni hieruſalē deſignat. In Cantico canticoꝝ uero neqꝫ gētis nomē: neqꝫ locū in quo regnet: neqꝫ oīno ꝙ rex ſit: neqꝫ ꝙ patrē Dauid hēat ſcribit: ſed tātūmodo Cāticū ait canticoꝝ qd̓ eſt ipſi Salomoni. Et quāuis difficile mihi uideatur: aut ꝑſcrutari: aut pertingere poſſe hoꝝ differentias: aut utcūqꝫ inueſtigatas palam ꝓferre: & carthulis credere: tamen inquātum capere uel ſenſus noſter: uel auditus legētium poteſt.paucis aperire tētabimus: in plurimis Salomonē Chriſti typū ferre. uel ſecūdū hoc ꝙ pacificus dicitur: uel ſecūdū hoc ꝙ regīa auſtri uēit a finibus terræ audire ſapiētiā Salomonis nō puto dubitādū. Hic ergo & ſcd̓m ꝙ Dauid dr̄: & ſcd̓m ꝙ ſupra eos reges: ꝓ ꝗbus ipſe rex regū dicitur regnat. Et rurſus uerus Eccleſiaſtes ipſe eſt: ꝗ cū īforma dei eēt: ſemetipſum exinaniuit: formā ſerui accipiēs: ut cōgregaret eccleſiā. A cōgregādo .n. eccleſiā eccleſiaſtes appellatur: Tum uero quis ita Salomon. i. pacificus: ſicut dominus noſter Ieſus Chriſtus: qui factus eſtnobis ſapientia a deo: & iuſticia & pax? Igitur ī primo ꝓuerbioꝝ libro: cum nos moralibus inſtituit diſciplinisrex eſſe dicitur in iſrael: nec dum in hieruſalem. quia & ſi iſrael dicamur propter fidem: nō tamē in hoc peruentum ē ut ad hieruſalē cæleſtē perueniſſe uideamur. Vbi uero ꝓfecerimus: & in hoc uētum fuerit: ut eccleſiæ primitiuoꝝ quæ in cælis eſt ſociemur: atqꝫ hieruſalem cæleſtem diſcuſſis diligentius priſcis & naturalibus cauſis:matrem noſtram noſcimus cæleſtem: tunc iam nobis etiam ipſe Chriſtus eccleſiaſtes efficitur: & non ſolum iniſrael: ſed in hieruſalem regnare dicitur. Cum uero ad perfectionem oīum uētum fuerit: & ſponſa ei perfectaoīs dūtaxat rōnalis creatura iūgetur: ꝗa pacificauit ꝑ ſanguinē nō ſolū qͣ ī terris ſūt: ſed ꝗͣ in cælis: tūc Salomontantummō dicet̉: cū tradiderit regnum deo & patri. cum euacuauerit oēm principatum & poteſtatem. Oportet .n. eum regnare: donec ponat inimicos ſuos ſub pedibus ſuis: & nouiſſimus inimicus deſtruatur mors. Et itapacificatis omnibus patriqꝫ ſubiectis: cum ierit iam deus omnia in omnibus: Salomon tantummodo: ideſt ſo-lus pacificus nominabitur. Competenter ergo in hoc libello qui de amore ſpōſæ & ſponſi erat ſcribēdus etiamꝓ hoc neqꝫ filius Dauid: neqꝫ rex: neqꝫ aliud hoꝝ qd̓ ad corporeum ꝑtinere poſſit intellectum ſcribitur: ut mirito de eo perfecta iam ſponſa dicat. Quia & ſi aliquando cognouimus Chriſtum ſecundum carnem: ſed nū-iam non nouimus: ne quis putet eum corporeum aliquid amare: aut in carne poſitum: & macula aliqua amorieius credatur induci. Propterea canticum canticorum Salomoni tantummodo eſt: & neqꝫ filio Dauid: neqꝫ re-gi iſrael: neqꝫ aliqua in his prorſus miſcetur carnalis nominis intelligentia. Et ne mireris ꝙ cum unus atqꝫ idemſit dominus atqꝫ Saluator noſter: dicamus eum uelut minorem primo in prouerbiis: & deinde proficientem ineccleſiaſtē: & poſt hæc habere perfectionem in canticum canticoꝝ: cum etiam in euangeliis uideas ſcripta: ubipropter nos & ipſe in nobis dicit̉ proficere. Sic. n. profertur: quia leſus ꝓficiebat ætate & ſapiētia apud deum &hoīes. Puto ergo ꝙ ꝓ his oībus neqꝫ filius Dauid: neqꝫ rex iſrael ſcribitur: ſed & ꝓ eo adhuc ꝙ in cantico canticorum ſponſa iam in tantum ꝓfecerat: ut maius aliquid eſſet: quā eſt regnum hieruſalē. Nam hieruſalē cæleſtēdicit apoſtolus eſſe: atqꝫ ad eam memorat credētes accedere. Hunc ergo ſponſum ad quem nunc ſpōſa feſtinatidem Paulus cum eum pontificem maximum dicit: ita de eo ſcribit: quaſi qui non in cælis ſit: ſed penetraritᵍꝑtraſierit omnes cælos: & illuc quoqꝫ eum hæc ſua perfecta ſponſa ſectetur: immo illuc adhrens ei & coniun-cta cōſcendit. eſt. n. facta cum eo unus ſpiritus. Vnde uidetur mihi & ad Petꝝ qui nō poterat eum primo ſequicum diceret: Quo ego uado uos nō poteſtis uenire: dixiſſe: ſeq̄ris autē poſtea. Quod autē ſit aliquid maius: &abiſrael: īde colligimus: ꝙ in numeroꝝ libro oīs quidē iſrael numerat̉: &. xii. tribus iſrael certo ſub numero cē-ſent̉. Tribus uero leuitica utpote cæteris eminetior ſupra hūc numerum habetur: & nequaquā iſraelitico nu-mero deputatur. Dicit. n. ita. Hæc ē uiſitatio: in qua recēſiti ſunt filii iſrael ſecūdū domos familiaꝝ ſuaꝝ. Oīs utlitatio eorū cū uirtute ſua ſexcēta tria milia ꝗngēti quinquaginta. Leuite autē non ſunt numerati cum eis: ſicutpræcepit dominus Moyſi. uides qūo ut eminētiores a filiis iſrael ſeq̄ſtrātur leuitæ: nec numero ſociātur? Et ruixiiijB iiii