Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

regis Roberti. ſuꝑ librū de myſtica theologiaait. Omnes ſciētie ancil āt̉ theologie aliquomodo ſubalternāt̉. Sed notandū quattuormodis vna ſciētia d̓r ſb̓alteri alternari. Primo qꝛ efficiens ſub efficiēte: vt qꝛ pͥncipiuꝫ ſubpͥncipio: ponendo pͥncipia ſunt cauſe cōcluſionum effectiue Et ſic ſubalternat̉ muſica arimetrice ꝑſpectiua geometrie: quia ꝯcluſiōesſuperiorū ſunt pͥncipia inferioꝝ. Et iſta d̓r propria ſubalternatio Scd̓o modo qꝛ materia ſubmateria: qꝛ ſubiectū ſub ſubiecto. Sicut phiſica ſubordinat̉ metaphiſice Quia corpꝰ mobile qd̓ ē ſubiectuꝫ phiſice ꝯtinet̉ ſub ente quodeſt ſubiectū metaphiſice. Tertio modo qꝛ forma ſub forma. vtpote qꝛ modus agendi ſb̓ modo agendi. Et ſic omnis alia ſciētia ſubordinatur logice. qꝛ ip̄a tradit modū ſillogizādi demonſtrandi vniuerſis. Quarto modo qꝛ finisſub fine: frenefactiua equeſtri: qꝛ finis illiꝰ ēpter finē iſtius. Alie ergo ſciētie ſubalternātur theologie pͥmo modo: qꝛ eius pͥncipia nonſunt cōmunia. vtpote articuli fidei. Nec ſecundo modo qꝛ ſubiectum eius eſt ſingulariſſimūNec tertio modo qꝛ ꝓcedit regulas quasalijs ſciētijs tradat Sed qͣrto modo qꝛ fines aliarum ſūt ꝓpter fineꝫ iſtius: melius tn̄ d̓r ſubordinatio qͣꝫ ſubalternatio. hec frāciſus. Tertium dubiū fuit vtrū ſcientia in generali ſūptaſit magnificiēda. Et vt refert Tho. iij. ꝑte. q. ixſcientia large accipit̉ qͣlibet cognitiōe intellectus. ſunt ergo nōnulli ſcientiā reprobant viroſqꝫ doctos aſpernant̉. Contra quos duo adlaudē ſcientie merito duximꝰ inſpiciēda. Primum in qͥbus ſcientia reperit̉ cum decore ornamēto maximo. Scd̓ꝫ quantā humano generi ſciētia attulit vtilitatē. Accedit qͥdem primoad cōmendationē extollentiaꝫ ſciētie. ipſareperit̉ in deo in qͥbuſſibet ab eo ꝓductis electiſqꝫ creaturis. De ꝯditore ſiqͥdem oīm aiunttheologi ī rebus diuinis exercitati: ſicut bonus eſt eternus īmenſus incōmutabilis beatiſſimꝰ. Ita oīa ſciens Sciētia tamē vt poniTho. j. ꝑte. q. xiiij. non ē in eo qͣlitas vel habitus: ſed actus purus: ſubſtātia: qm̄ aliud a ſe ītelligit. Et qͣꝫuis alia a ſe cognoſcat: tamen vt ſcripſimꝰ in ẜmone pͥmo de timore iudiciorū dei. intellectus ille diuinꝰ infinitus recipit aliunde ꝑfectionē: cuius ꝑfectio ē ſola diuina eſſentia. Quo fit vt materialia īmaterialiter diuiſibilia indiuiſibiliter ml̓ta vnitiue cognoſcat: qꝛ ip̄e īmaterialis eſt ſimplex vnus.vnde qͣlis eſt ipſe: talis cognitio eiꝰ. Et ne inhis diutius īmoremur: in deo ē ſciētia cognoſcit ſeip̄m. Et quicqͥd eſt in rebꝰ creatis ſiue incelo ſiue in t̓ra ſiue in mari. qͥnimo ſapīa ſuadidit tam varias diſtinctas ordinataſqꝫ rerumnaturas vniuerſa ꝯſtitituens in pōdere: numero: mēſura. nouit om̄ia anteqͣꝫ eſſent numerat multitudinē ſtellaꝝ gutulas oceani. Sꝫtaceamꝰ ſtupenda dici poſſent de ſcīa dei. Etad alios ꝟtamus ſermonē. Fecit ille artifex ſapientiſſimꝰ angelos a ſue creationis pͥmordio:tāta luce ſciētie p̄ditos: vt ītellectuales ſubſtātie ſpūales mentes īmaterialia lumina a ſanctis intelligentieqꝫ a philoſophis nuncupent̉.At hoī pͥmo hoc donū ampliſſimū tradit̉ fuiſſe tributū: reꝝ oīuꝫ ꝓpter ip̄m cōditaꝝgnitionē acceperit vt mgr̄ ſnīaꝝ refert di. xxiij.ſcd̓i li. cunctiſqꝫ aīantibꝰ noīa ẜm ſuaꝫ ꝓprietatem deſignauit. Non eſt p̄tereundū ſilentio. verbū caro factuꝫ eſt habitauit in nobisaīam de nouo creatā plenam ſcientia gr̄a ſibivinculo indiſſolubili copulauit: om̄i ignorātiaſecluſa. vt diximus in ẜmone. v. hmōi operis.Apoſtoli inſuꝑ militantis eccleſie fundatorescum lr̄is opera dediſſent: ad p̄dicationeꝫeuangelij forent deſtinādi a ſpūſancto illumīati ſunt: vt ſic doctiores effecti euāgelicā tubamſonarent. Inde moti patres antiqͥ ſtatuerunt:vt nullus officiuꝫ p̄dicationis exerceat: niſi ſitapprime eruditus doctꝰ ſicut in qͣdrageſimali ſcripſi in ẜmone ꝟbo dei. Cur ergo eritextollēda ſciētia. cur ſtudioſe q̄renda. Curnon a cūctis mortalibꝰ auidiſſime exoptāda. facit aūt ad eius cōmendationē p̄ter illa cōmemorauimꝰ. oēs homīes natura ſcire deſiderant. vt dicit Ariſto. Et oēs ducimur trahimur ad cognitiōis ſcientie cupiditatē ẜmait Cicero. Propter oīa Plato in thimeo dixit. Scientia ē diuins dei: quo nihil maius diuina magnificētia humano generi cōmodauitScd̓o ꝑſcrutari debemꝰ. quāta ſit ſcientie altitudo ſublimis ex vberrima vtilitate quaꝫ ꝯtulit humano generi indies afferre deſinit:in pͥmis a iuris cōſultis viris clariſſimis initiūſumēdi duxi. ip̄i nanqꝫ legibꝰ ab eis ꝯditis: exqͥbus inſimul collectis grādia voluminaplent̉ gentes populoſqꝫ inſtruxerunt vt huma celibēqꝫ vitam excolerēt. Quiſnā hoīes ratione p̄ſtantes: exiſtimet brutis deterioresviſioreſqꝫ pecudibꝰ: ſi paſſionibꝰ vitioſis nondominent̉. Ideo lex ꝓdit̉ vt appetitꝰ noxiꝰ ſb̓iuris regula limitet̉ quā genus humanuꝫ vihoneſte viuat: alteꝝ ledat: ius ſuū cuiqꝫ tribuat informat̉. ſicut ponit̉ ī ꝓlogo decretaliū.ſūmo igit̉ ingenio facte ſūt leges vt ſcribit̉ diſ.iiij. ca. facte ſunt aūt leges vt eaꝝ mētu hūanacoherceat̉ audacia. tutaqꝫ ſit inter improbos īnocētia. Ciues pacifice viuant: maiores minoribus fauorē impendant: minores maioribus