GangesNilusTigrisExphratesA. N6 CVCACAI
Primus¶ Liber.Paradyſū aūt voluptatis (vt Moyſes Gen̄. 2º ſcribit) a principio dominus deusplātauerat qui latine hortus ſiue pomeriuꝫ dr̄: hebraice v̓o heden: qd̓ delicie ſonat: qͣſi deliciaꝝ hortū oī arboꝝ gn̄e ꝯſitū: vbi ⁊ lignū vite poſitū erat. Locꝰ aūt(vt Iſido. ī. 14º. Ethi. li. cº 3º. hꝫ) ī oriēte ē lōgo marꝭ tractu a nr̄o habitabili ſegre-gatus: qui ⁊ multā hꝫ ſalubritatē amenitateqꝫ ac iucūditatē. Salubritatē īquit:qꝛ tēperie gaudet: qꝛ nec frigus nec eſtus hꝫ ⁊ quicquid ibi viuit mori non pōtꝭſicut Enoch ⁊ Elias ibidē viuere referūtur. Amenitatē v̓o qꝛ vniuerſe pulchritudinis ꝓmptuariū ē: vbi nec arbores ſiue folia: aut flores vnꝙͣ marceſcunt. Iucunditatem deniqꝫ: qꝛ oē lignū pulchrū viſu ⁊ ad ueſcendū ſuaue ibi (vt ſacre tradūt lr̄e) reperit̉. Serenitatē inſuꝑ oīmodā hꝫ qꝛ locus (vt Beda ſcribit) altiſſi-mus eſt. Eius nāqꝫ altitudo vſqꝫ ad lunarē circulū ꝑtīgit. De medio āt eiꝰ fonsegredit̉ ꝗ̄ totū irrigat nemus: quiqꝫ ⁊ in qͣttuor naſcentia diuidit̉ flumina. Pri-mū quoꝝ appellatur Phiſon: qui ⁊ Ganges q vniuerſam circuit Indiā ſecū frahens harenas aureas: ⁊ interpretatur Caterua: eo ꝙ decē flumīa recipiat. Hicī mare adeo grādis deſcendit vt vbi minus occupet latitudinis octo milia paſ-ſuū pateat̉. Ubi v̓o plurimū centū. Hūc Cyrrus perſaꝝ rex cū quēdā eius eqͥtēīſignē abſorpſiſſet ī quadrīgentos ſexaginta diſtinxit alueos.Gion ꝗ ⁊ Nilus ſecūdus appellat̉: totius orbis fluuius maximꝰ: qui totā Ethiopiā Egyptūqꝫ circuit. De quo ēt Lucanꝰ ī decimo dixit. Arcanū naͣ caput nō ꝑdidit vlli. Qui (vt aiūt) īmeſa aquaꝝ mole ſingulis ānis ſole ī Cācro exiſtentetotā Egyptū exūdat. Huius fluminis aquas vt nōnulli tradūt talis eſſe v̓tutisdicūt vt mulieres fecūdiores faciant ⁊ ſteriles fecundas efficiant.Tigris tertius qui ẜm Ioſephū dr̄ Dilach: qd̓ ſonat actutū eo ꝙ velociſſimꝰ ſit.hic ēt ex mōte Periardes Armenie ꝓfluere dr̄ ⁊ vadit ꝯtra Aſſyrios. Hūc nōnulli dicūt rubro mari infundi: quod falſum eſt.Euphrates qͣrtꝰ qͥ frugifer ſonat ex eo fonte deriuat: qui īter ceteros fluuios memoratu pl̓imo celebris ē. Hic ꝯtra caldeos vadit: ꝗ cū Babylonē ī duas ꝑtes diuidat: ī mare rubrū deſcēdit. Sūt qͥ dicāt hūc Nili more vno ⁊ eodē tꝑe Meſopotamiā irrigare eāqꝫ fecundā facere. Que ſane qͣttuor flumīa ab eodē paradyſi fonte: vt nr̄i affirmāt theologi emanāt ⁊ ſeparant̉. Et iteꝝ eoꝝ quedā inter ſeꝯmiſcentur: iterūqꝫ ſeꝑantur: ſepe ēt abſorbēt̉: ⁊ locis rurſus ī pluribꝰ emergūt.Inde ē ꝙ de eoꝝ ortu varia legūt̉: qꝛ Gangē dicit Pli. ī locis Caucaſi montisnaſci. Nilū v̓o ꝓcul ab Atlāte mōte ⁊ Euphratē in Armenia.Paradyſos terreſtres ēt ſex fuiſſe ſcriptū īuenimꝰ. Unū ī occidēte v̓ſus ꝯͣephyꝝ.Alteꝝ ī equinoctiali īter Euꝝ ⁊ Euronothū. Tertiū de quo Beda meminit: inter Cācri tropicū ⁊ circulū antarticū. Quartū paradyſum verſus oriētē ad Eurū vltra equinoctialē: ī quo ſūt arbores ſolis. Quintus terreſtris paradyſus eēad polū arcticū dr̄: de quo Solinus memīt. Inuenit̉ ēt ī occidēte alius volupta-tis ⁊ delitiaꝝ paradyſus: de quo ſic habemuſ: ꝙ ſenatꝰ populuſqꝫ Ro. mādauit)ſūmū ſacroꝝ pōtifice niſi de italie delitiaꝝ horto eligi nō debere.Adā āt ꝓthoplaſtū primū hoīem: reꝝ oīuꝫ fabricator deus ſexto die ſeculi ꝗnta ⁊vigeſima Martij creatis beſtijs terre cunctiſqꝫ reptilibus ac volucribꝰ celi: eo-dē die de limo terre rubeo ī agro Damaſceno tanꝙͣ creaturaꝝ oīuꝫ finē ac poſ-ſeſſorē finxit: qꝛ vt phūs ſcribit. Illa que fuerūt ī ītētiōe prima in executione extiterunt vltima. Et īſufflauit ī faciem eius ſpiraculū vite: ⁊ factus ē hō ad imaginē ⁊ ſil̓itudinē dei. Qui cū ſtaret nudus corā dn̄o confeſtim eleuatis manibusgratias egit dicens: Manus tue dn̄e fecerūt me ⁊ plaſmauerūt me totū ī circuitu. Itaqꝫ memēto mei ꝙ ſicut lutū feceris me: ⁊ ſicut lac mulſiſti me: ⁊ ſicut caſeum me coagulaſti: pelle ⁊ carnibus veſtiſti me: oſſibꝰ ⁊ neruis ꝯpegiſti me: vitaꝫ⁊ mīam tribuiſti mihi. Adā itaqꝫ creato viro vtiqꝫ īſigni ⁊ ꝑpulchro eū dominꝰtāta effudit gr̄a: vt nullo tradente magr̄o: ſed ſola iuſtitie originalis virtute ꝑfuſus oīum liberaliū artiū clariſſime edoctus ē. Notitiā quippe oīmodā Aſtrolo-gie ⁊ Geometrie Muſice Grāmatice atqꝫ Rethorice hr̄e promeruit oīuꝫ quo-qꝫ herbaꝝ: arboꝝ: metalloꝝ: lapidū precioſoꝝ auiū beſtiaꝝ: piſciuꝫ: ſerpentum: