¶ Secundū qui ſunt manicheoꝝ errores pͥncipales ⁊ deteſtādi.¶ Tertium que fuerunt media ad penitentiaꝫ⁊ cōuerſionem auguſtini cooperantia.¶ Ad primū dubium reſpondemus ꝙ fuerinttres cauſe p̄cipue que induxerunt auguſtinuꝫin errores manicheorū. Prima dicit̉ intellectexiſtimatio. Secūda affectus inordinatio Tertia cordis obduratio. ¶ Prima cauſa fuit exiſtmnalio intellectus: habuit nanqꝫ ex dono nature tantā ingenij ſublimitatē tātūqꝫ ītellectusacumē vt videat̉ quodāmodo impoſſibile qd̓ip̄e de ſe in ꝟitate fatet̉. Ait em̄ ſic in lib̓. cōfeſſionū. Om̄es libros artiū quas liberales vocāttūc nequiſſimꝰ cupiditatū iniquaꝝ ſeruus permeip̄m legi ⁊ intellexi quoſcūqꝫ legere potuit.Quicqͥd em̄ ē de arte diſſerēdi ⁊ loquēdi Quicquid de dimenſionibꝰ figurarū ⁊ de muſicis etde numeris ſine magna difficultate nullo hominū tradēte intellexi. Scis tu dn̄e deus meus ꝙceleritas intelligēdi ⁊ diſcēdi acumē donū tuūeſt: ſed non inde ſacrificabā tibi: hoc ideo ſic cōcludit qm̄ non ſe hūiliabat deo neqꝫ ſcripturisſanctis p̄bere volebat aſſenſuꝫ. Et vt Bern̄. ſuper cantica aſſerit. Superbo loco veritas nonvidet̉. Et ſuꝑ illud Hieremie. xlix. arrogantiatua et ſuꝑbia cordis tui decepit te. glo. ait. oīshereticus arrogans quia ſuꝑbia facit hereticūnon ignorātia. Gregꝰ inſuꝑ dicit. Tanto a deiluce ſuꝑbi lōge ſunt quāto apud ſe humilis nōſunt. Ad hanc itaqꝫ dementiaꝫ ſuꝑbi deueniūtvt intellectum eorū minime limitatū arbitrent̉creduntqꝫ illum ꝓpria vi attingere poſſe om̄iaintelligibilia. Sic ⁊ auguſtinꝰ putabat ſe abſqꝫdeo ſuo intellectu omnia penetrare: ob quod ſinebat eum deus ruere in tenebras erroꝝ: vndein lib̓. cōfeſſionum loquēs ad deuꝫ dicit. tumore meo ſperabar a te ⁊ nimis inflata facies claudebat oculos meos. Et iterū in eodem libro. inſtitui animuꝫ intendere in ſcripturis ſacris: ſecviſa eſt mihi ſcriptura indigna quā tuliane dignitati cōpararem. Tumor em̄ mētis fugiebatmodum eius. Illa auteꝫ erat que creſceret cumparuulis: ſed ego dedignabar eē paruulꝰ ⁊ tumidus fauſtu grandis mihi videbar. ¶ Secūda cauſa que induxit auguſtinū in errores fuitaffectus inordinatio. inclinauerat qͥppe affectuꝫſuuꝫ inordinate ad iſta tēporalia bona ad diuitias ad gloriā vanam ⁊ ſimilia. Nam de cartagine romā ⁊ de roma mediolanū perrexit: vt rethoricā venderet illam ſcꝫ legēdo ⁊ ſue cupiditati ⁊ glorie ſatiſfaceret: vnde ip̄e ait in lib̓. confeſſionū. Docebā artem rethoricā ⁊ victorioſāloquacitatem victus cupiditate vendebā. Ettterum in eodem libro. Exalabant nebule de li-moſa cōcupiſcentia carnis ⁊ ſcatebra pubertatis ⁊ obnubilabāt cor meū vt nō diſcerneret̉ ſerenitas dulcedinis a caligine libidinis Multiem̄ tanto ardore ad hec tēporalia inflammāturvt omnino ceci facti in varios labant̉ errores:hij lꝫ interdū chriſtianos ſuo ore ſe fore dicant:tamē in corde nil credunt de vita futura: nec penas timēt. neqꝫ deſiderāt gloriam ſempiternaꝫ¶ Tertia cauſa que induxit Auguſtinū in errores dicit̉ cordis obduratio: vocatꝰ nāqꝫ a deomultotiens ⁊ tactus gratia illius nolebat aperire cor ſuum: imo claudebat illud. vnde in librocōfeſſionū dicebat. Vocaſti me ⁊ non erat qͥ reſponderet tibi dicenti mihi. Surge qͥ dormīs ⁊exurge a mortuis: ligatus em̄ eram non alienoferro ſꝫ mea ferrea voluntate. Volūtabat̉ ergoauguſtinꝰ in ꝑditiſſimis erroribus manicheorum necnō ⁊ aliorū. Nam ad has nugas adductus eſt vt arboerm fici plorare diceret: cum abea ficus vel folium tolleret̉. ¶ Secundū dubium fuit: qui ſunt manicheorū errores principapales ⁊ deteſtādi: ⁊ ad hoc dicimus ꝙ ſūt tres¶ Primus eſt contra principij veritatem.Scd̓s cōtra incarnationis xp̄i veritatem.¶ Tertius contra legis antique bonitatem.¶ Primus error manicheorū eſt cōtra pͥncipijvnitatem. nam vt dicit̉ in. c. j. de ſūma trinitate⁊ fide catholica. vnuꝫ vniuerſorū pͥncipiū Qd̓Ariſto. ⁊ ph̓i. viij. phiſicoꝝ. vnum mouens: ⁊in libro de cauſis vnam primā cauſaꝫ. et in. xij.metaphiſice. vnum principē appellat. Sed Auguſtinus cōſcribit in lib̓. de natura boni. manichei duo pͥncipia ponūt vnum mali aliud bonivnꝰ ẜm eos pͥncipes lucis eſt Cuius habitatioregio lucis ſuꝑ iſta viſibilia Alter eſt princepstenebraruꝫ ex aduerſo: cuius habitatio ē regiotenebrarū: ⁊ vterqꝫ pͥnceps habet populū ſuuꝫ⁊ a principio tenebrarū dicūt eſſe corruptibilia⁊ mutabilia. Iſte error valde cōtumelioſus ē:et creatori ⁊ creaturis. Creatori qͥppe quia magnam ꝑtem ſui regni ⁊ glorie ſue aufert ei dominū creaturarū viſibiliū alteri tribuit. Creaturꝭetiam cōtumelioſus eſt: quas retrahit a domīotam honorabili ⁊ ſubdit eas tam vili ſeruituti:vt eſt ſeruitus diaboli. Sed vt appareat huiuserroris falſitas ſubdemus auctoritates ⁊ rationes qͥbus īnititur vt ſic debilitas eius faciliuscorruat. Arguūt gͦ pͥmo manichei. qꝛ Matth̓.vj. ca. dixit chriſtus. nemo pōt duobus dominis ſeruire: vocans diabolū dominū eo ꝙ ipſeſit dominus mundi: vt ip̄i aiunt: ergo ip̄e ē deus vel creator ip̄ius. Sed argumentū non concludit. cum reges gentiū dominent̉. luce. xxij.ſed tamē non ſūt dij vel creatores. Secundo arguūt qꝛ Matth̓. vij. c. ſcribitur. non pōt arbor