Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.I

cto vſus aliqͥs ꝟtute male vti dum ea ſuꝑbit. ⁊ peccatodū bn̄ ip̄m abhominat̉ Ad qͥntū dd̓m ꝙ deꝰ vtit̉ creaturis nō vt ab eis aliqͥd ſibi accreſcat. ſꝫ vt qd̓ ſuū ē eisꝯmunicet ſcꝫ bonitate ſuā. vn̄ nō ꝓpter ſuā indigētiameis vtitur beati etiam vtunt̉ rebus non vt aliqͥd acquirant ſed vt id qd̓ iam acqͥſiuerūt in actum exequanturad maiorem cumulum gl̓ie.II DI.Ec itaqꝫ ⁊c̄. Hic queruntur duo. Primo de vnitate eſſentie. Scd̓o d̓ pluralitate ꝑſonaꝝ Circa primū q̄runtur duo. Primo an deus ꝑ eſſentiā ſit vnꝰvel plures. Scd̓o an ī ip̄o ſit aliqͣ pl̓itas attributoꝝ.D primū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ nō ſit tm̄ vnꝰ deus. plura enī bona paucioribꝰ ſūt meliora vtdicit ph̓s. ſed plures dij ſūt plura bona. ergomelius eſt eē vt ſint duo qͣꝫ vnꝰ Sꝫ ẜm Anẜom̄e qd̓ melius eſt deo eſt attribuēdū. gͦ ponendū ē plures deos. Pͣ Quāto aliqͥd magis elongatū eſt a materia prima qͥ ē vna ꝑ eſſentiā. tāto magis ē multiplicatū. vt ptꝫ in formis elemētoꝝ ⁊ mixtoꝝ. ſed deꝰ maxīoelōgatus ē a prima materia cū ſit actꝰ purus ſine omnipotētialitate vel materialitate. gͦ deꝰ ē maxīe multiplicatus. gͦ ſunt plures dij. Pͣ Sicut dicit ph̓s in. iiij.metheoroꝝ. ꝑfectum eſt vnūqd̓qꝫ cū p̄t ſibi ſil̓e generare. ſꝫ diuina eſſentia ꝑfectiſſimū ē. gͦ p̄t ſibi ſil̓e generareſed ī diuinis nō differt poſſe ⁊ agere. gͦ ⁊ generare. ⁊ itaſūt plures dij ꝑ eſſentiā. Cōtra omis natura q̄ multiplicat̉ in diuerſis eſt aliud qͣꝫ ſuū eſſe. qꝛ ſi multiplicet̉/oꝑtet ꝙ ſit multiplex eius eē. ⁊ tn̄ maneat vna rō nature. ſicut natura humana multiplicat̉ in petro ⁊ paulo.ſꝫ natura diuina nō eſt aliud qꝫ ſuum eſſe cum ſit ſumme ſimplex. gͦ non multiplicat̉. ⁊ ſic eſt vnus tantū deꝰ¶Pͣ Om̄is natura q̄ inuenit̉ in pluribꝰ ẜm prius ⁊ poſterius. oꝑtet ꝙ deſcēdat ab vno primo principio in qͦꝑfecte habeat̉. vnitas enī effectꝰ atteſtat̉ vnitate cauſecut om̄is calor reducitur ad ſuū primū principiū calidiſſimū ſcꝫ ignē. natura aūt entis ī omnibus ẜm prius⁊ poſterius inuenitur. gͦ oꝑtet eſſe vnū ens primum ꝑfectiſſimū a quo oīa alia habeāt eſſe. ℟º dd̓m ꝙ deumeſſe vnum ꝑ eſſentiā eſt neceſſarium. ſi enī eſſent pluresdij aliqͣ differētia differrēt. aut gͦ iſta differētia ꝑtine̓tad bonitatē aut maliciā. ſi ad bonitatē cum ſit ī vno etnō in alt̓ero: aliter nō faceret differre. ille cui deficit. ſūma bonitas deficit. ⁊ ſic non erit ſūme bonus. ⁊ ita necdeus Si ꝑtine̓t ad maliciā. ergo ille in quo erit nō eritſimpliciter bonus. ⁊ ſic nec deus. Si dicat̉ ꝙ illa differētia ꝑtinet ad bonitatē. ⁊ eſt eadē ī vtroqꝫ ẜm ſpeciem.differes tn̄ ẜm numerū. tūc cū appropriet̉ cuilibet. hocerit ꝑ aliquā differētiā ſuꝑaddita cum cōe nō approprietur vel ſpecificet̉ niſi ꝑ additioneꝫ. ⁊ ſic cum ſuꝑadditio faciat cōpoſitū nō erit ibi ſumma ſimplicitas. gͦ nedeitas ſiue deꝰ. Ad primū plura bona pau. dd̓m ꝙ ītelligēdū ē d̓ bonis finitis qͥbꝰ p̄t fieri additio. ⁊ ꝑ additionē augmētant̉. nō aūt de bono infinito. qꝛ nec additionē recipit nec augmētum reciꝑe p̄t cuꝫ ſit infinitum. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ꝓpoſitio hꝫ veritatē de formis inheretibus mēdie. ⁊ ab ea depēdētibus. ſicut ptꝫ de formaelemēti ⁊ mixti nō aūt deforma ꝑ ſe exn̄te. ⁊ nō dependēti a materia. hmōi aūt formā aut ē deus cum ſit actꝰpurꝰ nulli inherēs. Ad tertiū dd̓m de ꝑfecto ꝙ ꝓpoſitio illa nō ītelligit̉ de vniu̓ſali. ſꝫ ſolū ī generalibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ alioqͥn ſol ⁊ angelꝰ nō eſſent quid ꝑfectumin ſuo genere.

O ſcd̓ꝫ ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ ī diuina eſſentia nōſit pluralitas attributoꝝ. Simplicius enī ēillud ī quo nō eſt multitudo. nec rei nec rationis qͣꝫ ī quo ē deꝰ vero ſimpliciſſimꝰ ē qͦlibetſimplici. gͦ ī deo nō ē multitudo nec rei nec rōnis. PͣQuecūqꝫ vni ⁊ eidē ſūt eadē īter ſe ſūt eadē. ſꝫ attributavni ⁊ eidē numero. ſcꝫ deo ſūt eadem. gͦ int̓ ſe ſūt eadeꝫgͦ nō ē ponēda attributoꝝ pl̓itas ī deo. Pͣ Uniꝰ ſimplicitatis vnica ē actio. gͦ vnica forma ꝑ qua agit. ſi gͦ ꝑattributa potētie ſapīe ⁊ bonitatꝭ ⁊ hmōi agit. gͦ nō ſūtniſi vnita forma. Cōtra ẜm Anẜ. om̄e qd̓ meliꝰ eſt eēqͣꝫ nō eē deo attribuēdū ē. ſꝫ ſimplicit̓ melius ē eē ſapiētem bonū. ⁊ ſic de alijs qͣꝫ nō eē. gͦ iſta deo attribuendaſūt. Pͣ Om̄e qd̓ ꝑ ꝑticipatōeꝫ d̓r reducit̉ ad aliqͥd qd̓d̓r ꝑ eſſentiā. ſꝫ illa attributa ſcꝫ ſapīa. et ſic de alijs ſūtī creaturis ꝑ ꝑticipatōeꝫ. gͦ erūt ī aliqͦ ꝑ eſſentiā a qͦ ꝑticipāt̉ a creatura. ⁊ hͦ nō p̄t eē niſi ī deo gͦ ⁊cͣ. ℟o dd̓mqͥcqͥd ꝑfectiōis ē ī creatura ē ī creatore tāqͣꝫ in cā ſꝫ excellētiori mō. qꝛ nobiliori mō ē aliqͥd in cāqꝫ ī effectu. vn̄cū ꝑfectiōes attributoꝝ ſint ī creatura a creatore. erūtī creatore. ſꝫ nobiliori mō. in creatura aūt differūt realiter. gͦ ī creatore erūt idē realiter. Sꝫ qꝛ alia ē rō ſapīebonitatꝭ. ideo h̓ attributa differūt rōne. qꝛ rō nihil aliud ē qͣꝫ ītentio ī ītellectu ꝑceptibilis. q̄ ꝑ nomē rei alicuius vel ꝑ eiꝰ diffinitōcꝫ ſignificat̉. hec aūt differentia ſiue pl̓itas ꝯtingit tu ꝓpter defectū intellectus nr̄i. tū ꝓpt̓eminētiā diuine nature. ꝓpt̓ ꝑfectiōeꝫ enī eſſentie diuīe⁊ imꝑfectiōꝫ ītellectꝰ creati qd̓ ī deo ē ꝑ modū ſimplicitatis ⁊ vnitatis ꝯcipit̉ ab ītellectu ꝑ modū diu̓ſitatis.⁊ multiplicitatꝭ. ideo ꝑfectōes attributoꝝ q̄ ī deo ſuntidē. diuerſis ꝯceptiōibꝰ app̄hēdit̉ ab ītellectu. qꝛ enī intellectꝰ hūanꝰ accipit a creaturis in qͥbꝰ ſūt hmōi ꝑfectiones diuerſe. ideo has ꝑfectōes ī deo exiſtētes in qͣs deuenit ꝑ ꝑfectiones creaturaꝝ diuerſimode app̄hendit. Ad primū gͦ dd̓m ꝙ de multitudine rei veꝝ eſt. ſꝫ nōde multitudine rōnis īmo quanto ſimpliciſſimꝰ tantoꝟtuoſiꝰ ⁊ tāto hn̄s rōeꝫ pluriū ꝑfectionū. vt patet ī pūcto qͥ p̄t eē principiū ⁊ tres plurium lineaꝝ. Ad ſcd̓mq̄ vni ⁊ eidē ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hmōi ꝑfectōes īter ſe ſūt eadeꝫ īdeo ſic̄ ⁊ eadē ſūt eſſentie diuīe. ſꝫ tn̄ ab eſſentia ⁊ int̓ ſedifferūt rōne. Ad tertiū de vnita actōe dd̓m ꝙ actiodei vnita ē vnitate rei. ſꝫ multiplicit̓ rōe ſicut ⁊ de eſſentia dictum eſt.Irca ſcd̓m querunturduo. Primo an ī deo ſit ꝑſonaꝝ pl̓itas.Scd̓o an ſit illa pl̓itas rei vel rōnis.O pͥmū ſic ꝓcedit̉ videt̉ ꝙ ī d̓o nō ſit pl̓itas ꝑſonaꝝ. Ad multiplicatōꝫ ſuppoſitoꝝ ſeqͥt̉ eēntie multiplicatio. ſi gͦ eēntia diuīa multiplicari nō p̄t. nec eiꝰ ſuppoſita potuerūt. PEorū q̄ ſunt idem. ſi vnū multiplicat̉ ⁊ reliquū. ſed in deoeſt idem eſſentia ⁊ ſuppoſitum. ſi ergo eſſentia nō multiplicat̉ nec ſuppoſitū gͦ ⁊cͣ Pͣ Diuīa eēntia plene ⁊ ꝑfecte eſt in vna ꝑſona. ſꝫ vltra ꝑfectionē plenaꝫ additioeſt ſuꝑflua. ergo ponere pl̓itatem ꝑſonaꝝ eſt ponere ſuꝑfluū qd̓ eſſe nō poteſt ī diuinis Cōtra ꝑfectio boni cōſiſtit ī ſua cōmunicatione. ſꝫ cōmunicatio nō eſt eiuſdēad ſe. ſed alterius ad alteruꝫ. ergo vbi eſt ſūma ⁊ ꝑfectabonitas ibi erit cōicatio vnius ad alterum. ⁊ ita pluratas cum ergo ī deo ſit ꝑfecta bonitas. ergo ⁊ pluralitas Pͣ Ubi ē ſūma beatitudo ibi ē ſūma iocūditas. ſꝫ cūnulliꝰ boni ſine ſocio iocūda ſit poſſeſſio. ad ſūmā iocūditatē reqͥrit̉ ſocietas. ⁊ ita pl̓itas. ī deo āt ē ſūma btītudo. gͦ ſocietas ⁊ pl̓itas. Hoc idē p̄t argui ex ꝑfectōe diuine charitatis q̄ eſt amor gratuitus ſūme tēdens ī aliū-