Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nem effectus. Effectus nāqꝫ ire eſt punire. punitio igit̉ dei ira eius eſt. ſic de reliquis que nullo modo de deo accipiunt̉ ẜm paſſiōis defectūEx p̄dictis ſequitur deus eſt idem naturaſua ſiue eſſentia. qm̄ in his que ſunt compoſita ex materia forma in qͥbꝰ indiuiduatioeſt materiā indiuidualem .i. hanc materiaꝫſed ip̄e forme ſe indiuiduant̉. oportet ipſeforme ſint ſuppoſita ſubſiſtentia. vnde in eisdiffert ſuppoſitū natura. ſicut in rebus cōpoſitis ex materia forma neceſſe eſt differat natura vl̓ eſſentia ſuppoſitū. Cum itaꝙ deus vtdictum eſt ſit compoſitꝰ ex materia formaoportꝫ deꝰ ſit ſua diuinitas ſua vita. quicquid aliud de deo ſic p̄dicat̉. deus non venit in compoſitionēalicuius creature neqꝫ ſicut prīcipiuꝫformale neqꝫ materiale. Ca. III.Ertia veritaseſt deus in compoſitionē aliorum non venit. neqꝫ ſicut princilpium formale. neqꝫ ſicut pͥncipiūmateriale. qꝛ eſt cauſa pͥma efficiens. cuiꝰ eſt primo ſe agere. Quod aūt venit in compoſitionem alicuiꝰ non eſt pͥmo ſe agens: ſed macompoſitū. Et licet Augꝰ. libro de verbis dn̄idicat. verbum dei quod eſt deus eſt formanon formata. quare ſequeret̉ cum forma ſitpars compoſiti. Tamen ſanctus Thomas dicit verba ſancti Auguſtini ſunt ſane intelligēda. qm̄ verbum in diuinis eſt forma exemplaris et non forma que eſt pars alicuiꝰ compoſitiQuare ex dictis liquide cognoſcere poſſumusqͣꝫmultiplicit̓ errauerūt antiqui. Nam quidaꝫdixerūt deus eſſet aīma mūdi: que informatcelum terram: omībus viuentibus mīſtratvitam. Et quatuor elementa fuſa vniuerſaſub celo gignat ꝓtegat corrūpat. ẜm illd̓ Uirgilij in. vj. Principio celum terras campoſcliquentes. Lucentemqꝫ globum lune titaniaqꝫaſtra. Spūs intus alit totamqꝫ infuſa artus.Mens agitat molem magno ſe corpore miſcet. Inde hominū pecudūqꝫ genus vite volātum. Et quo marmorea fert monſtra ſub equore pōtus. Hec opinio impia eſt falſa. quoniāvt eſt p̄dictum non poteſt eſſe deus ꝓpter ſuaꝫꝑfectionem. formale neqꝫ materiale pͥncipiumcreature. licet ſit cauſa efficiens finalis oīm rerum. quia eſt alpha et o pͥncipium finis. Alijꝟo tenuerūt celeſtia corꝑa eſſe deos. de quibꝰita Lactantius ſcribit li. ij. diuinaꝝ inſtitutionum. Philoſophi ſtoyce diſcipline in ea ſuntopinione vt omnia celeſtia que mouent̉ in deorum numero habenda eſſe cenſeāt. SiquidemLuciliꝰ ſtoicꝰ apd̓ Ciceronē ſic loquit̉. Hācin ſtellis ꝯſtantiam hanc tantam in tam varijscurſibꝰ conuenientiā non poſſum intelligere ſine mente ratiōe conſilio: que in ſideribꝰ eſſevideamus non poſſumꝰ ea ip̄a in deorū numero ponere At paulo infra Lactantiꝰ ſic loqͥtur. Uos o philoſophi non ſolū indoctos impios verum cecos et ineptos deliros probamus. qm̄ ignorantiā imperitorū vanitate viciſtis. Illi em̄ ſolem lunā vos etiam ſidera deos putatis. Nōnulli ꝟo ad hanc venerunt ſuꝑſtitionem vt hoīes putauerūt fuiſſe deos. Navt Lactantiꝰ refert li. j. Coluerūt egyptij Iſidem. Mauri Iubā. Macedones Cabirun.Peni Uranū. Latini Faunū. Sabini Xāctū.Romani Quirinū. Athenienſes MineruamSamij Iunonē. Paphij Uenerē. Lemnij vulcanū. Naxij Libeꝝ. Delfici Apollinē: qui oēsfuerunt hoīes. Exquo ibi Lactantiꝰ ſubclidit.Marcus tulliꝰ non tm̄ ꝑfectus orator: ſꝫ philoſophus fuit. Siqͥdeꝫ ſolꝰ extitit platonis irnitator in eo libro quo ſeip̄m de morte filie cōſolatus eſt. non dubitauit dicere deos publice colerent̉ hoīes fuiſſe. Et in libro de natura deorūCicero ſic fatetur. Suſcepit aūt vita hominuꝫconſuetudoqꝫ cōmunis vt beneſicijs excellētesviros in celū fama ac voluntate tollerent. HīcHercules. hinc Caſtor. hinc Pollux. hīc eſculapius. hinc liber. In pͥmo ꝟo lib̓. diuinaꝝ inſtitutionū Lactantiꝰ deridet illos qui Iouemdeum appellāt. Uana inqͥt eſt ꝑſuaſio eorū quinomen iouis ſummo deo tribuūt. Et iteruꝫ ibide Ioue ait. Antiquus auctor Emerꝰ qui fuitex ciuitate meſſana res geſtas iouis ceterorūqui dij putant̉ collegit hiſtoriā quam cōtexuitex titulis inſcriptiōibꝰ ſacris que in antiquiſſimis templis habebant̉. Maximeqꝫ in fanoiouis trifili. vbi auream columnā poſitum eſſeab ip̄o Ioue titulus indicabat. in qua colūnaſua geſta preſcripſit. vt monumenta eſſent poſteris rerum ſuarū. Et iterum infra ait. O limpus ambiguū nomen eſt mōtis celi. In olīpo autē Iouem habitaſſe docet hiſtoria eadeꝫque dicit. Eadem tempeſtate Iupiter in monte olimpo maximam parteꝫ vite colebat. Et eoad eum in ius veniebat ſi que res in controuerſia erant. Item ſi quis quid noui inuenerat qd̓ad vitam humanam vtile eſſet eo veniebat atqꝫ Ioui oſtendebat. Et iterum ibi Lactantiusait. Cicero de natura deorum cum tres ioues atheologis noīari diceret ait tertiū fuiſſe cretenſem ſaturni filiū: cuiꝰ in illa inſula ſepulchrumoſtēdit̉. Quō pōt deꝰ alibi viuꝰ. alibi motuus. alibi hr̄e templū. alibi ſepulchrum. ille.