Druckschrift 
Capnion, seu De verbo mirifico : Mit Beigabe des Conradus Leontorius
Seite
205r
Einzelbild herunterladen
 

LIBERdo nos cōficiat: qd̓ quātū me attinet fieri poteſt. nihil eſt uſpiā qd̓ plꝰ ex-peto: uel ut ea mora collū ſe putet ex capiſtro erepturū & ſic ꝓmiſſis erepere.Qd̓ hoc minus arbitror teptare: quia tanti ꝓbitatē facit ut incredibili ueredia erubeſcendū ſibi ducat ſi fidē fluxā gerat. Sed ſunt genꝰ hominū talentūlibent̓ ſuffodiūt & ſciētias occultāt: & malūt inertiores uideri ne doceāt: docē-do æmulos parere. Neſcio ſi diſſimulet ex eoꝝ numero eſſe. Equidē in cōmuni-on lr̄aꝝ optarē ſingulos mei ſil̓es & ꝓfuſos eſſe in edēdis ijs quæ animo ge-rimꝰ & quæ nobis eruditiōe accumulamꝰ. ſi me fortaſſe amore mei dece-ptus puto ſcire cōfeſtim quæro auditorē: quē ut ex me diſcat & oro & aliquādouiꝝ tandē exoro: ita plurimū delector cōmunicatiōe ac liberalitate ſtudioꝝ. Experiamur itaqꝫ in Baruchia Sidoni reſpondit Capnion: uerū ne dicat an fingereſecū hūc ſermonē cōſtituerit: quo me faciliꝰ in angiportū cogat. Dic age de uerbis quæ tui cōtribules in arcanis habent: & ferme ſub modio ut aiebas recōdūt.Ea enim te multū relegiſſe oſtētabas. ego ſerio ſtudioſis uobis aſſentior He-bræos nihil facultati noſtræ cōtuliſſe: quos & imitamur ſæpe rectius cæteras gentes: quorū quidē religionē cōſtat patrū memoria plurimā diuinitatē ha-buiſſe deūqꝫ rite coluiſſe. Et faciā ccoactus Baruchias inquit: ne uel fugiēdoquærere gloriā: a tātis uiris rogari patiar: uel aliud dicere & aliud facere uide-ar. Pauca enim ſunt quæ de ſacris nominibꝰ ab Hebræorū ſchola inſtitutꝰ ſum:& iccirco paucis expediā. Sed obſtruite peſſulū: ne miniſtroꝝ aliquis exaudiat:neu ſacra prophanis ridiculo futura ſint: & margaritæ a porcis fœde calcentur:Conſulto quoqꝫ conabor obſcurius loqui: modo quid uelim uolipſi pro ingenijbonitate intelligatis. Cōſortiū diuinitatis mēte hūana facit qd̓ deus homineutit̉ pro inſtrumēto: haud ſecus atqꝫ peripatetici de actiuitate ſenſitiuæ & uegetalis naturæ docent. ubicunqꝫ eſt uegetatiuū in ſenſitiuo: ibi uegetatiuū eritloco inſtrumēti & ſenſitiuū ſicut principalis motor: agere cœpit ad infe-rius ſeip̄o mouet: ſed media utriſqꝫ cōuenientia quoad eius fieri pōt ad ſui par& conſentaneū: & ad id quo uerſari queat. Poteſtas enim in animalibꝰ alūna& nutrix medio calore: qui tamē ſit occultæ cuiuſdā & digeſtiuæ ꝓprietatis in-ternūcius crudū cibū digerit & uerſat. Nam quo calor eſt: hoc magis trāſfor-mat. Aliter enim in foco uelocius ꝗͣ in ſtomacho nutrimenta cōcoxeris: cuiꝰ ad-uerſum modū plane cernimus: Sed quaſi character & imago quædam naturalispacti ad digerendū calor ille tanqͣ aliquis proſoneta intercurrit. ſccirco per-manet cibus/ ſed in aliam ſubſtantiā migrat: Quem in herbam uel plantamnutrix uirtꝰ trāſmutat: Fieret enim ſic uegetabili ſimilior: quinīmo de induſtriaillum in carnem conuertit ad tangendum aptiſſimam: ut per tactum in ea ſenſi-tiuus ipſe motor habitare queat. Sic igitur exuperantiſſimꝰ omniū deus qui adſui exēplar: teſte Mercurio ter maximo: duas finxit imagines: mūdū & hoīemquo luderet ī orbe terraꝝ: ut eſt īꝑabolis: & delitijs frueret̉ in filijs hoīm. In mū-do ludit mirificis oꝑatiōibꝰ ſyderea uel elemētari tantū uirtute: uerū etiā ali-quādo ꝓprietate occulta. Quēadmodū de Coralij aut aliarū rerū appenſionemedici ꝓbant: non qd̓ calidū ſit aut frigidū hoc uel illud: ſed quia tale: quō dixi-mꝰ in animali nutritiōe: calore præcipuo: ſed tale aliꝗd trāfformationē reꝝdigeſtaꝝ fieri. Et ſicut calor naturalis in digeſtione alimetoꝝ qͣſi umbra eſt locūtenēs occultæ ꝓprietatis: ita in effectibꝰ ex ſecreta rerū diſpoſitiōe ortis indiuiduū alterū differt ab altero: ipſa natura: ut uulgo putāt: ſed obſcuriꝰ aliꝗd qdnaturā præcedit in cauſa eſt: cuiꝰ inſtar & typū in cōmuni ſermone ipſū naturæuocabulum gerit. Habetis iam de mundo: Videamus pariter de homīe: qui &Microcoſmus a græcis dicit̉: cuius cōuerſatiōe pluſꝗͣ mūdi ſe deus ip̄e oblectat:quem pro captu quidem humano in ſe tranſformare ſtudet: ut ſenſitiua nutri-