cEdit iui ſciētiaꝫctōꝝ. Scribunt̉ hͨ ꝟba originaliterSapīe. x. ca. Obligatur xp̄iana religio colere ac venerari deuotiōe p̄cipua ſanctūthomā de aqͥno qͥ ſua eruditiōe mirabili ſingulariſſimaqꝫ doctrina eccl̓iaꝫ dei magnopere decorauit. Nā tꝑibus nr̄is nullꝰ eſt adeo ſapiēset doctus qͥ ſancti thome p̄ſidio non indigeat:vt em̄ in hoc ẜmone clarius explicabimus derebus tam humanis qͣꝫ diuinis: tantā docuit:tantaqꝫ ſcripſit. ꝙ quilibet in qͣcunqꝫ facultateperitiſſimꝰ: ſancti thome libros legendo doctior fieri poſſit. Qua de reſcientia eius diſſerereequū eſt ac rōnabile quā magꝭ illi a deo infuſaqͣꝫ humanitus acquiſitā pie pateri poſſumꝰ: inqͥbus triplicē excellentiā ſcientie ſācti thome ꝓponimus extollendam.Prima dicitur ſublimitatis.Scd̓a vtilitatis.Tertia ſanctitatis.Qualiter ſanctꝰ thomas fuit doctortheologie. ⁊ de ip̄iꝰ theologie atqꝫ ſcientię laudibus. ¶ Capl̓m .I.Rima excellentia ſcientie ſācti thome d̓r ſublimitatis. Naꝫ doctor fuit ſacre theologieque dignitate ſua p̄ponitur cunctis ſciētijs naturalibꝰ ⁊ moralibꝰ. Sed ꝓ intelligētia pleniore huius partis: tria dubia ſunt abſoluēda.Primū vtꝝ theologia ſit ſcientia.Scd̓m vtꝝ ſit alijs ſcientijs dignior.Tertiū vtꝝ ſcīa ī generali ſūpta ſit extimanda¶ Ad primuꝫ dubiū rn̄det Tho. j. ꝑte. q. j. Ꝙtheologia ſcientia eſt. Sed ſciendū ꝙ duplex ēgenus ſcientiaꝝ. Quedaꝫ em̄ ſūt q̄ ꝓcedunt expͥncipijs notis: lumine naturalis ītellectus. ſic̄ariſmetrica: geometria: muſica et hmōi. Quedam ꝟo que ꝓcedunt ex pͥncipijs notis lumīeſuꝑioris ſcientie: ſicut ꝑſpectiua ꝓcedit ex pͥncipijs notificatꝭ ꝑ geometriā. Et muſica ex pͥncipijs notis ꝑ ariſmetricā. Et hoc modo ſacradoctrina eſt ſcientia: qꝛ ꝓcedit ex pͥncipijs notꝭlumine ſuperioris ſcientie: que ſcꝫ eſt dei ⁊ beatorū. Vnde ſicut muſica credit pͥncipia traditaab ariſmetrica: ita ſacra doctrina credit principia reuelata a deo. Sꝫ obijcere quis poteſt. qtheologia nō ſit ſciētia. nam vt inquit Ariſto.in pͥnci. metaphiſice. experiētia ſingulariū eſt:ars vero vniuerſaliū: ſit aūt ars cū ex multꝭ experimētꝭ ī intellectu vna fit de ſimilibꝰ acceptioSed docrtina theologie ꝓ magna parte non ēvniuerſaliū: ſꝫ ſingulariū. tractat enim de geſtꝭabraam iſaac ⁊ ſil̓ibus: ergo non ē ars vel ſcientia. Ad hͦ ita rn̄det Alexāder de ales in j. ſūmeꝘ vniuerſale d̓r qͣttuor modis. In p̄dicādo vlhō. In exemplādo vt forma ſotularis ad multos ſotulares. Et vita iob ad vitā multoꝝ hominū. In ſignificādo vt iacob ad ſignificandūiuſtū qͥ ꝯtrahit cū Rachele ⁊ lya qꝛ exercet ſe īvita actiua ⁊ ꝯtemplatiua. In cauſando vt deus cauſa vniuſalis oīuꝫ reꝝ. Et xp̄s cā vniu̓ſalis reparatiōis hoīuꝫ. ẜm hͦ gͦ dicēdū. Ꝙ ē vniuerſale in ſcriptura ſacra hꝫ em̄ ſnīas generalesvt ibi: initiū ſapientie timor dn̄i. hꝫ ſnīas particulares. vt que ꝓponunt̉ hiſtorice in qͥbꝰ qͣꝫtūad ſenſum exteriorē ē vniuerſale ſcd̓o modo dictum ſcꝫ in exemplando. vt verbi gr̄a. In litterali hiſtoria abrae ⁊ iob: qd̓ narratur eſt ſingulare. Sꝫ adhuc ī ſcriptura narrat̉ vt exemplarſit vite ⁊ cōuerſationis bonoruꝫ. Hinc ad Roma. xv. ca. ait apoſtolꝰ. Quecūqꝫ ſcripta ſūt adnoſtram doctrinaꝫ ſcripta ſunt. qͣꝫtum vero adſenſū interiorē ⁊ ſpūaleꝫ eſt vniu̓ſale tertio modo in particularibꝰ ſententijs ſcꝫ vtile in ſignificando: quia eſt ſignum rei vniuerſalis ad multa. Ꝙtum ꝟo ad vtrūqꝫ ſenſum interiorē ⁊ exteriorem ſiue in ſententijs particularibꝰ ſiue generalibus ẜm ꝙ ſit reductio ad deum qͥ eſt cauſa vniuerſalis conditionis rerū: vel ad chriſtūqui ē vniuerſalis cauſa reparationis. Uniuerſale eſt quarto modo in cauſando. ẜm ergo hūcmoduꝫ ⁊ diſtinctionē eſt dicere doctrinā ſacrāeſſe rerū vniuerſaliū. ¶ Secundū dubiuꝫ fuitvtrum theologia ſit alijs ſcientijs dignior. Adqd̓ reſpōdet Tho. vbi ſupra. ꝙ ſic. nā cum iſtaſcientia qͣꝫtum ad aliquid ſit ſpeculatiua ⁊ practica om̄es alias trāſcendit: tā ſpeculatiuas qͣꝫpracticas. Speculatiuaꝝ em̄ ſcientiaꝝ vna altera dignior d̓r. tum ꝓpter certitudinē: tum ꝓpter dignitatē materie. Et qͣꝫtuꝫ ad vtrūqꝫ hecſcientia alias ſciētias ſpeculatiuas excedit. ẜmcertitudinem quidem. alieſcientie certitudineꝫhabēt ex naturali lumine rōnis humane q̄ pōterrare hec aūt ſcientia certitudinē habet ex lumine diuine ſcientie que decipi nō pōt. Scd̓mdignitateꝫ vero materie: qꝛ iſta ſciētia eſt pͥncipaliter de his que ſua altitudine rōnem trāſcēdunt. Alie ꝟo ſcientie cōſiderant ea tm̄ que rationi ſubduntur. Practicarū vero ſcientiaꝝ illa dignior eſt: que nō ad vlteriorem finē ordinatur ſicut ciuilis militari. Nam bonum exercitad bonum ciuitatis ordinatur. finis autem theologie ſiue doctrine ſacre: inqͣꝫtum eſt practicaeſt beatitudo eterna: ad quam ſicut ad vltimuꝫfinē ordinātur omnes alij fines ſcientiarum practicarum. Franciſcus ꝟo de maronis in lib̓. d̓veritatibꝰ dionyſij quem ſcripſit ad inſtantiaꝫ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten