quomō eſt pars iuſticie. Capitulū .l.Rimum myſterium cōtemplandum de liberalitatebtī Gregorij dicit̉ oppoſitiōis. Oppoſuit nanqꝫ illum auaricie que mater eſt ⁊ radix cuctorū malorū. Vnde Tullius in. ij. de oſficijs dicebat. Nullū vitiū deterius qͣꝫ auaricia⁊ p̄ẜtim in pͥncipibus ⁊ rempublicam gub̓nantibus. Et Martial̓ cocus ait. Nō ſibi nec alijſꝓdeſt dum viuit auarus. Et Saluſtiꝰ in catilinario inqͥt. Auaricia fidem ⁊ ꝓbitatē ceteraſqꝫbonas artes ſb̓uertit. Et Ualerius li. ix. Auaricia eſt latentium indagatrix lucroꝝ manifeſteprede vorago auidiſſima: neqꝫ habendi fructufelix ⁊ querēdi cupiditate miſeria. Et iteꝝ Saluſtius in catilinario. Auaricia pecunie ſtudiūhabet quam nemo ſapiens amauit vel concupiuit: hͦ quaſi mal̓ venenis imbuta corpꝰ animuꝫqꝫ virilem effeminat: ſemꝑ infinita inſatiabil̓ eſtneqꝫ copia neqꝫ inopia minuit̉. Cōtra iſtam inſatiabilem beſtiā voluit beatiſſimꝰ Gregoriꝰ liberalitatis ſcuto ſe munire. Uerūtamen vt ꝑsiſta iocundiꝰ expediat̉ tria dubia declaremus.¶ Primū vtrū liberalitas ſit ꝟtus.¶ Scd̓m vtrū ad liberaleꝫ maxīe ꝑtineat dare¶ Tertiū vtrū liberalitas ſit pars iuſticie.¶ Ad pͥmum dubium rn̄det Tho. ẜa. ẜe. q. cxvij. ꝙ ſicut dicit Augꝰ. in li. de libe. arbi. Benevti his qͥbus male vti poſſumus: ꝑtinet ad vitutem. Poſſumus aūt male ⁊ bn̄ vti non ſoluꝫhis que intra nos ſunt .ſ. potētijs ⁊ paſſionibꝰanime: ſꝫ etiam his que extra nos ſunt .ſ. rebushuius mundi ꝯceſſis nobis ad ſuſtentatōꝫ viteEt ideo cum bn̄ vti his rebus ꝑtineat ad liberalitateꝫ: conſequens eſt vt liberalitas ꝟtus ſitEſt em̄ liberalitas vt dicit Ariſto. iiij. ethico.medietas q̄dam circa pecunias. Un̄ ad liberalem ꝑtinet emiſſiuum eſſe. Un̄ ⁊ alio nomīe liberalitas largitas nominat̉. qꝛ quod largum eſtnon eſt retentiuū: ſꝫ emiſſiuum: qͣre materia liberalitatis remota eſt ip̄a pecunia ⁊ qͥcquid pecunia menſurari poteſt. Nam vt dicit Ariſto.iiij. ethi. Pecunias eſſe dicimus omnia quorūdignitas numiſmate menſurat̉: materia ꝟo ꝓpinqua ſunt paſſiones interiores ẜm quas homo afficit̉ circa pecuniā. Et ideo ad liberalitatēp̄cipue ꝑtinet vt homo ꝓpter inordinataꝫ affectionem ad pecuniā non ꝓhibeat̉ a qͦcunqꝫ debito vſu eius. Eſt auteꝫ duplex vſus pecunie:vnꝰ aūt ad ſeip̄m qui vid̓r ad ſumptus vl̓ expēſas ꝑtinere. Alius aūt quo quis vtit̉ ad aliosqd̓ ꝑtinet ad datiōes. vt videbit̉ in ſequēti dubio. Is gͦ liberalis eſt qui neqꝫ ꝓpter inordinatum amorem pecunie impedit̉ a ꝯuenientibusexpenſis. neqꝫ a conuenientibus datiōibꝰ. IōAriſto. dicit. ꝙ circa dationes ⁊ ſumptus liberalitas conſiſtit. Sed hic orit̉ difficultas vtrūliberalitas ſit maxima ꝟtutum: ⁊ ſic poſſet probari. nam homīes maxime amant̉ ⁊ honorantur ꝓpter ꝟtutem. Sed Ariſto. dicit in quartoethi. ꝙ inter v̓tuoſos maxime liberales amant̉:gͦ liberalitas eſt maxima ꝟtutum. In ꝯtrariuꝫvidet̉ eſſe auctoritas Amb̓. qui in pͥmo de officijs ait. Iuſtitia excellentior videt̉ liberalitatoſed liberalitas gratior. Et Ariſto. in. iij. rhetorice inqͥt. Fortes ⁊ iuſti maxime honorantur: ⁊poſt eos liberales. Dicendū itaqꝫ ẜm Tho. ꝙq̄libet ꝟtus tendit in aliquod bonum. vn̄ qͣꝫtoaliqua virtus in melius bonum tendit tāto melior eſt. Liberalitas aūt tendit in aliqd̓ bonumduplicit̓. Uno modo pͥmo ⁊ ꝑ ſe. alio mō ex cōſequenti. Primo qͥdem ⁊ ꝑ ſe tendit ad ordinādam ꝓpriam affectionem circa pecuniarum etpoſſeſſionū vſum. Et ſic ẜm hoc prefert̉ liberalitati temꝑantia que moderat̉ concupiſcētias ⁊delectationes ꝑtinentes ad ꝓprium corpꝰ. Etetiam liberalitati p̄ferunt̉ iuſticia ⁊ fortitudo q̄ordinant̉ ad bonum cōmune. Una in temporepacis: altera in temꝑe belli. Et omnibus preferuntur ꝟtutes que ordinant̉ ad bonū diuinuꝫNam bonum diuinū p̄eminet cuilibꝫ bono humano: ⁊ in bonis humanis bonum publicuꝫ p̄eminet bono pͥuato. In qͥbus bonum corporisp̄eminet bono exteriorū rerum. Alio mō ordinatur liberalitas ad aliquod bonum ex ꝯſequēti. Et ẜm hoc liberalitas ordinat̉ ad omīa bōap̄dicta. Ex hoc em̄ ꝙ homo nō eſt amatiuꝰ pecunie: ſequit̉ ꝙ de facili vtat̉ ea: ⁊ ad ſeipſuꝫ etad vtilitatem aliorū ⁊ ad honorem dei. Et ẜmhoc habet quandam excellentiam ex hoc ꝙ vtilis eſt ad multa. quia tamen vnumquodqꝫ magis iudicat̉ ẜm illud quod pͥmo ⁊ ꝑ ſe competitei qͣꝫ ẜm id quod conſequenter ſe habet. Iō dicendum eſt liberalitatem non eſſe maxima ꝟtutum. Ad argumentum ꝟo reſpondenduꝫ ꝙ liberales maxime amant̉ non qͥdem amicicia honeſti .ſ. vt meliores: ſed amicitia vtilis: qꝛ ſuntvtiliores in exterioribus bonis: que cōmuniterhomīes cupiūt. Et ꝓpter eandem etiā cauſamclari reddunt̉. ¶ Scd̓m dubiū fuit vtrū ad liberalem maxīe ꝑtineat dare. Et ꝙ ſic patet perAriſto. qui dicit in. iiij. ethi. ꝙ liberalis eſt ſuꝑabundare in datione. Ratio eſt qꝛ ꝓprium eſtliberalis vti pecunia: vſus auteꝫ pecunie eſt inemiſſione ip̄ius. Nam acquiſitio pecunie magaſſimilat̉ generationi qͣꝫ vſui. Emiſſio auteꝫ alicuius rei qͣꝫto fit ad aliquid diſtantius tanto amaiori ꝟtute ꝓcedit. Sicut ptꝫ in his q̄ ꝓijciū/tur. Et ideo ex maiori ꝟtute ꝓcedit ꝙ aliquisM 3
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten