AnnoVII.An chri ad. Hūdi ¶ IiberAleopatractus ē uentoꝝ vi in aphricā redire. Quāobrē apud Uticā vrbeꝫ ſeipſū iugulauit.Iuba quoqꝫ mauroꝝ rex eodeꝫ exitu Ceſaris māus nō effugit. Un̄ ꝑcuſſori p̄ciodato ingulū p̄buit. Lato v̓o qui ſe in Uticā receperat: vltīa nocte vite ſue: dū Pla-tonis libꝝ legeret: poſito ad caput gladio duo hec in rebus extrēis īſtrumēta ꝑſpe-xit. Alteꝝ vt mori vellet. alteꝝ vt poſſet. Cōpoſitiſ ergo rebus ſuis ſtricto gladio.Nihil (inꝗt) egiſti fortūa oībus conatibus meis. His dictis imp̄ſſit collo gladiū. ⁊mortuꝰ ē. Un̄ vticēſis Cato noīatus ē. Vtica .n. aphrice vrbs magnitudīe ⁊ auctoritate ꝓ Straboniſ ſn̄ia ſecūda poſt Carthaginē fuit. ⁊ exciſa Carthagīe Metropoliſ ⁊ romanoꝝ r̄ceptaculum ad reſ ī lybiam gerēdas extitit ī eodem ſitu ſita quo⁊ Carthago.¶ Triumphi Ceſaris.Ceſar igit̉ poſt ānū Romā regreſſus de ꝯfectis bellis qͣter eodē mēſe triumphauit.Sed interiectis diebus. ⁊ rurſū ſemel poſt ſuꝑatos popeij filios. primū ⁊ excellē-tiſſimū triūphū egit gallicū. Sequētē alexandrinū. poſt pōticū. huic ꝓximū aphricū. Nouiſſimū hiſpaniēſem diuerſo quēqꝫ apparatū ⁊ inſtrumēto. Et inter ceterain potico triūpho in pōpe fercula triū verboꝝ p̄tulit titulū .ſ. Ueni: vidi: vici: nonacta belli ſignificātē: ſic̄ ceteris: ſed celeriter confecti notā. hec ex Suetōnio. Dein-ceps uictis in hiſpania Pompeij filijs regreſſus ē Romā. imperatorēqꝫ vocari fe-cit. Et ſic reipu. finis hic fuit: que per annos. 4σ 4. durauit.¶ Romani imperij principium.¶Aius Iulius Ceſar ꝯpoſitis vbiqꝫ ciuilibꝰ bellis ſolus vrbis ⁊ orbis mo46 5155narchia tenuit. ⁊ āno. 542º. olympiade āt. 183. romāis imperare cepit. ⁊ imperauit annis. 4. ⁊ mēſibus. 7. ꝗ ꝓ āno ꝯputātur. a quo deinceps romāoꝝprincipes: nō reges (ꝙ id noīs romāis odioſū eēt) ſed ceſares appellati ſūt. Huiusaūt Ceſaris ꝙͣta in adepto imꝑio modeſtia fuerit. Sueto. Plutar. ⁊ Plinius declarant. Nō .n. ꝓſperis extollebat̉: nec frāgebatur aduerſis magnificuſ ſine crudelitate. Magnanimus ſine temeritate. ⁊ licet audax fuerit. eius tamē voluntas diuinoaſpirāte fauore ſēper infra ptātē fuit. Nēo feꝝ Ceſarē expertus ē: niſi ſuperbia rebellaret. ꝓuocatus iniurijs facile parcebat. Quos vicit viribus prudētia āteceſſitſuiqꝫ exceſſus ſēper ad ꝯuincēdā iniuſticiā aſpirabāt. Magnitudo aī ⁊ efficacia o-peris in eo merito laudātur: cū eius mēs ⁊ maus ad fere īpoſſibilia ſibi ſuffecerintNec vnꝙͣ in bellis gerēdis: aut ꝑiculis adeūdis inuēiat̉ dixiſſe militibus ſuis. IteSed ſēper p̄cedens: vt ſequerētur perſuaſiſſe. Ingeniuꝫ eius ad lr̄as ⁊ in philoſo-phia potētior: a cuius mūere nūqͣ diſceſſit. Ab oī ignauia ⁊ p̄cipitio alienꝰ. Quā-tus in iuris ciuilis peritia fuerit: romāoꝝ indicāt leges. Quod āt oībus mirabiliuſē moribus ⁊ negocijs ſimul operā dabat. ⁊ in bellis nullū equaleꝫ inuēit. Eius ſicdem ductu collatis ſignis quinqͣgies dimicauit. Nullus eo ſcelerius ſcripſit. velo-cius legit. Quaternas ēt epiſtolas dictauit ſimul. Peritiā aſtroruꝫ habuit: ⁊ Solino teſte Biſeſti rationē inuenit. Tratcatuſ ⁊ commentarios plurimoſedidit.¶ Uiri doctrinis excellentes:45 5156Saluſtius hiſtoricus: ac philoſophus Cicerōis emulus hac tēpeſtate Rome claruit: qui ſicut pꝫ pº de ci. dei: fuit nobilitate v̓itatis hiſtoricus. Quippe de bello catilinario libꝝ edidit. necnō ⁊ de bello ingurthino: ⁊ nonnullas ſcripſit epiſtolas.M. Uarro Uico Atice ex ꝓuincia narbonēſi natus his tēporibus Rome in preciofuit. Uir quidē doctiſſimus: acutiqꝫ ingeniſ: ⁊ in oī ſeculari eruditiōe peritus: quiānū. 35. agēs grecas litteras cū ſūmo ſtudio didicit. de quo Augu. 6º de ci. dei meminit dicēs. Quis. M. Uarrōe curioſius deoꝝ figmēta q̄ſiuit? Quis inuenit doctius? quis ꝯſiderauit attētius? qͣs diſtinxit acutius? quis diligētius pleniuſqꝫ cō-ſcripſit? quis tamē ⁊ ſi minus ē ſuauis eloquio: doctrina tamē atqꝫ ſn̄ijs ita refertꝰeſt vt in oī eruditione quā nos ſecularē: alij aūt liberalem vocāt: ſtudioſū tantuꝫ rerum iſte doceat: quantū ſtudioſū uerboꝝ Cicero delectat. Hunc Cicero multis inlocis miris extulit laudibus. De quo etiā Terentianus elegātiſſimo v̓ſiculo breui-ter ait. Uir doctiſſimus ūdecunqꝫ Uarro qui tā multa ſcripſit ꝙͣ multa uix quēqꝫlegere credāus. Hic Iſidoro teſte li. ethi. σ. innūerabiles edidit libros. Nā libroſantiquitatū. 41. ſcripſit: quos in res diuinas hūanaſqꝫ diuiſit. Rebus aūt hūanis