Anno¶ LiberTertius. Pūdi An̄ chr̄i ad.Heli.eoꝝ remp. difficillimis temporibus pecunia ⁊ armis plurimum iuuerūt. Ea eīꝫ⁊ ſi cōditiōe vetuſtiſſima ſit habita: edificijs tamen nunc extātibus publicis ⁊priuatis noua habetur. Attilla Hunorum rex igni ferroqꝫ vaſtatam reliquit ī-munitā: quā cū Rauenates īſtauraſſent poſt cēteſimum īſtaurationis ānum lōgobardi penitus īcenderunt. Verum Caroli magni tempore eiuſqꝫ filioruꝫ acnepotum mirum ī modum augeri cepit. Sed Ecelinus de Rumano tyrānꝰ oī-um crudeliſſimus vt ſuo loco dicemus: eam ciuibus alijſqꝫ bonis viduataꝫ reddidit. Quo mortuo ī Carrariēſium manus tādem deueniens mirabiliter exci-tata ⁊ ornata fuit: atqꝫ triplici muro communita ⁊ Tymao fluuio exornata. Ineam Hēricus quartus imperator cathedralē eccleſiam extatem edificauit: ⁊ p̄-torium toto orbe celeberrimum igni caſu ꝯcrematum veneti cōſtruxerunt. Exhac clariſſima vrbe: vt de ceteris taceam quattuor fama celebres viri prodiere.Titus Liuius hiſtoricorum facile prīceps qui romanoꝝ res geſtas lacteo ſer-mone cōſcripſit: ita vt Romanoꝝ ſcriba merito appellari poſſit. Cuius oſſa veneti pretorio īſtaurato ī conſpicuo loco collocare fecerūt. Secūdus Paulus iu-riſcōſultus vir ī ea facultate precipuus. Tertius Albertus ordinis Eremitarūdiui Auguſtini theologus qui ī Pētatheucum Moyſi ⁊ ī euangelia oīa accu-ratiſſime ſcripſit. Quartus Petrus Aponus ſūmus tuꝫ mathematicus tū phrſicus: cuius preclariſſima ſcripta ad ꝯmunē hominum vtilitatem maximo in p̄-cio ſunt habita. Fuere ⁊ alij plurimi excellentes viri Patauini. Stella ⁊ Flac-cus atqꝫ Voluſius qui ānales Romanorum carmine more Ennij ſcripſit. Necnō ⁊ Mu̓ſatus ⁊ Louatus poete: ⁊ nōnulli iuriſcōſulti ornatiſſimi: alijqꝫ īnu-merabiles. Habet etiā hec vrbs agrū nō minus ꝙͣ vrbis edificia ꝯſpiciendum.Amari ſurſum hꝫ nauigatiōem fluuio Brinta qui ſecus eam fluit: ⁊ ī extremoAdriatici maris mergitur.Taruiſium vrbs per hec tempora (Sycardo Cremonēſi epiſcopo teſte) a quibuſdam Troianis fundata ē. Abluitur autem Silcie fluuio qui ex ipſius mōtibꝰexit: vrbemqꝫ diuidit. Hec Bothorum temporibus ſuam quam habet dignita-tem obtinuit. Nam Totille pater ibidem ſedē ſibi ꝯſtituit: ⁊ Totillam filiuꝫ virum poſtea preſtātiſſimum genuit: educauit ac nutriuit: ⁊ ꝓpterea ab ipſa totaregio Marchia Taruiſina nominata ē. Eam poſtea Albomus primus Lōgo-bardoꝝ rex cum ei tardius deditionem feciſſet diruere conſtituerat: niſi Felixipſius vrbis epiſcopus (vt Gregorius ſcribit) regis ferocitatem ſua prudentiade liniſſet. Hec etiam Ecelini ⁊ Alberti germani de trumano tyrānide nō caruit: que ab eis multas ē paſſa calamitates.Francoꝝ regni prīcipium hinc ſumimus.Francius quidam ex Hectoris filijs a quo Francoꝝ nomē tractum ē his temporibus: vna cū Anthenore: alijſqꝫ Troianis fugiens: peruagata prius tota Aſiacū ī rippis Danubij aliquādiū ꝯſediſſet mox auctore Anthenore locuꝫ querēsa ꝯmuni hoīuꝫ ſocietate ſeiunctum ad Thanai fluenta ⁊ paludes Meotidaſ feceſſit. Ibiqꝫ cū marinis fluctibus circūſeptus eſſet Sicambriam vrbem condi-dit. Ubi ⁊ per multa tempora ſub armis ꝯtra finitimos cruentam exercuit vitādonec a Ualētiniano iuniore Romanoꝝ imperatore: cui aduerſus Alanoſ opētulerant ſub Francorum vetuſto nomine meriti fuerunt libertatis priuilegiū.¶ Galliarum prouincie.Francie igitur regio eſt que ⁊ tranſalpina gallia nuncupatur. Uerum vt de ipſaetiam pro ſuſcepto opere aliquid exponamus. Notandum eſt primo ꝙ galliatranſalpina inter alpes ⁊ mare gallicuꝫ ⁊ prerupta Pyrrenei Oceano Rheno-qꝫ fluuio terminatur: diuiditurqꝫ in Belgicam: Celticam: ⁊ Aquitaniaꝫ.Gallia Belgica a Belga ciuitate que Treueris dicitur: nomē accepit. In hac cōtinentur complures ducatus: videlicet Barbantie. Comitatus LucīburgēſisComitatus Flandrenſis: Picardia ſiue Comitatus Arabatēſis. ComitatusBarenſis: ⁊ multe alie regiones: Belgica autem teſte Iulio Ceſare duplex ē.Prima .ſ. ⁊ ſecunda. Belgica prima eſt cuius Treueris Metropolis eſt. Secū-