¶ Primum fuit locutio.¶ Secūdum illuſtratio.¶ Tertiū fortificatio.¶ Primū opus mirabile fuit locutio. nam ſtatim fecit illos loqui idiomata omniū gentium q̄tn̄ antea non didecerāt. Et licet qͥdaꝫ dicere voluerūt: ꝙ apoſtoli lingua ꝓpͥa loquētes intelligebant̉ ab audientibꝰ ac ſi eorū idiomata ꝓferrent. Tn̄ verior eſt ſentētia illorū qͥ tenēt ꝙ ipſiapoſtoli varia linguaꝝ genera ꝑ ſpūmſctm̄ didicerūt. Vnde eccl̓a de ip̄is cātat. Linguis loquunt̉ omniuꝫ turbe pauent gentilium: muſtomadere deputant quos ſpiritus repleuerat. EtActuū. ij. ca. ſcribit̉. Ceperunt loqui varijs linguis ꝓut ſpūſſanctus dabat eloqui illis. Erātaūt in hierl̓m habitantes iudei viri religioſi .i.cultu diuino deuoti. ẜm Nicolaū de li. ex omīnatione que ſub celo eſt: qui ꝯuenerāt in hierl̓mratione feſti. Nam iudei captiuati ꝑ Salmanaſar regem aſſiriorū non redierūt in iudeam. Similiter captiuati ꝑ regem chaldeorū non redierunt omēs. qͣꝫuis haberēt licentiaꝫ redeundi: ſremanſerūt multi amore filiorū quos genuerātibi ⁊ poſſeſſionum quas acqͥſierant. Multi adhuc captiuati ꝑ Anthiochū regem grecorum ⁊diuerſis gentibus venditi remanſerūt. Verūtamen aliqui eorū magis deuoti ꝓpter reuerentiaꝫ templi aliqn̄ in hierl̓m maxime in ſolennitatibus magnis quaꝝ vna erat ſolennitas pēthęcoſtes. Et dicit̉ penthecoſtes a pentha quod ēqͥnqꝫ ⁊ coſte qd̓ eſt decem. Quinqͣgeſima nāqꝫdie a paſcha celeberrima erat apud iudeos ī memoriam bn̄ficij legis date: que fuit data in monte ſynai quinquageſima die. vt ſuperiꝰ tactumeſt. poſtqͣꝫ filij iſrael egreſſi ſunt de egypto. Facta igit̉ hac voce .ſ. ſpūs vehementis vel ventivel tonitrui que ab alijs audita fuit: vel apl̓oꝝ⁊ aliorū cum eis exiſtentium deū voce magͣ laudantium qͥ pͥus timore ducti non audebant loqui: cōuenit multitudo ⁊ mente ꝯfuſa eſt .i. ſtupefacta: quoniā audiebat vnuſqͥſqꝫ linguā ſuaillos loquētes. dicebāt aūt cū admiratiōe. Nōne ecce omnes iſti qui loquunt̉ galiiei ſunt? Etquomō nos audiuimus vnuſquiſqꝫ lingua noſtra in qua nati ſumus. Parthi ⁊ Medi ⁊ Hęſamiteꝫ ⁊ qui habitāt meſopotamiam Iudeam⁊ Capadociam Pontum ⁊ Aſiam. Frigiam ⁊Pamphiliā. Egyptum ⁊ ꝑtes libie: q̄ eſt circatinerem ⁊ aduene romani. Et dicunt̉ hic romaſi aduene potius qͣꝫ alij. tum quia a remotioribus ꝑtibus venerūt: tum qꝛ mare tranſierant̉.Iudei qͣꝫ ⁊ proſeliti. id eſt ꝯuerſi de gentilitatead iudaiſmū. Cretes ⁊ Arabes audiuimus eoſſoquētes noſtris līguis magnalia dei. Alij autem irridētes dicebat. qꝛ muſto pleni ſunt. ꝓ qͥbus cantat eccl̓a. Muſto madere deputant qͦsſpūs repleuerat. Tn̄ Petrus veritatem rei perſcripturas declarauit. Et illa die appoſite ſunt.id ē baptizate ⁊ ad numerū fideliū ꝯgregate aīecirciter tria milia. Secundū opus mirabile qd̓ſpūſſāctus in apoſtol̓ fuit oꝑatus dicit̉ illuſtratio. Nam intellectū eorū illuminauit. vt de diuinis q̄ ad ſalutē ſunt neceſſaria nihil penitꝰ ignorarēt. Hoc ꝓmiſerat eis xp̄s cū dixit Ioh̓. xiiijca. Paraclitus aūt ſpūſſanctꝰ quē mittet pr̄ innoīe meo ille vos docebit oīa ⁊ ſuggeret vobisoīa quecūqꝫ dixero vobis. Et. xvj. c. Cum venerit ille ſpūs veritatis docebit vos oēm veritatem. Et Lu. xxj. c. Ego dabo vobis os et ſapientiā cui nō poterūt ꝯͣdicere aduerſarij veſtriRes eſt ꝓfecto ſtupenda ꝙ tam celeriter abſqꝫdoctore ſpūſſancti ſola p̄ſentia noticiam apoſtoli pleniſſimā acceperūt de oībꝰ que a Moyſe ⁊ꝓphetis fuerāt conſcripta. Hinc Hieronymuſad Paulinū ait. Phariſei ſtupent in doctrinadn̄i ⁊ mirant̉ in Petro ⁊ Iohāne quomō legēſciant cum lr̄as non didicerint. Quicquid eniꝫalijs exercitatio ⁊ quotidiana in lege dn̄i meditatio tribuere ſolet: illis ſpūſſanctuſ ſuggerebat⁊ erant (iuxta qd̓ ſcriptum eſt) docibiles deoQuinīmo de ſecretis diuinis magis fuer̄t illuminati qͣꝫ ꝓphete veteris teſtamenti. ⁊ ī maioriplenitudine gr̄am ſpūſſancti receperūt: atqꝫ donum ꝓphetandi excellentius habuerūt. Ꝙ aūtapl̓i ꝓphetie munere fuerūt p̄diti. ptꝫ Actuuꝫij. c. v. c. vj. c. xj. c. xiij. c. xxvij. c. Tanta autemfuit in illis vis doctrine ꝙ in omēs gentes ⁊ nationes mūdi ꝑ eos lux veritatis effulſit. Tertiūopus mirabile qd̓ ſpūſſanctus oꝑatꝰ eſt in apoſtolis dicit̉ fortificatio. qꝛ corda eoꝝ adeo fortificauit: vt nullo timore: nll̓o terrore: nullaqꝫ cōminatione a xp̄i p̄dicatione retardarent̉. Id̓oin ẜmone qui legitur in officio apoſtoloꝝ Gregorius ait. Scriptū eſt ſpūs domini ornauit celos. ornamenta em̄ celorū ſunt ꝟtutes p̄dicantium. Que videlicet ornamenta Paulus enumerat dicēs. Alij datur ꝑ ſpūm ẜmo ſapientie.Alij ẜmo ſcientie ẜm eundem ſpūm. Alij fides īeodem ſpū. Alij gratia ſanitatum in vno ſpirituEt infra. Quot ſunt bona p̄dicantiū tot ſunt ornamenta celoꝝ. Hinc rurſus ſcriptum eſt. Verbo domī celi firmati ſunt ⁊ ſpū oris eius omnisꝟtus eorū. Verbū em̄ dn̄i eſt filius pr̄is. Sedeoſdem celos videlicet ſanctos apl̓os vt tota ſimul trinitas oſtendat̉ operata repēte de ſanctiſpūs diuinitate adiungitur. Et ſpiritu oris eiuſomnis ꝟtus eorū. Celorū igit̉ virtus de ſpiritu ſumpta eſt. qꝛ mūdi huiꝰ poteſtatibꝰ ꝯtrairenon p̄ſumorent: niſi eos ſancti ſpiritus fortitudo ſolidaſſet. Quales nanqꝫ doctores ſctē eccl̓e