Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

naturā. ita quodcūqꝫ ens creatū ꝑticipat naturam eſſendi. qꝛ ſolus deus eſt ſuū eſſe. Nullumgͦens creatum pōt ꝓducere aliqd̓ ens abſoluteniſi inqͣꝫtum eſſe cauſat in hoc. Et ſic oportꝫpintelligat̉ id qd̓ aliqͥd eſt hoc actiōe fac̄ ſibi ſimile. In ſb̓a aūt immateriali pōt pintelligi aliqͥd quod fit hoc. Quia eſt hoc per ſuaꝫformam quam hꝫ eſſe. Subſtantia immaterialis non pōt ꝓducere aliam ſb̓am immaterialem ſibi ſil̓em qͣꝫtum ad eius eſſe. ſꝫ qͣꝫtum ad aliquam ꝑfectiōꝫ ſuꝑadditam. Sicut ſi dicamus ſuꝑior angelus illuminat inferioreꝫ. vt Dio.dicit. Ex quo apparet nullū ens ceratū poteſtcreare aliqͥd niſi p̄ſuppoſito aliquo quod repugnat rationi creationis. Secundū dubiūpoſitum fuit vtrū aīma ſit ꝓducta a deo de ſb̓adei. vt refert Augꝰ. in. vij. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am.Et in libris ꝯͣ Fauſtū. Et in li. de duabus animabus Priſtillianiſte Manichei Gnoſticiheretici tenuerunt animā fore de ſb̓a dei. Euripides etiam ph̓us teſte Tullio in q̄ſtionibꝰ tuſculanis dicebat aīam deū eſſe. Ip̄e adhuc tullius in p̄fato libro dixit. Humanꝰ animꝰ ex diuina mente conceptus nullo alio niſi ip̄odeo comꝑari pōt. Senecā adhuc ſcribēs ad lucillum inqͥt. Nihil eſt aliud nr̄a ratio qͣꝫ ꝑs diuini ſpūs in corpus noſtrū immerſa. Idem profeſſus eſt Macrobius ſuꝑ ſomniū ScipionisContra quos omēs Augꝰ. in li. de origine animeait. Non aliter audiendi ſunt qͣꝫ heretici quaīam deū eſſe dicunt. ſi ſic eſſet nec in meliꝰnec in peius labi poſſet. Et vt ſcribit Thomaspͥma ꝑte. q. xcj. Dicere aīam eſſe de ſb̓a dei manifeſtam improbilitatem cōtinet. Nam aīa humana qn̄qꝫ eſt intelligens in potentia ſciētiaꝫquodāmodo a rebus acqͥrit. hꝫ diuerſas polentias omīa aliena ſunt a dei natura: ē actpurus nihil ab aliquo accipiens nullam diuerſitatem habet in ſe. Sed pleriqꝫ dubitāt. qꝛben. c. ij. ſcribit̉. Formauit deus homīem de lmo terre: inſpirauit in faciem eius ſpiraculuꝫvite: factus eſt in aīam viuentē. Sed ille ſpirat aliqͥd a ſe emittit. aīa qua viuit eſtliqͥd de ſb̓a dei. Ad hoc reſpondet Tho. inſpirare non eſt accipiendū corꝑalit̓. Sed ideieſt deuꝫ inſpirare qd̓ ſpūm facere de ſubſtālia ſua ſꝫ de nihilo. nam corꝑaliter ſpirausnon emittit aliqͥd de ſb̓a ſua: ſꝫ de naturā extranea. Idcirco firmiter ꝯfitemur vt in ſuꝑioribuſdiximus. aīma ꝓducta eſt in eſſe a deo de nihllo. Qua veritate immobiliter ꝑſiſtēte reprobatur opinio illorū dixerūt aīam fore ignem.hanc tenuit Democritus. vt ait Ariſto. in pri de aīa. In libro aūt de vita morte ariſto.egit̉ Heraclitū ſꝑ affirmaſſe deos oēs ex igneſſe. ex igne vniuerſa cōſtare aīam fauillameſſe ſtillantis eſſentie. Zeno inſuꝑ Leuncippꝰidem ꝓfitebant̉ ẜm Tulliū in q̄ſtionibꝰ tuſculanis. Idē affirmabat Iparcus ꝓut ſcribit macrobius in. j. li. ſuꝑ ſomniū Scipionis. Fuer̄thuius opinionis ſomnia. aīma p̄ſente corpꝰcaleat recedente frigeſcit. Et forte ſic opinantes ignei erant humoribus colericis affluentes. Sed qͥd referemus de alijs dixerūt aīaſit aer ſeu ventus. hoc docuit Dyogenes ẜmAriſto. in. j. de anima. Anaximanes inſuꝑ nontm̄ aīmas: deos q̄cūqꝫ alia dicebat ab aeregenita. vt cōmemorat Augꝰ. li. viij. de ciui. deiHic ẜm Pliniū inuenit horologiū. At hi aerei ſanguineiſqꝫ humoribꝰ abundātes credi rationabiliter p̄nt. Errauit adhuc Thales meleſius: vt ſcripſit Tullius in li. de natura deoꝝdixit deum ex aqua cuncta formaſſe. ideoqꝫ etaīaꝫ aquā eſſe. Cōtra quē reliquos p̄noīatosph̓os extat ſententia Auguſtini: in li. de quātitate aīme ait. Non ex his notis vſitatiſqꝫ naturis anima facta eſt quas iſtis corporeis ſenſibus tāgimus. Nam neqꝫ ex terra neqꝫ ex aquaneqꝫ ex igne neqꝫ ex aere neqꝫ ex his oībus. neqꝫ ex aliqͥbus coniūctis horū cōſtare animamputo. Quare abiectis philoſophoꝝ erroribusſeqͣmur dicta catholicorū tenentes vt ſcribit̉ incompendio theologie. aīma eſt ſb̓a ſpūalisrōnalis ad viuificandū corpus humanū de nihilo creata. Creata eſt inqͣꝫ aīma ꝑfectibil̓ imꝑfecta qͣꝫtū ad ſcientiā ꝟtutes. ꝑfectiſſima tn̄eſt qͣꝫtum ad naturales potentias. qͣꝫtitateꝫ habet non diffuſiuam: ſꝫ poteſtatiuā virtualem.Et qꝛ eſt ſimplex nec augmenti nec detrimentieſt ſuſceptiua. Et nec ī corꝑe maiori maior. necminori minor reperit̉. Eſt ad imaginē dei factacapax ꝟtutis vel vitij ſuſpectibilis pene vl̓ premij arbitrio libera. potentijs habitibus affectionibus decorata. Caret pondere figura etcolore. paſſibilis eſt mutabilis. Eo magis eſtquo capax eſt eternitatꝭ. Eo recta quo appetēseſt bonitatis. Eo beata quo particeps eſt diuinitatis. Tertiū dubium fuit vtrum oēs anime fuerant ſil̓ create. Et philoſophi quidaꝫPlatōne aſſerentes: anime intellectiue accidat vniri corpori ponentes eam eſſe eiuſdē conditionis cum ſb̓ſtantijs ſpūalibus: que corporinon vniunt̉. tenuerūt omnes aīmas hominū ſimul a pͥncipio cum angelis fuiſſe creatas. Quāopinionem ſequens Origenes dixit. omēsanime fuerūt cum angelis create ad ſuggeſtionem dei tenebrarū rebellauerunt deo. quare datum eſt illis corpus loco carceris vt ibi puniātur. poſt ſęꝑationeꝫ ꝟo ab illo ſic purgate ad celos redeunt. Sed ꝓfecto ex omni parte impiak 3