¶ Ꝙ deus ꝓduxit angelos ex tꝑe ī celo empirreo.¶ Capl̓m. II.Ecūdū myſterivm de angelis aperiendū dicit̉ ꝓductionis. In quo cōſiderare debemꝓductionē eoꝝ qͣꝫtum ad tria.Primo quantum ad cauſam.Secundo quātum ad tempus.Tertio quātum ad locum.¶ Primo ꝯſideranda eſt angelorū productioquātū ad cauſam Ubi q̄rit̉ an̄ angelus habeatcauſam ſui eſſe ⁊ ſit creatus a deo Et ad hoc reſpōdet ſāctꝰ Tho. pͥma ꝑte. q. xliiij. ⁊. q. lxj. Ꝙneceſſe ē dicere ⁊ angelos ⁊ oē id quod p̄ter deum eſt a deo eſſe factuꝫ. Si enī aliquid inuenit̉in aliquo ꝑ participationē neceſſe ē ꝙ cauſeturin ip̄o ab eo cui eſſentialiter ꝯuenit: ſicut ferrūſit ignitū ab igne: deꝰ aūt ē ip̄m eē ꝑ ſe ſubſiſtēs⁊ eē ꝑ ſe ſubſiſtēs nō pōt eē niſi vnuꝫ. Relinqͥt̉gͦ ꝙ oīa alia a deo nō ſūt ſuū eſſe: ſꝫ participanteſſe: quare cauſant̉ ab vno ente quod ꝑfectiſſimum eſt. Ex his dix it Ariſto. in. ij. metaphiſce Id qd̓ eſt maxime ens ⁊ maxime verum: eſtcauſa omnis entis ⁊ omnis veri: ſicut id qd̓ eſtmaxime calidū ē cauſa om̄is calidi. Algazelesꝟo in eodē loco inqͥt. Ip̄m eē deo maxime conuenit: qm̄ ip̄e eſt origo ⁊ principiū eſſendi ⁊ qd̓eſt a quo ē: quicqͥd eſt. Qd̓ ꝯfirmans Auicēnaait. Omne eſſe ē exuberans ab eius eſſe Quare⁊ Plato in thimeo ſubdidit: ꝙ noſtrū eē in cōꝑatione illius ē non eē. Hinc Paulus ad Romanos. xj. ca. ſcripſit Ex ip̄o: ⁊ ꝑ ip̄m: ⁊ in ip̄oſunt oīa. Neceſſe ē ergo angelos a deo eſſe creatos. Sed mirant̉ quidaꝫ ex eo ꝙ de his q̄ ſunta deo creata agit̉. Gen̄. j. ca. ſed nulla mētio fitibi d̓ angelis: ergo nō videt̉ ꝙ ſint creati a deoIteꝝ Ariſto. dicit. viij. metaphiſice: ꝙ ſi aliqͣſubſtātia ſit forma ſine materia ſtatim ꝑ ſeip̄aꝫeſt ens ⁊ vnū ⁊ non habet cauſam q̄ faciat eamens ⁊ vnū. Sed angeli ſunt forme īmateriales:gͦ nō habēt cauſam ſui eē. Ad hͦ reſpōdet Tho.pͥmo ẜm Augꝭ. li. xj. d̓ ciuitate dei. ꝙ angeli nōſunt p̄termiſſi in illa pͥma reꝝ creatione: ſꝫ ſignificant̉ noīe celi vel lucis. Id̓o aūt vel p̄termiſſiſunt vel nominibꝰ reruꝫ corꝑaliū ſignificati: qꝛmoyſes populo rudi loq̄bat̉ qͥ nōdū caꝑe poterat incorporeā naturaꝫ. De ſubſtantijs vero q̄ſunt forme ſubſiſtentes: dicenduꝫ ꝙ nō habentcauſaꝫ aliā formalē ſui eſſe ⁊ ſue vnitatis: neqꝫcauſam agentē ꝑ trāſmutationē materie de potentia in actū: ſed bene habent cauſam ꝓducentem totam ſubſtantiā que ē ip̄e deꝰ. ¶ Secundo conſideranda eſt angeloꝝ ꝓductio qͣꝫtū adtempus. qn̄ ſcꝫ fuerūt angeli creati. Et circa h̓tres reperiunt̉ opiniones. Prima opinio falſaē ⁊ heretica que hoc tenet: ꝙ angeli fuerūt producti ab eterno: hoc em̄ eſſe non pōt: qm̄ ſic deus creaturas ꝓduxit ꝙ eas ex nihilo fecit. id ēpoſtqͣꝫ nihil fuerant. Et vt inquit Tho. primaꝑte. q. xlv. Cum d̓r aliqͥd ex nihilo fieri: hec prepoſitio ex: non deſignat cauſam materialem: ſꝫordinem tm̄. ſicut cum d̓r ex mane fit meridies.id eſt. poſt mane. Et ſi obijceret̉ ꝙ philoſophidicunt. ex nihilo nihil fit. Reſpondet Tho. ꝙphiloſophi nō ꝯſiderauerunt niſi emanationēeffectuū ꝑticulariū a cauſis ꝑticuluribꝰ qͣs neceſſe eſt p̄ſupponere aliqͥd in ſua actione. Et ẜmh̓ eſt cōmunis eoꝝ opinio ex nihilo nihiſ fieri.Sed hͦ locū nō habe tin pͥma emanatiōe ab vniuerſali rerū pͥncipio. Scd̓a opinio fuit quorūdam doctoꝝ antiquoꝝ ſcꝫ ꝙ angeli fuerūt creati ante omnē mundū corporeū. Nam Hierohoc videt̉ aſſerere ſuꝑ epl̓as ad Tituꝫ. Ait enīſic. Sex milia nondū noſtri tꝑis cōplent̉ annorum. ⁊ quanta tꝑa quātaſqꝫ ſeculoꝝ originesfuiſſe arbitrādū ē in qͥbus angeli: throni: ⁊ dominatiōes: ceteriqꝫ ordines deo ſeruierūt. Damaſcenus etiā dicit in. ij. li. Quidā dicūt ꝙ an̄oēm creationē angeli geniti ſunt. vt Theologdicit. Greg. ſcꝫ nazāzenus. de qͦ aſſerit Tho. ꝙtanta eſt in doctrina eius xp̄iana autoritas: vtnullus vnqͣꝫ eius dictis calūniā inferre p̄ſumpſerit ſicut nec Athanaſij documentis. vt Hicronymꝰ dicit. Tertia opinio aliorū q̄ cauſam p̄cedentē nō reprobat. ſꝫ qꝛ rationabilior fore videt̉. Iccirco tenet̉ cōmuniter a doctoribus: ꝙangeli ſimul cum creatura corporea ſūt creati.Angeli em̄ ſunt q̄dam ꝑs vniuerſi. quia nō cōſtituūt ꝑ ſe vnū vniuerſum: ſꝫ tam ip̄i qͣꝫ creatura corporea in ꝯſtitutionē vniꝰ vniuerſi ꝯueniunt: qd̓ apparet ex ordine vniꝰ creature ad aliā.Ordo em̄ reꝝ ad inuicē eſt bonuꝫ vniu̓ſi. Nulla aūt pars ꝑfecta ē a toto ſeꝑata. Nō ergo ē ꝓbabile vt deus cuiꝰ ꝑfecta ſunt oꝑa creaturamangelicā ſeorſū ante alias creaturas ꝓduxerit.Et hoc refert dn̄s Bonauē. di. xij. ſcd̓i libri ꝙqͣttuor a principio fuerūt ſimul creata ſcꝫ angelica natura: celū empirreū: materia pͥma ⁊ tempus late illud accipiendo ꝓ qͣlibet ſucceſſione.Ratio eſt: qꝛ debuerūt pͥma in oī genere rerumcreari tam in mēſuris qͣꝫ in ſubſtātijs. Primuꝫin mēſuris eſt tēpus: primū ī ſubſtātijs corporalibus paſſiuis ē materia. pͥmum in ſubſtātijscorꝑalibus actiuis ē celum empirreū. Primūvero in ſubſtātijs ſpūalibꝰ eſt angelica natura.Iccirco qͣttuor hec credunt̉ fuiſſe pͥmo creata.¶ Tertio ꝯſideremꝰ angeloꝝ ꝓductionē qͣꝫtūad locū: vbi ſcꝫ fuerūt angeli creati. Et ad hocdicit Strabꝰ ſuꝑ illo ꝟbo. In pͥncipio creauit