Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

iuuat̉. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ elatio eſt vt homo ſe extēdatad ea que om̄ibus modis ſuam facultatem excedūt. nōautē ſi ſe ī ea extendat ẜm ꝙ ſibi efficiunt̉ poſſibilia diuino auxilio mediante. Ad tertiū dd̓m ꝙ iudicarehis que ſupra ſe ſūt qualia eſſe debeāt nō poteſt homoet ſic loqͥtur Augꝰ iudicare tamē de eis qualia ſint pōthomo qͥlibet d̓ talibus iudicare iudicio diſcretiōis nōmoderatōis Ad qͣrtum dd̓m ꝙ in diuinis ſpūalis ſobrietas ẜuatur dum homo ī eis cognoſcēdis ſuum modū excedere nō temptat.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ veritas fidei nōſit rōnibꝰ muniēda. Dicit Grego. fides nonhabet meritū cui humana ratio p̄bet exꝑimētum. ſꝫ meritū fidei nō eſt diminuēdū. gͦ necfides rōnibꝰ adiuuāda. Pͣ Argumētū ē actus rōnis.ſed ea q̄ ſunt fidei ſūt ſupra rōnem. gͦ de eis argumētari nō ꝯuenit. PͣDicit Ambro. tolle argumēta vbiritur fides. ⁊ ſic idem qd̓ prius. Pͣ Bonitas primaſolū ꝓpter ſe diligēda. gͦ prima veritas eſt ſoluꝫ ꝓpt̓er ſecredēda. ergo nō ꝓpter aliam rōnem. gͦ nō hꝫ vti ratiōead veritatem fidei Cōtra .j. Pe. iiij. d̓r Parati ſemꝑad ſatiſfactionē omī poſcēti vos rōnem reddere de caque ī vobis eſt fide ⁊ ſpe. ſed poſcēti rōnem nō ſatis fitniſi ratiocinādo. gͦ de his que ſūt fidei ratiocinari ꝯuenit. PͣPaulꝰ magiſter argumētatus ē ad reſurrectionem cōmunē aſſeredam vt patꝫ. jͣ. Coꝝ. xv. hoc idempatet de alijs doctoribꝰ. ergo ⁊ nobis de his que ſūt fidei raticionari licet. ℟º de his que ſūt fidei argumētari poteſt qͣdrupliciter ſcꝫ ꝓpter eorū cōp̄henſionē perdemōſtrationē. ꝓpt̓ eoꝝ manifeſtatōem. ꝓpter repugnātiam fidei reprobatōeꝫ. ꝓpter eoꝝ que ſūt fidei approbationē tribus modis vltimis licet argumētari de hisſūt fidei ſed primo modo nō. qꝛ ꝑ demōſtratōem cōprehendi nō poteſt. Ad primuꝫ gͦ de verbo Grego. dd̓mꝙ ītelligēdum eſt ſi humana ratio ſufficiēs exꝑimētuꝫfidei p̄beret. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ verum eſt qͣꝫtū ad comp̄henſionē ꝑ demōſtrationeꝫ. ſed nō qͣꝫtum ad qͣlēcūqꝫeoꝝ cognitionē. ⁊ ſic de eis ratiocionari pōt. Ad tertium de v̓bo Ambro. dd̓m ꝙ ītelligēdum eſt de argumētis que ad fidei cōp̄hēſionem induci temptāt̉ Adqͣrtum dd̓m ꝙ nō eſt ratiocinādū de his que ſunt fideivt eis ꝓpter rōnem aſſentiat̉. ſꝫ vt ab impugnātibꝰ ⁊ erroribus defendatur.D tertiū ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ veritas hominem offendere nō poſſit. Quia. ij. Eſdre. iiij.d̓r Om̄is terrā veritatē īuocat celuꝫ etiā ip̄aꝫbn̄dicit. ⁊ ita om̄es benignātur ī oꝑibus eiꝰ.ergo veritas nullū offendit. Pͣ Ut dicit Aug. x. ꝯfe.Nullus eſt qͥ velit falli. ſꝫ falſitatē homo nō poteſt euadere niſi ꝑ veritatē. ergo qͥlibet vult ⁊ amat veritatem.Pͣ ẜm ph̓m in pͥn. me. Om̄es homīes natura deſiderant ſcire. ſed ſciētia eſt veritatis cognitio. ergo omnesappetūt ⁊ volūt veritatē. Pͣ Om̄es hoīes natura appetūt vitam beatam. ſꝫ vitā beata eſt gaudiū de veritate vt Augꝰ dicit. x. ꝯfe. ergo nullus veritateꝫ odit vt inlr̄a d̓r. Cōtra Gal̓. iiij. dic̄ apl̓s gͦ ego inimicꝰ factꝰ ſūvobis: verū dicēs. glo. ꝑ hoc iudeoꝝ inimicꝰ. quia verum dico. ſꝫ ſi fallere putarer amicꝰ. ergo veritas offendere amicum poteſt. PTullius dicit in li. de ami.inducēs verſum terētij obſequiū amicos. veritas odiūparit. moleſta eſt veritas ſi qͥdem ex ea naſcit̉ odium qd̓eſt venenū amicitie. ℟º veritas poteſt dupliciter cōſiderari. Uno modo ẜm ſeip̄am. ⁊ ſic qͥlibet eam amat.qͥlibet enī cognitōem veritatis deſiderat q̄ eſt ip̄ius deiꝑticipatio. Alio modo ẜm effectū ſuum qͥ eſt manifeſtare. ⁊ qͣꝫtum ad hoc aliquis odit veritatē inqͣꝫtum ſcꝫ ve

ritas manifeſtat eiꝰ iniqͥtatē quā latere volebat. ⁊ ſic veritas diligit̉ vt eſt manifeſtata habet̉ autē odio vt ē manifeſtans. ⁊ hoc eſt qd̓ Augꝰ dicit in. x. ꝯfe. qꝛ falli nolūt⁊ fallere volunt amat eam cum ſeip̄a indicat. ⁊ odiunteam cum eos ip̄a indicat. Et per hoc patet ſolutio adomnia obiecta.G qͣrtum ſic ꝓceditur. videtur ꝙ nō ſit reprehenſibile volūtatem p̄ponere rōni Suꝑiusenī inferiori p̄ponēdū eſt. ſꝫ volūtas eſt ſuperior rōne. quia eſt fini ꝓpinquior quia eſt cau(ſa altiſſima cum ſit cauſa cauſaꝝ. ergo volūtas rōni eſtp̄ponēda. Pͣ Mouēs ſemꝑ p̄ponitur mobili. ſed volūtas mouet rōnem ſicut ⁊ ceteras vires ẜm Anẜ. ergovolūtas rōni p̄ferenda eſt PͣNullus ex hoc ꝙ creditdeo eſt vituꝑandus. ſed qͥlibet, ex hoc ꝙ credit rōnemvolūtati ſupponit. nullꝰ enī credit niſi volēs ẜm Aug.ergo nō eſt rep̄hēſibile rōnem ſubijcere volūtati. Cōtra regulatū ſue regule ſubijci debet. ſꝫ ratio ē regl̓a volūtatis cuꝫ rōnis ſit dirigere. ergo volūtas rōni ſubijcienda eſt. Pͣ Uolūtas ſemꝑ debet ſubijci bono ſꝫ bonum mouet volūtatem ẜm ꝙ eſt rōne apprehēſuꝫ. ergovolūtas debet ſubijci rōni. ℟º dd̓m ꝙ volūtas ⁊ ratio poſſunt ꝯſiderari vel circa idem vel circa diuerſum.ſi circa idem ſit volūtas ad hoc ꝙ ſit iuſta ſeqͥtur rōemquia nō quodlibet bonū eſt cōneniēs volūtati. niſi qd̓iudicat̉ eſſe ꝯueniens iudicio rōnis Si reſpectu diuerſorum poteſt eſſe ꝯueniēter quādoqꝫ ꝙ ratio ſequaturvolūtatem vtpote cum finis qͥ eſt in volūtate accipiturquaſi principiū in ratiocinādo de his que ſūt ad finemvolūtas autē ſeqͥtur rōneꝫ dupliciter. Uno modo explicite quādo ꝑ ſe ratio iudicat hoc eſſe fugiēdū vel eligendum. Aliqn̄ ꝟo implicite quādo ſcꝫ ratio iudicat aliqͥdeſſe eligēdū vel fugiendū. quia ſuꝑior hoc dictat vtpote deus qͣꝫuis etiam ei non videat̉. ⁊ ſic volūtas ſeqͥturrōnem in his que ſūt fidei implicite. Ad primum volūtas eſt ſuꝑior rōne dd̓m ꝙ verum eſt qͣꝫtum ē ad completionē. ſed ratio eſt ſuꝑior qͣꝫtum ad originē. motꝰ autem humanus a rōne incipit. ⁊ in volūtate cōſumatur⁊ ideo voluntas rōnem qͣſi priorē imitari debet. Adſcd̓m volūtas mouet rōnem dd̓m ꝙ verū eſt ꝑ modumcauſe efficiētis eo ꝙ importat quādoqꝫ actū rōnis. ſedecōuerſo ratio mouet volūtatem ꝑ modū cauſe finalisinqͣꝫtum on̄dit ſibi bonū qd̓ eſt eius finis. motꝰ autē qͦefficiens mouet ſeqͥtur motuꝫ quo mouet finis. quia finis mouet efficiētem. ⁊ ideo volūtas ſeqͥ debet rōnem. Ad tertiū de credēte dd̓m ꝙ volūtas eiꝰ qͥ credit deoaliquo mō ſecͥtur rōnem. qꝛ implicite vt dictuꝫ eſt.O qͥntū ſic ꝓceditur. videtur ꝙ diſſenſio volūtatum non poſſit eſſe cauſa diuerſitatꝭ opinionū prius enī nō dependet a poſteriori. ſꝫratio prior eſt volūtate. ergo ſicut ꝯcordia inopinione que eſt rōnis nō dependet a ꝯcordia volūtatis. ſic nec diſcordia a diſcordia PͣDiſſenſio opinionū q̄ non ꝯtrariatur amicicie ẜm ph̓m nec charitati cūiuſtos viros ꝯtingat opiniōes diuerſas habere. diſſenſio autē volūtatum amicitie ⁊ charitati repugnat. ergodiſſenſio opinionū nō ſeqͥtur ex diſſenſione volūtatuꝫ Pͣ Uolūtas eſt impoſſibiliū ẜm ph̓m. ſed opinio nōpoteſt eſſe eorum que impoſſibilia eſtimātur. ergo opinio non ſeqͥtur volūtateꝫ. ⁊ ita nec diſcordia opinionūdiſcordiā voluntatuꝫ. Sed ꝯtra eſt ꝙ intellectꝰ deducitur ad aliquid opinaduꝫ ꝑ volūtatem vt ptꝫ Col̓.ij. Nemo vos ſeducat volens in humilitate ⁊ religionean illoruꝫ que nō vidit. ergo ex diuerſitate volūtatumpoteſt ſequi diuerſitas opinionū. Pͣ Sapīe. ij. dicit̉Excecauit eos malicia eorum. malicia autem eſt in vo-

a z