Druckschrift 
2 (1495)
Entstehung
Seite
CCCXXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Sermones de decem preceptis

patit̉ qn̄qꝫ pollutōes abſqꝫ cauſa abſqꝫculpa. Sꝫ qͥdā ſtultꝰ p̄ſbyter cuidā ꝯfitentide pollutiōe nocturna dixit. potes hr̄edenariū ad explēdā libidinē tuā. Patetquō ꝓhibet̉ oīs illicitꝰ vſus corꝑis membroꝝ ꝓcreatꝰ extra formā mr̄imonij. tangit̉ dic̄. mechaberis. Sequitur. furtū facieſ. Furtū eſt attrectatio rei aliene inuito dn̄o ſi fiat ex cupiditate. Sꝫ ſifiat ex cupiditate non eſt furtū. ſic̄ filij iſraelex dn̄i p̄cepto portauer̄t ſecū ex egypto vaſaargētea aurea. Uel alij aufert gladiū nefaciat malū tūc d̓r furtū Furtū aūt diuidit̉ partes. qꝛ furtū eſt ꝯtrectatio aliene reiinuito dn̄o ⁊c̄. fit aut merā fraudē. aut violentiā. aut circūuentiōeꝫ. Primo fit merā fraudē furtiue. ſic d̓r furtum.Si fiat violentiā eſt dupl̓r. aut eſt aperta. ſic d̓r rapina. aut eſt occulta. ſic dicit̉ latrociniū. Si ꝟo fiat attrectatio rei alienecircūuentiōem. pōt fieri pactiōe adiuncta. triplicit̓ Aut pactiōe fraudulentaaut īiqua. aut ꝓphana. Si fit pactōe fraudulēta. ſic fit ī negociatōibꝰ Hoc āt fit tripliciter. aut in pōdere. aut ī numero. aut inſura. de hoc rariſſime euadūt mercatores.Si aūt fiat pactiōe iniqua. ſic eſt vſura. īqua id qd̓ vendit̉ eſt cōe .ſ. tꝑus. Si aūt fiat pactiōe ꝓphana in illud qd̓ vēdit̉ eſtpriū. ſic d̓r ſimonia. Sꝫ querit̉ ſi accōmodotibi veſtē vel equū vel domū accipio denarios. eſt vſura. ſic̄ de pecunia. Dico inveſte vel equo vel domo trahit̉ vſus ex re.ex pecuīa. d̓r vſura Aliqͥ credūt vſura ſit mala qꝛ ꝓhibita. ſꝫ certe eſt ꝓhibita qͥamala. Itē in mutuo meū fit tuū. ſi tu aliqͥdacqͥris induſtriā tuā ex illo mutuo. et egoaliqͥd ex illo repeto. vendo tempꝰ qd̓ eſt commune. qd̓ eſt licitū vēdere. Sꝫ in accommodato trāſit mea res ī tuā. In mutuopecunia mea fit tua. non minorat̉ pecunianec peiorat̉. Sꝫ in accōmodato domꝰ meaveſtis mea fit tua. minorat̉ peioraturdomꝰ vel veſtꝭ tu elicꝭ ex ea vtilitatē tuāſic̄ ex tuo ſꝫ ſic̄ ex re mea. diminuit̉ peiorat̉. Pecuniā aūt mutuatā totā integramoꝑtet mihi reddas. excuſor peto aliqͥd de mutuo. eſt ibi ꝑuerſio ordinis. appropͥatio cōmunitatꝭ. Et dꝫ qͥlibꝫ ſibi cauere de. Et ſic ſi fit circūuentio pactiōeiniqua d̓r vſura. Si aūt fiat circūuentiopactiōe ꝓphana. ſic d̓r ſymonia. in qui ven

dit nihil acqͥrit. ille emit nihil hꝫ. ſꝫ ſoluꝫreꝫ alienā ꝯtrectāt⁊ ē res ſpiritalisdit̉ tāqͣꝫ res vilis. Cōtra iſtos dic̄ dn̄s. Nolite domū pr̄is mei facere domū negociatōiſSꝫ quidā faciūt ſpelū latronū. Undedn̄s ꝑꝓphetam. Principes eius in muneribus iudicabāt. ſacerdotes eius in mercede docebant ꝓphete eius in pecunia diuinabant. Rogemus ergo dominum Ieſumchriſtum ⁊c̄.On loquaris ꝯtra ꝓximū tuū falſuꝫteſtimoniū. cōcupiſces ꝓximitui. Nec deſiderabis vxorē eiꝰ. Deutero. xxx. Cōſidera ꝓpoſuerim ī conſpectutuo vitā bonū. ecōtrario mortē malumvt diligas dn̄m deū tuū. ambules in vijseius. cuſtodias mādata illiꝰ. In principiorogemꝰ deū ⁊c̄. In Deutero. loquit̉ moyſes de decē mādatis que deꝰ eternꝰ ipſiusos ꝓpoſuit. vt deſpicerēt ea iudei. on̄dit in obſeruātia mandatoꝝ eſt vita bonuꝫ oportet om̄ia ſeruent̉ ad hoc in illoꝝobſeruātia ſit vita bonū. On̄dit etiam īip̄oꝝ tranſgreſſione eſt mors malū. intrāſgreſſione vniꝰ neceſſe eſt intelligere trāſgreſſionē omniū quo ad damnū quo adpenā. Dicebā alias pͥma diſtinctio mādatorum eſt ẜm duplicē partē iuſticie. que nosordinat ad deū ad ꝓximū. ẜm due tabule date ſunt Moyſi. In pͥma ꝯtinent̉ mandata quibꝰ ordinamur ad deū. ſūt tria Inſecūda ꝯtinent̉ mādata qͥbꝰ ordinamur adꝓximū. ſunt ſeptē. Dicebā etiā in ſecūdatabula eſt vnū mādatū affirmatiuū ſex negatiua. De affirmatiuo tribꝰ alijs negatinis habitū eſt Sequit̉ de alijs. qͦꝝ pͥmūeſt. loqͣris ꝯͣ ꝓximū tuū falſū teſtimonium. In iſto mādato negatiuo ꝓhibet̉ mēdicium. qd̓ nociuū eſt ꝓximo. Et ẜm generalēintellectū ꝓhibet̉ om̄e mēdaciū ꝑnicioſuꝫEt dat̉ intelligi om̄e mendaciū eſt maluꝫAuguſtinꝰ aūt diſtinguit mēdaciū diciteſt mendaciū officioſum. iocōſum. ꝑnicioſum. Mendaciū officioſum eſt qd̓ nulli obeſt alicui ꝓdeſt. Mendaciū iocoſum eſt qd̓ fit nocēdi ſꝫ mētiendi libidīe. nulliꝓdeſt nulli obeſt. Mendaciū ꝑnicioſum ēqd̓ fit intētione mentiendi vt noceat. ſꝑob eſt nulli ꝓdeſt. Et dic̄ Augꝰ. In primomēdacio eſt mīma culpa. in ſcd̓o mediocris.in tertio eſt culpa grauis. Mēdaciū officioſum fit tripl̓r. aut defendēda re alicuiꝰ tera