mubernationeꝫ qua creatura rational̓ gubernatſeip̄am tanqͣꝫ domīa ſui actus indiget gubernari a deo. Animalia etiā bruta vt boues ⁊ ſimilianoton talit̓ ſubtrahunt̉ a cura gubernatōnis diuine: ſed ſolū qͣꝫtum ad modum qui competit rationali creature: que a deo inducit̉ ad bonum.⁊ retrahit̉ a malo ꝑ p̄cepta ⁊ ꝓhibitiones: premia ⁊ penas: quod nō fit in creatura irrationalique non eſt ad beatitudineꝫ ordinata. ¶ Tertijqui errauerunt circa ꝓuidentiam diuinam ſuntalij qui tenent ita deum gubernare munduꝫ: ꝙomnino excludūt cauſas ſecūdas: arguentes qꝛmelius eſt aliqͥd fieri ꝑ vnum qͣꝫ per multa: ſi ſitpoſſibile. vt dicit̉. viij. phiſicorum. Beus ergopoteſt ꝑ ſeip̄m gubernare abſqꝫ cauſis ſecūdis.¶ Iterum arguūt. quia nihil eſt in deo imperfectuꝫ ⁊ deficiens: ſed ad defectū gubernatorisꝑtinere videt̉ ꝙ mediantibus aliquibus gubernet. Sicut rex terrenus: quia nō ſufficit ad omnia agenda: nec vbiqꝫ preſens eſt in ſuo regno.Et ꝓpterea expedit vt habeat ſue gubernatōisminiſtros ⁊ coadiutores. ¶ Iſtis ita reſpondetTho. ꝙ in gubernatōne duo ꝯſiderant̉ .ſ. ratiogubernationis que eſt ꝓuidentia. ⁊ executio qͣꝫtum ad ratiōem gubernatiōis ꝑtinet: deus immediate omīa gubernat. Quantū aūt ad executionem deus gubernat quedam mediātibꝰ alijseo ꝙ cum ꝑ gubernationem res que gubernant̉ſint adducende ad ꝑfectionem: tanto eſt meliogubernatio qͣꝫto maior ꝑfectio a gubernante rebus gubernatis cōmunicat̉. Maior aūt perfectio eſt ꝙ aliqͥd in ſe ſiſtit bonū: ⁊ etiam ſit alijscauſa bonitatis: qͣꝫ ſi eſſet ſolūmodo in ſe bonuꝫEt ideo ſic deus ꝓuidentia ſua res gubernat: vitquaſdam in gubernādo cauſas aliorū inſtituatSicut ſi aliqͥs magiſter ſuos diſcipulos non ſolum ſcientes faceret: ſed etiam aliorū doctores.¶ Ad dictū ꝟo Ariſto. reſpondet̉ ꝙ ſi ſolꝰ degubernaret: ſubtraheret̉ ꝑfectio cauſal̓ a rebusvnde nō melius totū fieret ꝑ vnum quod fit permulta. Nam ſi nō eſſent alique cauſe medie exequentes diuinā ꝓuidentiā: nō eſſet in rebus ordo cauſarū: ſed effectuuꝫ: tm̄ exigit ergo ꝑfectioꝓuidentie diuine: vt ſint cauſe medie exequentes ip̄ius volūtatem. Hinc eſt qd̓ in pſal̓. dicit̉.Bn̄dicite dn̄m oēs ꝟtutes eius: que facitis voluntatem eius. ¶ Ad aliud autē qd̓ obijciebat̉de defectu gubernantis Reſpondet̉ ꝙ ad dignitatem regentis ꝑtinet: vt habeat ml̓tos mīſtros⁊ diuerſos ſui regiminis executores. qꝛ ſic p̄clarior poteſtas eius oſtendit̉. Et ſi quis obijceretꝙ deus ita gubernat mediantibus cauſis ſecundis. ſicut aliqͥs ſuꝑior ⁊ ꝓuiſor q̄dam magna etvniuerſalia ꝑ ſeip̄m excogitat qualiter ſint ordiuanda. Minimorū ꝟo ordinē ip̄e nō excogitatſed alijs inferioribꝰ excogitandū reliquit. Sic ⁊deꝰ minima nō cogitat ſiue p̄ordinat. Reſpōdere poſſumꝰ ꝙ non eſt ſil̓e in deo ⁊ gubernalore finito in quo cōtigit ſic fieri ꝓpter defectum eiusinqͣꝫtum vel minimorū vel ſingulariū ordinationes ignorat: vel non ſufficit ad oīm ordinem excogitandū ꝓpter librorū vel temꝑis ꝓlixitateꝫque requireret̉. huiuſmōi auteꝫ defectus longeſunt a deo. Nam ip̄e omīa ſingularia cognoſcitnec in intelligendo laborat: aut tꝑs reqͥrit. Id̓ocūcta ip̄ius ꝓuidentia ſubiacēt: nō ſolum in vniuerſali: ſed etiam in ꝑticulari non ſolū celeſtia: ſꝫinfima ⁊ terrena. Un̄ Augꝰ. li. x. de ciui. dei. c.xvij. ait. Philoſophi ⁊ precipue platonici reclius ceteris ſapuiſſe laudant̉. qꝛ diuinā ſapiētiaꝫvel ꝓuidentiaꝫ: hec qͦꝫ rerū infima atqꝫ terrenaadminiſtrare docuerūt. Et ẜm hͦ dictum Augꝭ.nō videt̉ eſſe vſqꝫ quaqꝫ verū qd̓ platoni imputatur .ſ. ꝙ diuiſerit ꝓuidentiā in tres. Primampmī dei qui ꝓuidet rebus celeſtibus. Secundāſecundorū deorū: qͥ celū circuūt: q̄ ē reſpectu eorum q̄ fiunt in generatiōe ⁊ corruptiōe. Tertiaꝫquorūdam demonū qͥ ſunt cuſtodes circa terrāhūanaꝝ actionū. Si tn̄ Plato ſic dixerit ī h acꝑte: vtiqꝫ inſaniuit. Sed mirantur qͣꝫplurimi: ſideꝰ ſapientiſſimus ꝓuidentia ſua gub̓nat omīacur tot mala ſinit in rebus eſſe: aut nō pōt ea impedire. ⁊ ſic nō eſt omīpotens. aut nō de omnibus curam hꝫ. Quibus rn̄det Tho. j. ꝑte. q. x.xij. ar. ij. in reſponſione ad ſecundū argumētumꝘ alit̓ eſt de eo qui hꝫ curam alicuiꝰ ꝑticularisexcludit defectū ab eo qd̓ eius cure ſubdit̉ quātuꝫ pōt. Prouiſor ꝟo vniuerſal̓ ꝑmittit aliquedefectū in aliquo accidere ne impediat̉ bonumtotius. Un̄ corruptōes et defectus in rebus naturalibꝰ dicunt̉ eſſe ꝯͣ naturam particulareꝫ: inſunt de intentione nature vniuerſalis inquantūdefectus vnius cedit in bonū alterius. vel cl̓iaꝫtotius vniuerſi. Nam corruptio vniꝰ eſt generatio alterius: ꝑ quam ſpēs conẜuat̉. Cū ergodeus ſit vniuerſalis ꝓuiſor totius entis ad ip̄aꝫꝓuidentiam ꝑtinet vt ꝑmittat quoſdam defecieſſe in ali qͥbus ꝑticularibus rebus ne impediatur bonū vniuerſi ꝑfectum. Si enim omnia mala impedirentur: multa bona deeſſent vniuerſoNon eſſet vita leonis ſi non eſſet occiſio animalium. Neqꝫ eſſet patientia martyrum: ſi non eſſꝫꝑcuſſio tyrannorū. Ideo Auguſtinus in ench̓inquit. Deus omnipotens nullo modo ſineretaliquod malum eſſe in operibus ſuis: niſi vſqꝫadeo eſſet omnipotens ⁊ bonus vt bene faceretde malo. Quia vero intellectus noſter debilis⁊ infirmus non poteſt archana dei penetrare:cum videmus vel bona malis: vel mala bonis:aut mori ꝓbos ⁊ vtiles: impios ⁊ iniquos diu