DI.XIIII

ſed plante non ſunt hmōi. ergo eaꝝ productio non debuit poni inter oꝑadiſtinctiōis. ¶ Pͣ Ph̓s dicit ꝙ ſoleſt pater plantarū. terra vero mater. ſed ſolis formatiodeſcribit̉ in qͣrto die. gͦ incōueniēter dicit̉ plātas tertiadie eſſe ꝓductas. ¶ Pͣ Poſt peccatū homīs d̓r Gen̄. 3.ꝙ deus dixit homī ꝙ terra ei ſpinas ⁊ tribulos germinaret. dicit̉ etiā Gen̄. ij. ꝙ deus ꝓduxit de humo om̄elignum pulchrū viſu. ergo videt̉ ꝙ incōueniēter plātarum ꝓductio tertie diei aſcribit̉. ¶ Pͣ. Sicut planteterra figunt̉ ita ⁊ corꝑa mineralia. ſi gͦ plantaꝝ generatio cū tre diſcretōe ponit̉. videt̉ ꝙ incōuenienter mineralia p̄termittant̉ ¶ Pͣ. Firmamentū eſt nobiliꝰ qͣꝫ ip̄aclemeta ⁊ plante ſed in ſcd̓a die qua factū eſt firmamentum non ponit̉ aliud ꝑtinens ad oꝑis approbatōem. gͦmultominꝰ debuit in tertia die poni ꝙ tamē poniturcum dicit̉ vidit deus ꝙ bonuꝫ eſſet. ¶ ℟º dd̓m ꝙ ſicutdictū eſt. ad tertiā diem ꝑtinet ꝙ elementis naturalesꝟtutes ſint attribute. ad ꝓductionem aūt plātaꝝ ſufficiunt ꝟtutes elementoꝝ cuꝫ ꝟtute celeſti qd̓ ptꝫ ex hocꝙ plante generant̉ in terra ſpōte abſqꝫ vllo ſemīe. ⁊ id̓oꝯuenienter plantarū ꝓductio in tertia die ponit̉. ſꝫ tn̄hec plantaruꝫ ꝓductio aliter exponit̉ ab auꝰ ⁊ ab alijsſanctis. Augꝰ enim vult ꝙ in tertia die plāte fuerūt ꝓducte ſolum ẜm ꝟtutem ſeminaleꝫ que collata eſt terread plantaꝝ ꝓductionem. ⁊ ꝙ dicit̉ ꝓtulit terra ⁊cͣ. vultꝑ anticipatōem dici. Alij vero dicūt ꝙ in ip̄a tertia dieplante ꝓducte ſunt etiā inꝓpria natura. ¶ Ad pͥmuꝫedd̓m ꝙ plāte īmobiliter terre adherēt. ⁊ ideo cōputantur qͣſi ꝑtes terre. ⁊ ꝓpter hͦ eaꝝ ꝓductio cum opere diſtinctionis ponit̉. ⁊ nō cum oꝑe ornatꝰ. Nam ad ornatum vniuſcuiuſqꝫ elemēti ꝑtinent ea q̄ in illo elementomotū habent. vnde aues que mouent̉ in aere quieſcūt īterra ꝑtinēt ad aeris ornatū. ⁊ inde eſt ꝙ plāte ad nullius elementi ꝑtinent ornatum. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ ẜmBaſiliū ideo plantaꝝ ꝓductio formationi ſolis in ſcriptura p̄mittit̉ vt excludatur error quorūdā dicētiū ſolem eſſe pͥmā plantaꝝ cauſaꝫ. Uoluit aūt ꝑ hoc ſcriptura oīm rerū pͥmam cauſā deuꝫ eē. nec tamē ſeqͥtur ꝙ eſfectus cauſaꝫ p̄cedat. qꝛ ad ꝓductionē plantaꝝ ſufficitgeneralis ꝟtus celo collata in ſcd̓a die ⁊ elemētis ī tertia. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ poſt peccatū homīs non ſūt denouo alique ſpecies plantarū ꝓducte. ſed ille que pͥusextiterant inceperūt hominibꝰ eſſe penales. Qd̓ aūt dicitur de plantatōe lignorū ꝑadiſi planum ē ẜm ſnīamAugꝭ. qͥ plantas in tertia die ꝓductas nō fuiſſe ī actu.ſed ſolū qͣꝫtum ad v̓tutem ſeminaleꝫ. ẜm alios ꝟo hͦ qꝛde lignis ꝑadiſi dicit̉ eſt ꝑ receptōem intelligēdū ¶ Adqͣrtuꝫ dd̓m ꝙ mineralia nō habēt altiorē gradū digntatis in entibus qͣꝫ elemēta. plante autē habēt quia ſūtviuētia. ⁊ ideo non ē ſimile. ¶ Ad qͥntum ꝙ opus ſcd̓diei cōpletur ꝑ opus tertie. nam aque in ſcd̓o diſtīguū̉a ſuꝑioribus in tertio a terra. ⁊ ideo vtriuſqꝫ operis approbatio ſubiungit̉ in tertia die. ⁊ iterū ꝓpter myſteriūqꝛ binarius numerus eſt pͥmus numerus qͥ ab vnitaterecedit. ⁊ eſt ſignū peccati. vnde ⁊ qͥdam dicunt hac dieangelos peccaſſe. Et ꝓpter hoc in qͥbuſdam eccleſijs adhonorem angeloꝝ ꝑſiſtentium ſcd̓a feria miſſa celebrari conſueuit.¶ DiXVEquit̉. dixit deus fiātlumīaria ⁊cͣ. ¶ Hic q̄rūtur qͣttuor. ¶ Primo de oꝑe quarte diei. ¶ Scd̓o de operequinte diei. ¶ Tertio de oꝑe ſexte. Quarto de quiete ⁊ſanetificatione ſeptime.

O primū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ incōuenienteropus quarte diei deſcribat̉. luminaria enī abalijs ꝑtibus firmamenti ſola luce differre vident̉. ſed lux in pͥma die ꝓducta eſt. ergo nonoportuit in qͣrto die de formatōe luminariū fieri mētionē. ¶ Pͣ. Sicut ꝓbant aſtrologi plures ſtellaꝝ ſuntluna maiores. non ergo ſol ⁊ luna reſpectu oīm magnaluminaria debēt dici. ¶ Pͣ Illud qd̓ eſt ꝓprium vniusnō debet multis attribui. ſed diſtinguere diem ⁊ noctēeſt ꝓprium ſolis. gͦ non debet luminaribꝰ cōmuniter attribui. ¶ Pͣ. Nobilius nō eſt ꝓpter vilius. ſed luminaria ſūt nobiliora qͣꝫ terra. gͦ incōuenienter ponit̉ terre illuminatio luminariū finis. ¶ Pͣ. Plus eſt eſſe cauſamqͣꝫ ſignū. ſed corpora celeſtia ſūt cauſa motuū qͥ ſunt iniſtis inferioribꝰ. ergo magis debuit dice̓ vt ſint in cauſas qͣꝫ vt ſint in ſigna. ¶ Pͣ. Luminaria non ſunt dieivel nocti niſi ꝑ illuminationē. ſed luna nō ſemꝑ lucet īnocte. gͦ incōueniēter dicit̉ ꝙ ſol p̄eſt diei ⁊ luna nocti.¶ ℟. dd̓m ꝙ ſicut in tribꝰ p̄cedentibꝰ diebꝰ ꝑactuꝫ eſtopus diſtinctōis ita in his tribꝰ ſequentibꝰ ꝑagit̉ opusornatꝰ qd̓ qͥdem ab oꝑe diſtinctōis differt qͣꝫtū ad duoque ſunt de rōne vtriuſqꝫ. Primoquidem qͣꝫtum ad hͦqd̓ ꝑ opus diſtinctōis pͥncipales ꝑtes mundi abinuicēſecernūt̉. ꝑ opus ꝟo ornatꝰ ī ip̄is pͥncipibus mūdi partibus aliqͣ p̄cipua ꝯſtituūtur que ſunt ad ip̄aꝝ partiuꝫdecorem. Scd̓o qꝛ ꝑ opus diſtinctōis attribuūt̉ rebꝰgenerales ꝟtutes ad agendū ⁊ patiendū. ꝑ opus ꝟo ornatus ſpeciales que ſcꝫ ſūt ad hanc vel illam ſpeciē determinate. ⁊ ẜm vtrūqꝫ ꝯuenit idem numerus ac ordo.Nam in qͣrta die ꝯſtituūtur in ſup̄ma parte mundi eaque ſunt in celo p̄cipua. ſcꝫ luminaria que ſcꝫ habēt virtutes ad determīatos effectus. In qͥnta ꝓducūtur aliain media ꝑte ſcꝫ in aquis piſces ⁊ in aere aues in qͥbusetiam ſunt ꝟtutes generatiue ẜm ꝓpriam ſpeciē. In ſexta hoc idem fit in infima ꝑte ſcꝫ terra. ¶ Ad pͥmum ergo dicendū ꝙ lux eſt quoddā cōmune omnibꝰ corporibus celeſtibus ꝑ qd̓ agunt. ſꝫ p̄ter hͦ cuilibet luminariūineſt ꝟtus ſpecialis ad determinatos effectꝰ ẜm cuiusexigentiā lumen eius oꝑatur. ⁊ hec ꝟtutes ītelligūturattribute eis in qͣrta die ⁊ etiam p̄cedens lumen ampliatum. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ qͣꝫuis aliq̄ ſtelle ẜm rei exigētiam ſint luna maiores. luna tamē dicit̉ magnuꝫ luminare. tum ꝓpter apparentē magnitudinē. tum ꝓpter efficatiam effectus in iſtis inferioribꝰ. ¶ Ad tertium dicēdum ꝙ lꝫ ſolis proprium ſit diſtinguere diem a nocte⁊ annos. ⁊ qͣttuor anni tempora qͣꝫtuꝫ ad eſſe eoꝝ tāqͣꝫad eoꝝ diſpoſitionē. eſt etiam aliorum luminariū. Nāſi ſolus ſol eſſet omni anno ver ⁊ eſtas. ⁊ alia temporaeſſent eiuſdeꝫ diſpoſitōis in calope ⁊ frigore. accidit autem in eis variatio ꝓpter alia luminaria. ¶ Ad qͣrtumdicendū ꝙ corpora celeſtia non ſunt ꝓpter inferiora ſicut ꝓpter finem niſi forte qͣꝫtum ad hoīem qui eſt eis dignior ꝓpter animā rationalē. ſed finis eorum pͥncipaliter eſt aſſimilatio ad deū quē ꝯſequūtur in hoc ꝙ ī inferiorū cauſa quodāmodo exiſtunt ex quo vtilitas ī inferiobus corporibus ꝓuenit. ¶ Ad qͥntum dd̓m. ꝙ aliqͣcauſa dicit̉ ſignū ꝓpter duo. Primo ꝓpter eius ſenſibilitatem. vnde fit vt ſuum effectum denn̄ciet. Secūdoꝓpter modum cauſandi. quia ſcꝫ ex ea ſuus effectꝰ nonneceſſario ſequit̉. et ꝓpter hec duo cauſe celeſtes ſignadicūtur. Tū quia ꝑ hoc ꝙ ſenſibus patent denunciātſuos effectus latētes. quia ſunt cauſe remote. ⁊ ꝑ defectum cauſarū ꝓximarum eorum effectus impediūturīterdū. ideo autē potius vti voluit nomīe ſigni qͣꝫ cauſe vt tolleret̉ populo idolatrie occaſio q̄ p̄cipue in veneratione luminariū conſiſtebat. ⁊ iterū quia ad plura ſe

i ⁊