Tr¶ Trabea eſt veſtis conſularis vt. C. d̓conſul. l. i. li. zij. qua Veſte etiam vtebat̉imperator ⁊ iam ſe conſulem vocabat vtin autͣ. de conſul. ciui. coll. iiij.¶ Tractatorij erant viri qui tractabāt ⁊contractabāt. id eſt. manibus contigerūtet palpauerunt aīalia publica ⁊ equos ſacro vſui deputatos. vel dicunt̉ tractoria littere impetrate pro licentia vehēdiaīlia vel littere date licentie ad tractādūet puniendū criminoſos ẜm Accur. C. e.ti. in rub.¶ Tradere duplicem habet ſignificationem. Uno modo eſt rem ſuam in alteruꝫtranſferre. Corꝑalis enī res tradi poteſtet a dn̄o tradita alienatur. hoc paret peretymologiā dictionis dicitur enī trado qͣſi tranſferēs dn̄ium Et ſic bene dicitur ininſtrumentis venditiōis iure ꝓprio tradidit. id eſt. tranſferens tradidit ſeu dedit.Alio modo tradere capitur pro inducerein poſſeſſionē ſiue pro ipſa corꝑali p̄ſtation rei vt cuꝫ dicitur poſſeſſionē tradiditvel ipſum equū per frenum aut librum inmanibus.¶ Correns eſt aqua in imbre cum impetu que in eſtate torreſcit ⁊ areſcit ẜm glin cle. dudum. de ſepul.¶ Traha eſt inſtrumentū ruſticū qd̓ eqͣndis ceſpitibus vel feno colligendo apta¶ Trahicere eſt mare ttanſire. vnde dicitur ſi in ſpōſiōibus mare trahicit̉. id eſttranſeatur I nde traiectum eſt per maretranſitus eiaꝫ alio modo eſt nomē ciuita¶ Traiecticia dicitur pecunia que locat̉vt. l. permittitur alicui per mare ad quēcunqꝫ locum tranſuehēda vel deportāda¶ Tranſactio eſt de re dubia ⁊ lite incerta nondum finita dato aliquo promiſſovel retento non gratuita pactio. vt in. c.ſuper eo. de tranſact. ⁊ eſt idem ꝙ compoſitio inter aduerſarios ⁊ litem intelligo preſentem vel futuram quia ante liteꝫconteſtatā poteſt fieri tranſactio. vt. ff. d̓condi. indebiti. l. eleganter. § ſi quis poſtItē litē ſubaudio iuſtā vl̓ iniuſtā. vt. C.e. ti. l. ij. ⁊ ſi quis qn̄ agit credit ſe habereiuſtam cauſam alias contrariū. vt. ff. decondi. inde. in ſum. vt tamen inter inſiſtētem ⁊ reſiſtentem vt ſi actor per calūniaꝫinſiſtat nulla ſit tranſactio. ſed ſi reus percalūniam reſiſtat valeat tranſactio ꝙͣtuꝫad eum. C. e. ti. l. ſub p̄textu. licet per aliam viam hoc eſt per actionem de dolo vl̓replicationē doli cōſulatur actori vt ibidem dicitur quando reuſ dolo induxit actorem ad tranſiendū. ⁊ dicitur in deſcriptione non gratuita pactio. Ideo quiafieri non poteſt gratis imo expedit ꝙ igcui fit tranſactio aliquid det vel dare ꝓmittat trāſigenti vnde fieri debet aliquodato retento vel promiſſo alioqͥn tranſactio non procedit. ⁊ in eo qd̓ dicitur aliquo intelligitur etiam de modico quia ſiqueſtio erat de re valente centum poteſtfieri tranſactio pro decem vel pro minorinec poteſt dicere ttanſiens ſe deceptumquia tranſigit ſuper incerto. Item in eoꝙ dicitur re dubia ⁊ lite incerta intrāſitiue ponitur vt ſit ſeruus de re que dubia ⁊incerta eſt lite. id eſt. ꝓpter litem quia lisꝙͣdiu pendet facit rem dubiam ⁊ incertāNam euentus litis ⁊ iudicioꝝ incertuſ ēl. qd̓ qd̓ debitor. ff. de pecu. vnde ſuꝑ eoqd̓ in queſtione vertitur lite pendente poteſt fieri tranſactio. Et ideo dicitur lite ndum finita. nam ſi iudicatū eſſet nec appellari poſſet nec aliquo remedio ſententia detractari ita ꝙ de ſententia non dubitaretur certe tranſactio non valeret vtſi quis condemnatus ad. x. dicat verum ēme tibi condemnatū eſſe ad decē. ⁊ veruꝫeſt ꝙ debeo ſed ſi vis eſſe contentus. v.dabo tibi incōtinenti tūc tranſactio nulla eſſet ⁊ ſi iudicatum negaret adeo tamēliquidā foret probatio vt nō ſufficeret negare adhuc eſt idem. vt. C. de pe. l. quiſententiam dicitur enī trāſactio quaſi actionis in amicitiam ſeu amicabilem compoſitionem tranſitio. tranſeunt enī a liteab actione qui componunt inter ſe pariſcentes cum taēm gratis non remittituractio. ſecus ſi gratis remittitur quo caſunon fit tranſactio ſed ſimplex ꝑ donationem pactio qͥ enī trāſigit qͣſi d̓ re dubia ⁊lite īcerta neqꝫ finita tn̄ſit .i. cōpōit vt ī. c.ſuꝑ eo. e. t. ī gl. iij. ⁊ ſic iſ tnͣſit ab actiōe qͥtranſigit. ⁊ is qͥ ꝓprie agit dr̄ tranſigere.