mos uiuendi honeſtus aptatur: & inſtituta ad uirtutem tendētia præparantur. Naturalis dicitur: ubi uniuſcu-iuſqꝫ rei natura diſcutit̉: quo nihil cōtra naturā generatur in uita. ſed unūquodqꝫ his uſibus deputet̉: in quos acreatore ꝓductum eſt. Inſpectiua dicitur: qua ſuꝑgreſſi uiſibilia de diuinis aliꝗd & cæleſtibus cōtemplamureaqꝫ ſola mēte intuemur: quoniā corporeū ſuꝑgrediunt̉ aſpectum. Hæc ergo ut mihi uidet̉: ſapientes quinoGræcorum ſumpta a Salomone: utpote ꝗ ætate & tēpore lōge ante ipſos prior ea ꝑ dei ſpiritū didiciſſet: tanꝗͣ ꝓpria inuenta ꝓtulerūt: & inſtitutionū ſuaꝝ uoluminibus cōpræhenſa: poſteris tradēda reliq̄re. Sed hæc ut diximus: Salomon ante oēs inuenit: & docuit ꝑ ſapiētiam: quā accepit a deo: ſicut ſcriptū eſt: Et dedit deus pruden-riam ſalomoni: & ſapiētiā multam ualde & latitudinē cordis ſicut harenā: quæ ē ad horā maris: & multiplicataē in eo ſapiētia ſuꝑ oēs antiquos filios hoīum: & ſuꝑ oēs ſapiētes ægypti. Salomon ergo tres iſtas quas ſupradi-ximus generales eſſe diſciplinas: ideſt morꝭalē: naturalē: & inſpectiuam diſtinguere ab iniucē ac ſecernere uo-lens: tribus eas libellis edidit. ſuo quoqꝫ ordine ſingulis cōſequenter aptatis. Primo ergo in ꝓuerbiis moralē docuit locū. ſuccinctis ut decuit breuibuſqꝫ ſentētiis uitæ inſtituta cōponēs. Secūdā uero quæ naturalis appellat̉:cōprehēdit in Eccleſiaſtē: in quo multa de rebus naturalibus diſſerens: & inania ac uana ab utilibus neceſſarii:qꝫ ſecernēs: relinquēdam uanitatē monet: & utilia rectaqꝫ ſectāda. Inſpectiuū quoqꝫ locū in hoc libello tradiditq habet̉ in manibus. .i. in cātico canticoꝝ. in quo amorē cæleſtiū diuinorūqꝫ deſideriū incutit aīæ ſub ſpecie ſpōſæ ac ſpōſi: charitatis & amoris uiis ꝑueniēdum docēs ad cōſortium dei. Hoc uero eū ueræ philoſophiæ funda-mētū ponentē: & ordinē diſciplinaꝝ inſtitutionūqꝫ cōdentē ꝙ nō latuerit: neqꝫ ab eo abiectus ſit: etiā rōnalis lecus euidēter oſtēdit in principio ſtatim ꝓuerbioꝝ ſuoꝝ. Primo oīum per hoc ipſum ꝙ ꝓuerbia attitulauit li-bellum ſuū: qd̓ utiqꝫ nomen ſignificat: aliud ꝗdem palam dici: aliud uero intrinſecus īdicari. hoc. n. & cōis uſuspuerbioꝝ docet: & Ioānes in euangelio Saluatorem ita ſcribit dicētem. Hæc in ꝓuerbiis locutus ſum uobis: u-niet hora cū iā nō in ꝓuerbiis loquar uobis: ſed manifeſte de patre annunciē uobis. Hæc interim in ipſa tituli īſcriptōe. In ſequēti uero ſtatim ſubiūgit diſcretōem ſermonis: & diſtinguit ſcīam a ſapiētia: & a ſapīa diſciplinā& intellectum uerboꝝ aliud ponit: & prudētiam dicit in eo eſſe: ut excipere quis poſſit uerboꝝ uerſutiā. diſtinguit etiam iuſticiā ueram a directione iudicii. ſed & aſtutiā nominat quandā his quos imbuit neceſſariam: illācredo per quam ſophiſmatum intelligi ac declinari poſſit argutia. Et ideo dicit innocētibus per ſapientiam da-ri aſtutiam ſine dubio: ne in uerbo dei decipiant̉ fraude ſophiſtica. Sed in hoc mihi uidet̉ rōnalis diſciplinæ meminiſſe: per quā doctrina uerboꝝ dictorūqꝫ ſignificātiæ diſcernunt̉: & uniuſcuiuſqꝫ ſermonis proprietas certacum rōne diſtinguit̉: in qua præcipue erudiri cōuenit pueros. hoc .n. hortatur cū dicit: ut det puero iuniori ſen-ſum & cogitatiōem. Et ꝗa qui in his erudit̉: neceſſario rōnabiliter ꝑ ea quæ didicit: ſemetipſum gubernat: & ui-tam ſuam moderatius liberat. ꝓpterea dicit. Intelligens aūt gubernacula acꝗret. Poſt hæc uero cognoſcens inuerbis diuinis ꝗbus ꝑ prophetas humano generi traditus eſt ordo uiuendi: diuerſos eſſe eloquii tropos: & uari-as dicendi ſpecies: ac ſciēs haberi in eis aliquā figuram quæ parabola appellat̉: & aliā quæ obſcura dictio uocatur: aliaſqꝫ quæ enigmata nominent̉: & alias quæ dicta ſapiētū dicant̉ ſcribit: Intelliges quoqꝫ parabolā & ob-ſcuꝝ ſermonē: dictaqꝫ ſapientum & enigmata. Per hæc ergo ſingula rōnalem locū manifeſte & euidenter exponit: ac more ueteꝝ ſuccinctis breuibuſqꝫ ſententiis ingentes & perfectos explicat ſenſus. Quæ ſiꝗs eſt qui in lege meditetur die ac nocte: & ſiꝗs eſt ſicut iuſti Ios qd̓ meditat̉ domini ſapientiā: inueſtigare diligētius poteri& inuenire: ſi tamē recte ꝗs ierit: & quærēs pulſauerit oſtium ſapiētiæ. petēs a deo: ut aperiat̉ ſibi: & mereat̉ accipere ꝑ ſpiritū ſanctū uerbum ſapiētiæ: uerbū ſciētiæ: fieriqꝫ particeps illius ſapientiæ quæ dicebat. Extende-bam .n. uerba mea: & nō audiebatis. Et merito extēdere ſe dixit uerba in eius corde: cui dederit deus ſicut ſupradiximus latitudinem cordis. Dilatat̉ nāqꝫ illius cor: ꝗ pōt ea quæ breuiter in myſteriis dicta ſunt: latiore doctrina ſumptis ex uoluminibus diuinis aſſertionibus explanare. Oportet igit̉ ſecūdum hāc eādem ſapiētiſſimi Salomonis doctrinā: eū ꝗ ſapientiā ſcire deſiderat: incipere ab eruditōe morali: & intelligere illud qd̓ ſcriptum ē.Cōcupiſti ſapiētiā: ſerua mādata: & domīus dabit eam tibi. Ob hoc magiſter hic qui primus hoīes diuinā phi-loſophiam docet: oꝑis ſui exordiū ꝓuerbioꝝ poſuit libellū. in quo ut diximus: moralis traditur locus: ut cū in-tellectu moribuſqꝫ ꝗs ꝓfecerit: ueniat etiam ad naturalis intelligētiæ diſciplinā: atqꝫ ibi reꝝ cauſas naturaſqꝫ diſtinguens agnoſcat uanitatē uanitatū relinquēdam: ad æterna aūt & ꝑpetua properandū. & ideo poſt ꝓuerbiaad Eccleſiaſtē uenitur: ꝗ docet ut diximus uiſibilia oīa & corporea caduca eſſe & fragilia. quæ utiqꝫ cum ita eſſicomprehenderit is ꝗ ſapientiæ ſtudet: ſine dubio cōtemnet ea ac deſpiciet: & uniuerſo ut ita dicam ſæculo renūcians: tendet ad inuiſibilia & æterna: quæ ſpiritalibus quidē ſenſibus: ſed adopertis amoꝝ quibuſdā figuris do-centur in Cāticis canticoꝝ. Ideo. n. nouiſſimum locum tenet hic liber: ut tūc ad eū ueniatur: cū & moribus ꝗs fuerit deſecatis: & reꝝ corruptibiliū atqꝫ incorruptibilium ſciētiam diſtinctōemqꝫ didicerit: ꝑ quæ in nullo poſſitex his figuris: quibus ſpōſæ ad ſponſum cæleſtis. i. animæ perfectæ amor ad uerbum dei deſcribitur: ac forma-tur offendere. Præmiſſis nāqꝫ his ꝗbus purificatur anima ꝑ actus ac mores: & in reꝝ diſcretione naturalium: ꝑducitur cōpetenter ad domeſtica uenitur & myſtica: atqꝫ ad diuinitatis cōtemplatiōem ſincæro & ſpiritali amore cōſcenditur. Hanc ergo triplicem diuinæ philoſophiæ formam: etiam in illis ſanctis ac beatis uiris arbitropræſignatam. ꝓ quoꝝ ſanctiſſimis inſtitutionibus deus ſummus dici uoluit: deus Abrahā: deus Iſaac: deus la-cob. Abraham tanꝗͣ moralem declarat philoſophiam per obedientiam. Tanta .n. eius fuit obedientia & obſer-uatio mandatoꝝ: ut cum audiret: exi de terra tua: & de cognatione tua: & de domo patris tui: non ſit cunctatusſed ſtatim fecerit: immo & aliꝗd amplius fecerit. Audiens. n. ut immolaret filium ſuū: nec inde quidem dubitat:ſed obtemperat præcepto: & ad exēplum obedientiæ: quæ eſt moralis philoſophiæ poſteris dandum: nec filio