Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

EI.II

t̓mitatio. ſꝫ ī qualibet creatura ē aliqͣ imꝑfecta dei imitatio. ergo cum ī creatura non ſit imago. niſi ẜm imꝑfetam imaginis rōnem. videt̉ ꝙ quelibet creatura poſſitdici ad imaginē Pͣ Quāto aliqͥd eſt meliꝰ tāto deumꝑfectius imitat̉. ſed totum vniuerſū eſt melius qͣꝫ creatura rōnalis. ergo totum vniuerſū magis eſt ad imaginem qͣꝫ rōnalis creatura Pͣ Om̄is trāſſumptio fit ratione alicuiꝰ ſimilitudīs. ſed nomīa aliqͣꝝ reꝝ corporalium frequētius de deo trāſumptiue dicūtur qͣꝫ nomīarōnaliuꝫ creaturaꝝ ſicut ignis ⁊ lucis. ergo maior ſimilitudo eſt eoꝝ ad deuꝫ qͣꝫ rōnalis creature. ⁊ ita magisdebēt dici ad imagine. Sꝫ ꝯtra. homo dicit̉ ad imaginē dei ẜm illud qd̓ ī nobis eſt excellētius hoc eſt ẜmmentem. vt Augꝰ dicit in li. de tri. ſed mens ī ſola creatura rōnali īuenitur. ergo ſola rōnalis creatura eſt adimaginē. Pͣ. Inter rem ⁊ eius imagineꝫ nihil caditmediū. ſed ſola rōnalis creatura deo adheret. ergo ip̄aſola eſt ad imaginē. ℟. dd̓m ꝙ in om̄i creatura ē aliqͣdei ſimilitudo nō tamē dei imago ꝓprie loquēdo. imago enī ſimilitudinē includit ⁊ ſuꝑ eam addit duo. quorum vnū eſt exp̄ſſio vnius ab altero. vnde duorū ouorum qͣꝫuis ſimiliū vnuꝫ nō eſt alterius imago. qꝛ vnūnō ē ex alio. vt Augꝰ dicit ī li. lxxxiij. q. Aliud ē vt ſimilitudo attēdatur qͣꝫtum ad ſpeciē rei vel ſaltem qͣꝫtū acea que ſūt ſignum ſpeciei ſicut figura. vnde aliqͥd diciteſſe homīs imago nō ꝓpter ſimilitudinē ī albedine. ſedpͥncipaliter ꝓpter ſimilitudineꝫ ī figura. rōne ergo pͥminō deficit qͥn ī qualibet creatura ſit dei imago. Similitudo enī dei ī qualibet creatura ab ip̄o deo deriuat̉. ſꝫdeficit rōne ſcd̓i. nam ī rationali creatura ſola īuenimꝰom̄ia que nobis de ꝑfectiōe diuine nature ſunt nota.creatura enī rōnalis ſola eſt viuit ⁊ ītelligit. ⁊ ꝓpter hocſola rōnalis creatura eſt ad imaginē vt Augꝰ dicit ī li.lxxxiij. q. Tertiū autē addit imago ſupra ſimilitudineꝫſcꝫ equalitatē que tamē nō reqͥritur niſi ad ꝑfectā imaginē qualiter ſolus filiꝰ eſt imago. vnde filiꝰ ita eſt imago ꝙ non ad imaginem. p̄poſitio enī quādā diſtātiamimportat cetere vero creature neqꝫ ſunt imago neqꝫ adimaginē. Ad primū ergo dd̓m ꝙ nō quelibet imꝑfecta īmitatio ſufficit ad rōem imꝑfecte imaginis ſed rerit̉ ꝙ ſit imitatio aliqͣlis qͣꝫtū ad oīa eſſentialia rei q̄ inſpecie includūtur. ſicut homo eſt imago ſui pr̄is vel ſatem qͣꝫtum ad ſignuꝫ ſicut denarius eſt imago ceſaris. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ vniuerſū eſt melius rōnali creatura extēſiue inqͣꝫtum plura bona ꝯplectit̉: nō tamē ē melius nec eque bonū ītēſiue qͣꝫtum ad om̄es eius ꝑtes cirōnalis creatura ſit nobiliſſima ꝑs vniuerſi. Ad tertiū dd̓m ꝙ ſimilitudo creature ad deū attendit̉ dupliUno mō ẜm ꝑticipatiōeꝫ diuine bonitatꝭ. et ſic creat̉arōnalis ē deo ſil̓ima Alio mō ẜm ſil̓itudine ꝓportōis ⁊ſic nihil ꝓhibet aliqͣs alias creaturas eſſe deo ſimiliores. a qͥbus fit trāſumptio ad diuina ſic̄ ꝙ deꝰ d̓r ignisqꝛ ita ſe hꝫ ad calefactiōeꝫ ſpūalē ſic̄ ignis ad corꝑalē.D tertium ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ imago ī homine nō ſemꝑ remaneat In psͣ. enī dicit̉. Demine ī cītate tua imagine ip̄oꝝ ad nihilū rediges. vbi dic̄ glo. peribit imago. quia nec ſi(militudinē retinebūt qui d̓ beatitudine nihil habebūtergo imago nō ſemꝑ in homīe manet. Pͣ. Imago ſimilitudinē īcludit vt Augꝰ dicit. ſed ſimilitudo dei nōſemꝑ manet in anima. quia attēdit̉ ẜm īnocētiā ⁊ iuſticiam que ꝑ peccatū tollūt̉. ergo nec imago. Pͣ In litera dicit̉ ꝙ imago ꝯſiderat̉ in cognitōe ꝟitatis. ſed cognitio ꝟitatis nō ſemꝑ manet ī homīe. ergo nec imago Sꝫ ꝯtra. ſi imago dei tolleretur ab homīe p̄cipue hoc

fieret ꝑ peccatū. ſed ꝑ peccatū nō tollit̉. vt ptꝫ in psͣ. verūtame in imagine ꝑtrāſit homo. ergo imago ī homīeſemꝑ manet. Pͣ Naturalia homīs ſemꝑ ī homīe manent. ſed imago dei in anima attēdit̉ ẜm memoriā ītelligētiā ⁊ volūtateꝫ. q̄ ſūt ei naturalia. ergo nūqͣꝫ homoamittit dei imaginē. ℟. dd̓m ꝙ ad imagineꝫ ꝑtinetaliqͥd dupliciter. Uno modo qͣſi ei eſſentiale. Alio mōſicut cōpletiuū eius qͣꝫtum ad bene eſſe. vt patet in imagine corporali. deſignatio enī lineamētoꝝ ē eſſentialisimagini. ſed ſuꝑinductio coloꝝ complet decorē imaginis. ita ⁊ imago dei nobis eſſentialiter ꝯſiſtit in mente⁊ in his que eam ꝯſecūt̉ naturaliter. ex ip̄a enī naturahumana. mens habet qd̓ poſſit eſſe capax dei qd̓ nō eētniſi a materia ꝯformitate ex ſua nat̉a haberet ad deuꝫſed ꝑfectio imaginis qͣꝫtuꝫ ad bene eſſe ꝯſiſtit in hoc ꝙaīa deū actualiter capit qd̓ fit p̄ genera ⁊ ꝟtutes. qͣꝫtumergo ad primū imago ſemꝑ manet ī creatura rōnali. ſꝫqͣꝫtum ad ẜm amittit̉ ꝑ peccatū Ad primū ergo dd̓mꝙ imago dei dicit̉ perire in peccatoribꝰ. ⁊ ī p̄ſenti ⁊ ī futuro. vtrobiqꝫ enī dei ciuitas ſtatū habet. in p̄ſenti qͥdēinqͣꝫtum eoꝝ mens actu deū nō capit ꝑ gratiā inhabitātem In futuro vero inqͣꝫtum potētia naturalis ligatvt nūqͣꝫ in actum exire poſſit ꝟtutis tamen illud qd̓ eſtnature ſemꝑ manet Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ſimilitudo ī plꝰeſt qͣꝫ imago. vnde aliqua ſimilitudo cōtra imaginē diuidit̉ ſimilitudo qͥdeꝫ qͣꝫtū ad intellectū que eſt primaꝑfectio rōnalis creature inqͣꝫtum hmōi ꝑtinet ad eſſentialē imaginis rōnem. ſed ſimilitudo ẜm ea q̄ p̄ceduntītellectuꝫ ſicut eſſentia ⁊ ꝓprietates eiꝰ vt īmortalitas ⁊ſimilia ⁊ ea que ſecunt̉ ſicut affectus ⁊ hītus ꝑficiēs potētiam diſtinguit̉ ꝯtra imagineꝫ cum dicit̉ Gen̄. j. Fac̄homīeꝫ ad imaginē ⁊ ſil̓itudineꝫ noſtrā. ⁊ ſic ad ſil̓itudinē ꝑtinet īnocētia ⁊ iuſticia. Ad tertiū dd̓m ꝙ cognitio veritatis accipit̉ ibi nō ꝓ actu. ſed ꝓ potētia queſemꝑ manet.O quartū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ imago dei nonmagis ſit in angelo qͣꝫ ī homīe. ad rōnem enīimaginis ꝑtine videt̉ vt Auguſtinus dic̄ ī li.lxxxiij. q. ꝙ ſubſtātia īterpoſita in illa ab ip̄averitate format̉. ⁊ ideo nihil ē illi ꝯiūctius. ſed hoc cōuenit anime ſicut ⁊ angelo. ergo angelꝰ nō eſt magꝭ adimaginē qͣꝫ homo. PͣDifferētia generū vel ſpecierūalioꝝ ſaluat̉ ī om̄ibꝰ que ſūt ī illis generibꝰ vel ſpeciebꝰſicut quia ignis ſpecie ē aere ſubtilior quilibet ignis qͦlibet aere ſubtilior eſt. ſed nō qͥlibet angelꝰ qͦlibet hoīemelior eſt. qꝛ xp̄s ⁊ beata ꝟgo ſūt ſupra om̄es angelos.gͦ angelꝰ nō eſt ſimplicit̓ ẜm genus ſuuꝫ hoīe melior. etita nec magis ad imaginē. Pͣ Sicut angelꝰ ē ꝑſpicatior ī ītelligēdo qͣꝫ homo. ita vnꝰ homo qͣꝫ alius ⁊ vir qͣꝫmulier. ſi gͦrōne p̄dicta angelus ſit magis ad imaginēqͣꝫ homo. vir eſſet magis ad imaginē quā mulier. ⁊ vnꝰvir alio. qd̓ nō videt̉ cum ea que ad ſpeciē ꝯſecūt̉ equaliter ꝯueniāt om̄ibus que ſub illa ſpecie ꝯtinēt̉. Sꝫꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit. xj. ꝯfe. duo feciſti dn̄e vnum ꝓpete ſcꝫ angeluꝫ ⁊ aliud ꝓpe nihil ſcꝫ materiā primā ſꝫ ꝓpt̓ꝓpinqͥtatem rōnalis creature ad deū d̓r eſſe ad dei imaginē rōnalis creatura. gͦ angelus eſt magis ad imagineqꝫ homo. vtpote ꝓpinquior. Pͣ. Grego. exponēs illd̓Ezech̓ .xxviij. Tu ſignaculū ſil̓itudinis dicit quāto ineo ſubtilior ē natura eo magis ī illo imago dei inſinuatur exp̄ſſa. ſed cōſtat angelū eſſe ſubtiliorē nat̉e qͣꝫ hominem. gͦ angelus eſt magis ad imagineꝫ dei qͣꝫ hō. ℟.dd̓m ꝙ cū imago ſit q̄dam ſil̓itudo ad deū ibi ē maiorexp̄ſſio imaginis vbi eſt maior ſil̓itudo creature aūt rationalis ad deū p̄t ſil̓itudo duplicit̓ attēdi. Una ẜm ꝑ-