vt. C. e. ti. l. ij. p̄alle. reus autē inproprieItem in ſpūalibus non valet tranſactioꝓprio noīe dicta. c. ſi qn̄ clerici. de offi. dele. et. c. ſuper eo p̄al. ⁊ eſt tex. in. c. conſtitutus. et. c. p̄terea. jͣ. e. ti. Ratio quia tnͣſactio in ſpūalibus continet ſpecieꝫ ſymonie. Uerbi gratia. Duo litigant ſuꝑ aliqͦbeneficio eccleſiaſtico puta eccleſia vel p̄benda ⁊ etiam ſuper iure p̄ſentandi. taliſtranſactio cum ſit ſuper re ſacra non valet quando alter illorum dat alteri deceꝫvel viginti annuatim vt ceſſet a lite ⁊ alt̓obtinet eccleſiam ſeu p̄bendam ſeu ius p̄ſentandi cum ſit annexū ſpūali ergo ſpēsſymonie eſt vbi aliquid datur vel ꝓmittitur ſiue retinetur in talibus vt poſſideat̉alias ꝓcederet in ſpūalibuſ nullo dato retento vel ꝓmiſſo. Sed tunc ꝓprie non eſttranſactio ſed circa tꝑalia valet tnͣſactiotali modo ſumpta. Sumitur autem aliteret largo modo tranſactio ꝓut eſt amicabilis compoſitio. ⁊ ſic poteſt fieri in ſpūalibus vt in. c. ſtatuimꝰ. de tranſaet. ar. c.niſi eſſent. de preben. et. c. vlti. de re. permū. ⁊ hoc dum ex vtraqꝫ parte det̉ ſpūale auctoritate tamen ſuꝑioris vt ſi aliquilitigent ſuper eccleſijs ⁊ ep̄us vel archiepiſcopus componat eos iure. Item nō valet tranſactio in ſubiectione ſpūali. c. p̄terea. ij. e. ti. ſubiectio enī eſt ſpūale quidet ideo aliquo dato vel ꝓmiſſo ſiue retento remitti non poteſt ſed gratis bene poteſt. Uerbi gratia. Iſte ſubiectus eſt primo abbacie tali ſcilꝫ eccleſie ſancti Pet̓modo vult tranſigere. id eſt. dare triginta ſolidos vel aliud ī certo cenſu vt ſit exemptus ab abbbacie ſubiectiōe qui cenſus eſt licet eſſet recognitio debite ſubiectionis. c. oīs aīa. de cen. tamē nō valꝫ talis trāſactio ꝓpter ſubiectionē. Sꝫ ſi gratis vellet quis aliquam eccleſiam eximere ſubiectam bene poſſet ex eo annuatimaliquid accipere nec eſſet ſymonia. c. conſtitutis. de reli. domi. vel ſibi conſtituereſoluendum cenſum in recognitionē dominij. vt in. c. omnis p̄alle. vel ad iudiciumperceꝑte libertatis. vt. c. recepimus. depriuile. Item in mr̄imonio compoſitio l̓tranſactio non valet. c. fi. de tranſaet. Etnota duas regulas. Prima affirmatiuaꝙ in omni cauſa crimīali vel in omni crimine pro. quo venit imponēda pena ſanguinis licitum eſt tranſigere excepto crimine adulterij. Ratio huius regule quiavnicuiqꝫ licet redimere ſanguine ſuū. Sꝫratio exceptionis eſt frequētia crimīs adulterij. xxxij. q. vij. quid in omnibus grauius. et de iudi. c. at ſi clerici. §. d̓ adulterijſSecunda regula negatiua ꝙ in alijs criminibus in quibus non venit pena ſanguinis non eſt licitum tranſigere exceptocrimine falſi in quo poteſt trāſigi. Ratioregule eſt. ne delicta maneant impunita.Ratio ꝟo exceptionis quia non pōt maius crimen imponi ꝙͣ falſitatis ꝙ adimitomnē honorem ⁊ hec dicta procedunt deiure ciuili. Iure nanqꝫ canonico non licꝫtranſigere ſic quia ibi non venit pena ſanguinis imponēda. Item tranſigi non poteſt ſuper alimentis niſi auctore pretoreff. de tranſac. l. cum hi. in ſūma. Ergo nota ꝙ quidam ſunt in quibus nec compoſitio nec diſpenſatio nec tranſactio locumhabet Quomodo enī poſſet fieri ꝑ amicabilem compoſitionē vel diſpenſationemvel per tranſactione vt vir dimiſſa vxore aliam ſuꝑinduceret vel vt monachustalis exiſtens ꝓprium haberet. de ſta. monacho. cum ad monaſteriū vel vt ſubiectꝰin ſubiectione perdurans dn̄o non obediret vel ſuperiori in licitis ⁊ honeſtis. Inhis ergo cum ſimilibus tranſactio locumnon habet. vt. c. fi. e. ti. Effectus aūt trāſactionis eſt vt omnia inſtrumēta ad cauſam ſpectantia ſuper qua tranſactum eſtet quicquid aliud eſt qd̓ opem partibusferre poterat hoc ſit vacuum ⁊ omni virtute caſſatum. Et ſola tranſactio validūperpetumqꝫ robur obtineat. vt. c. i. eo. ti.ẜm Goff. in ſum. de tranſaet.¶ Tranſfuga dicitur qui trāſit ad hoſtes¶ Tranſlata legata dicuntur que teſtator legatario adempto tranſfert in aliuꝫſcilicet auferendo ab eo cui primo legaue¶ Tranſlatio eſt de ſede ad ſedem factacōmutatio vt cum epiſcopus de vna ſedead aliam tranſfertur. Unde ꝙ hic appellatur tranſlatio alibi dicitur mutatio vtvij. q. i. mutationeſ. Vel ſic eſt ab vna eccleſia ad aliā regularit̓ tranſitio Pōt enīaliqͥs de mīori eccl̓ia ad maiore tn̄ſferri.