manus me dictante fignaret: & plura dicere cogitarem: iam ferme quarta hora noctis exceſſerat: & repente ſti-mulis ꝗbuſdā ſtomachi ſuſcitatus: ī or̄onē ꝓrupi: ut ſaltē reliquo horaꝝ ſpatio ſubrepēte ſomno fruſtraret̉ īfi-mitas. ¶ Epiſtolaris prologus beati Hieronymi preſbyteri ad Damaſum papā ī expoſitiōe cātici Epithalamiicanticorum ſecundum Origenem. cuius doctrinam & eloquentiam laudibus effert.Eatiſſimo papæ Damaſo Hieronymus. Origenes cū ī cæteris libris oēs uicerit: ī Cantico canticoꝝipſe ſe uicit. Nā decē uoluminibus explicitis quæ ad uiginti uſqꝫ uerſuū milia pene ꝑuenerūt: prmū. lxx. īterprætes: deīde Aꝗlā & Symmachū & Theodotionē: & ad extremū ꝗntā editionē: quāF actio littore īueniſſe ſe ſcribit: ita magnifice aꝑteqꝫ diſſeruit: ut īde mihi uideat̉ ī eo cōpletum eēqd̓ dicit̉: Introduxit me rex ī cubiculū ſuū. Itaqꝫ illo oꝑe prætermiſſo: ꝗa īgētis eſt ocii laboris & ſūptuū: tātas res tā dignū opus ī latinū trāſferre ſermonē: hos duos tractatus quos ī more quotidiani eloquii puulis adhuc lactētibus cōpoſuit: fideliter magis ꝗͣ ornate īterprætatus ſum: guſtū tibi ſenſuū eius non cibum offiijs. Tu animaduertas quanti ſint illa æſtimanda quæ magna ſunt: cum ſic poſſint placere quæ parua ſunt.¶ Tranſlatio duorum tractatuum uel homeliarum Origenis in cantico canticorum e græco in latinum. Vbrimo ponitur ipſius Origenis præfatio de Cantico ipſo cāticorum.E cātico cāticoꝝ dicturus. quō didicimus ꝑ Moyſen quædā eſſe quæ nō ſolū ſcā: ſed & ſcā ſcōꝝ: & aliahō tātū ſabbata: ſed & ſabbata ſabbatoꝝ: ſic nūc docemur ſcribēte Salomōe eē quædā nō ſolū canticaſed & cātica cāticoꝝ. Btūs ꝗdē is: ꝗ īgredit̉ ſcā: ſed beatior ꝗ īgredit̉ ſcā ſcōꝝ. Beatus ꝗ ſabbata ſabba-rizat: ſed beatior ꝗ ſabbatizat ſabbatoꝝ ſabbata. Beatius ſimiliter & is: ꝗ ītelligit cātica & canit ea. nemo ꝗppeniſi ī ſolēnitatibus canit: ſed multo beatior ille ꝗ canit cātica canticoꝝ. Et ſicut is ꝗ īgredit̉ ī ſancta pluribus ad-huc īdiget: ut ualeat ītroire ī ſancta ſanctoꝝ. Et ꝗ ſabbatū celebrat: qd̓ a domino populo cōſtitutū ē: multa ad-hūc neceſſaria habet: ut agat ſabbata ſabbatoꝝ. Eodē mō difficile reperit: ꝗ oīa quæ ī ſcripturis cōtinēt̉̉ canticaperagrans: ualeat aſcendere ad cantica canticoꝝ. egredi te oportet ex egypto: & egreſſum de terra ægypti ꝑtraſire mare rubrū: ut poſſis primū canticū canere dicēs. Cantemus domino: glorioſe .n. magnificatus ē. Licet aūtprimum dixeris canticum: adhuc longe es a cantico canticoꝝ. Per ambula terram deſerti ſpiritaliter: donec ue-nias ad puteū quē foderūt reges: & ibi ſecūdū canticū canas. Poſt hæc ueni ad uiciniam ſanctæ terræ: & ſuꝑ lordanis ripam cōſtitutus: cantes canticū Moyſi dicēs. Attēde cælū & loquar: & audiat terra uerba oris mei. Rur-ſum habes neceſſariū ut milites: & terram ſanectā hæreditate poſſideas: & apis tibi ꝓphetet: & apis te iudicet:Delbora ꝗppe apis īterprætat̉: ut poſſis & illud carmē qd̓ in libro Iudicū cōtinet̉ edicere. ad regnoꝝ deincepsuolumē aſcēdēs: ueni ad canticū quando Dauid fugit de manibus oīum inimicorum ſuoꝝ: & de manu Saul: &dixit. Dominus firmamētum meum: & fortitudo mea: & refugium meum: & liberator meus. Perueniēdum ti-bi ē ad Eſaiam: ut cū illo dicas: Cantabo canticū dilectæ uineæ meæ. Et cū uniuerſa tranſieris: ad altiora cōſcen-de: ut poſſis aīa decora cū ſpōſo & hoc canere canticū canticorū: quod quot ex ꝑſonis conſtet: īcertus ſum: Orantibus autē uobis: & reuelante domino: quatuor mihi in his uideor inueniſſe ꝑſonas. uiꝝ & ſpōſam: cū ſpōſa adeleſcētulas: cū ſpōſo ſodali: Igreges. Alia dicunt̉ a ſpōſa: alia a ſponſo. nōnulla a iuuenculis: quædam a ſodalibusſpōſi. Cōgruū ꝗppe ē: ut in nuptiis adoleſcētulaꝝ ſit multitudo cū ſpōſa: iuuenū turba cū ſpōſo. Hæc oīa noli foris quærere. Noli extra eos: ꝗ prædicatiōe euangelii ſaluati ſunt. Chriſtū ſpōſum ītellige: Eccleſiam ſpōſam ſi-ne macula & ruga. de qua ſcriptū ē: ubi exhiberet ſibi glorioſam eccleſiam: nō habentē maculam neqꝫ rugam:aut aliꝗd eoꝝ: ſed ut ſit ſancta & īmaculata. Eos uero ꝗ cū ſint fideles: nō ſunt tamē iſtiuſmodi: qͣles ſermo præ-fatus eſt: ſed iuxta modū quēdam adepti uident̉ ſalutē: aīaduerte credētiū aīas: & adoleſcētulas eē cū ſpōſa. Angelos uero & eos ꝗ ꝑuenerūt ī uiꝝ ꝑfectū: ītellige uiros eſſe cū ſpōſo. Inde igit̉ mihi uidentur quattuor ordinesunū & unam: duos choross īter ſe cōtinētes. ſponſam anere ecū iuuēculis: ſpōſum eanere cū ſociis. Et cū ītellexeris: audi canticū canticoꝝ: & feſtina ītelligere illud: & cū ſpōſa dicere ea quæ ſpōſa dicit: ut audias quæ audiuit& ſpōſa. Si autē non potueris dicere cū ſponſa quæ dixit: ut audias ea quæ dicta ſunt ſponſæ: feſtina uel cū ſpōſ-ſodalibus fieri. Porro ſi & illis īferior es: eſto cū adoleſcētulis: quæ ī ſponſæ delitiis cōmorant̉. Hæ ꝗppe ī hoc li-bro fabula pariter & epithalamiū ſunt ꝑſonæ. ex quo & gētiles ſibi Epithalamiū uēdicarūt: & iſtius generis ca-mē aſſumptū ē. Epithalamiū ſiꝗdē canticū canticoꝝ. primū ſpōſa orat: & ſtatim in mediis præcibus audit̉. Videt præſentē ſpōſum: uidet adoleſcētulas ſuo comitatui copulatas. Deinde reſpōdet ei ſpōſus: & poſt ſpōſi elo-da dū ille ꝓ eius patit̉ ſalute. reſpondent ſodales: donec ſpōſus ſit in recubitu: & a paſſione cōſurgat: ſe quædamſponſæ ornamēta facturus. Veꝝ iam ipſa uerba ponenda ſunt: in quibus prius uox ſpōſæ depræcantis audit̉.Homelia Prima.Bculet̉ me ab oſculis oris ſui. Quoꝝ iſte ſenſus ē. Quouſqꝫ ſponſus meus mittit oſcula per Moyſemmittit oſcula ꝑ ꝓphetas: iam ipſius cupio ora cōtingere: ipſe ueniat: ipſe deſcēdat. Orat igit̉ ſponſi patrē & dicit ad eū. Oſculet̉ me ab oſculis oris ſui. Et ꝗa talis ē: ut cōpleat̉ ſuꝑ eā ꝓpheticū illud: ī quo dicit̉: Adhuc te loquēte dicam: Ecce adſum: ſponſam ſpōſi pater exaudit: mittit filium ſuum. Videns illa eū cuiusdepræcabatur aduentum: orare deſtitit: & ad eum cominus loquitur: Q uoniam bona ubera tua ſuper uinum:& odor unguētoꝝ tuoꝝ ſuꝑ oīa aromata. Spōſus igit̉ chriſtus miſſus a pr̄e: uenit unctus ad ſpōſam. & dicit̉ adeū. Dilexiſti iuſticiā: & odiſti iniꝗtatem: ꝓpterea unxit te deus deus tuus oleo exultatiōis præ particibus tuis. Sime tetigerit ſponſus: & ego boni odoris ero: & ego liniar unguētis: & ad me uſqꝫ eius unguēta ꝑuenient: ut poſſim cū apoſtolis dicere: Chriſti bonus odor ſumus in oī loco. Nos autē cū hæc audimus: adhuc peccatis uitiiſqfetemus. de ꝗbus ꝓpheta pœnitēs Ioꝗt̉. Putruerūt & corruptæ ſunt cicatrices meæ a faciæ īſipiētiæ meæ. Pec-