Prouerbiorū
Incipit liber ꝓuerbioꝝ.¶ Capl̓m. I.¶ Arabole ſalomoInis filij dauid reIgis iſrl̓ᶜ ad ſciēdāIſapīam et diſci-plinaꝫ ad intelligēda ꝟbaprudentie: et ſuſcipiēdameruditionē doctrine iuſti-
ciamʰ ⁊ iudiciū et equitatēUt detur ꝑuulisˡ aſtutiaet adoleſcenti ſcientia etintellectꝰº Audiens ſapiēsſapientior erit: ⁊ intelligēſgub̓nacl̓a poſſidebit.ʸ Anīaduertet parabolā ⁊ interp̄tationē verba ſapiētū etenigmata eoꝝ. Tīor dn̄iprincipiū ſapientie. Sa-
Arabole Salomonis. Circa primū li Ca. I.prū ſalomōis qͥ d̓r ꝑabole. aliqͥ dicūt ꝙ iſte liber fuit ordinate ꝯſcriptꝰ a ſalomone vſqꝫ adxxiiij. c. incluſiue. ⁊ in reſiduo hꝰ libri ꝯtinent̉ale a ſapiētibꝰ qͥ fuer̄t cū Ezechia rege iuda cōpohia qꝫ hͦ vx̄ falſuꝫ qꝛpreps riſ citniti palotovetabole ſalomōīsaſranſtulerūt virncehie. ẜx qͦ piꝫ ꝙ ilipoſuit ſalomonſic ⁊ p̄cedētes. ꝓptercūt alij. ꝙ ſalomo oēs fec̄. ſꝫ viri ezeqieuēt necedulis etditutēſpeſctipte ab audiētibus illas collegerūtin hͦ libro reponēdo.et hec vocat̉ tranſſanio. Sed nec iſtud videtur verū. quia in priucipio libriquiſſet poſitū. He quoqꝫ parabole ⁊c. de omnibus vniſormiter p̄dicendo. vel in fine de oībꝰ p̄cedentibꝰ ꝯcludendo. hͦ ēt vt̄ ꝑ hͦ qd̓ ibi d̓r He qͦꝫ ⁊c̄. qd̓ vr̄ dice̓ qͣndaꝫeꝫ int̓ p̄cedētes ⁊ ſubſeq̄ntes ꝑ modū adiundiſtincictiōis ſeq̄ntiū p̄cedētes ꝓpt̉ qd̓ alij dicunt ⁊ meliꝰ vt vr̄ꝙ oēs ꝑabole in hͦ libro ꝯtēte ſūt notabilia a ſalomonedicta int̓ viros ſibi aſſiſtētes vt eiꝰ ſapīaꝫ audiētes. vtdixit ei regina ſaba. iij. e. x. Btī viri tui ⁊ btī ẜui tui qͥſtant corā te ſꝑ ⁊ audiūt ſapīaꝫ tuā. ⁊ ab iſtꝭ ꝟ̓ba p̄dietaſalomōis ſcribebāt̉ in mēbranul̓. poſtea fuer̄t collectaet ī vno libro collocata. ſꝫ a qͦ fcā fuit hec collectio n̄ hr̄in hebreis doctoribꝰ vl̓ latinis. ⁊ hͦ vſqꝫ ad. c. xxv. excluſiue. Ab illo ꝟo loco v̓ba ſalomōis notabilia q̄ nō erāt hͦmō collecta tꝑe ezechie regꝭ iude. ī qͦ hoīes fuer̄t ſtudioſi in vbis ꝓphetaꝝ ⁊ dictis ſapientū reſiduū fuit collectū. et p̄cedēti collectiōi in vno volumīe ꝯiunctū. vn̄ etvltime collectōi p̄mittit̉. He qͣꝫ ꝑabole ſalomōis quastrāſtuler̄t viri ezēchie regꝭ iuda. In hebreo ꝟo ht Quasificauer̄t viri ezechie. qꝛ prī erāt ī cedul̓ diſꝑſe. ⁊ qͣſineglecte. ⁊ ſic fuer̄t qͦdāmo fortificate qn̄ ſuerūt primecollectiōi ꝯiūcte. q̄ iā inter libros ſacros cōputabatur.¶ Prima ꝟo collectio cuiꝰ actor ignorat̉ duplex ē. vnaa principio libri vſqꝫ ad. x. capl̓m excluſiue. alia a deeīocapl̓o vſqꝫ ad. xxuiij. cap̄. incluſiue. Vn̄ ⁊ in principio. x.capituli qͣi ꝓ nouo ꝓlogo ponit̉ ꝑabole ſalomōīs ⁊c̄.¶ Sciendū tn̄ ꝙ nō om̄s ꝑabole a ſalomōe ꝓlate repoſite ſunt in hac triplici collectōe qꝛ d̓r. iij Re. iiij. Iocutuſqꝫ ē ſalomō tria milia ꝑabolas. tot ꝟo n̄ ꝯtinent̉ inhoctotali libro. ¶ Sciendū ēt ꝙ actores iſtaꝝ collectionū nō ſūt nec dicūt̉ actores hꝰ libri. ſꝫ ſalomon qͥ ꝑabolas qpoſuit. ſic̄ Eſdras nō d̓r actor libri pſalmoꝝ vel qͥcunqꝫ aliꝰ qͥ pſalmos in vno volumīe collegit. ſꝫ ip̄e dd̓almos ꝓ maiori ꝑte cōpoſuit. eo mō loq̄ndi qͦ toquitū a maiori ꝑte denomīat̉. vtriuſqꝫ tn̄ libri d̓s ē actor prīcipalis ſic̄ ⁊ totiꝰ ſacre ſcripture. His igit̉ p̄miſſis accedendū eſt ad diuiſionē libri. qͥ in tres ꝑtes diuidit̉ ẜmtriplicē ꝑabolaꝝ rollectōeꝫ. ⁊ qͣlibꝫ eaꝝ ſua p̄fatio p̄mittit. ſecūda ꝑs incipit. x. c. tertiāa ꝟo incipit capl̓o. xxv. nōtn̄ ſunt tres libri ſꝫ vnꝰ. qꝛ vnꝰ actor ⁊ vnꝰ modꝰ ꝓcedenui. ⁊ materia ſil̓is in qͣlibet collectōe hr̄. Prima ī duasſcꝫ in ꝓhemiū ⁊ tractatū qͥ incipit ibi. Timor dn̄i. Prologus aūt iſte nō vr̄ eē factus a ſalomōe. ſed ab eo qͥ fedit primā ꝑabolarū collectōem. ſic̄ ⁊ in libro pſalmoruꝫdictū fuit. ꝙ primꝰ psͣ. eſt ꝓlogꝰ reſpectu totiꝰ libri fact
ab eo qui pſalmos collegit in vno volumine reponendo. In hoc autem prologo primo ponitur loquēdi modus cum dicitur.Parabola ſalo. Parabole d̓r a para qd̓ ē iuxta ⁊ bole qd̓ ē ſnīa. q̄ nō accipit̉ directe ẜm ꝟba ꝓlata. ſed iuxtaſcꝫ ꝑ aliquid aliud ſignificatū. ſic ꝑml̓ierē ſapientē intelligit̉ſana doctrīa. ꝑ adulterā ꝟo ſeu meretricēdoctrina falſa et ſuꝑſtitioſa. vt dic̄ hRa.ſa. ⁊ tali mō loquēdivtit̉ cōiter liber iſte.Scd̓o notat̉ actorꝭ nomen ⁊ genꝰ. cum d̓r.b ¶ Salomonis filijdd̓ regꝭ iſrl̓. Tertō nōtatur huiꝰ libri fructꝰſeq̄ns qͥ eſt eruditioſimpliciū vt fiāt ſapientes. et ſapientū vt efficiant̉ ſapientiores. et quantuꝫ¶ Ad ſciendā ſapīam. de diuinis. (ad primū d̓r.d Et diſciplinā. de moribus humanis.e ¶ Ad intelli. ver. pru. q̄ dirigūt in agendis.f ¶ Et ſuſcipiēdā eru. doct. in doctrinalibꝰ ſcientijs. vtgrāmatica. logica ⁊ hmōi. g ¶ Iuſticiā. qͣꝫtū ad hītū.h ¶ Et iudiciū. qͣꝫtū ad executiōem. qꝛ iudiciū eſt executio iuſticie. et hec duo ꝑtinēt ad maiores. i¶ Et eqͥtatem. qͣꝫtū ad populares qͥ ẜm determinatiōem iudiciūdebent int̉ ſe equitatē ẜuare. k ¶ Ut det̉ ꝑuul̓. i. ſimplicibꝰ ꝑ adeptōeꝫ p̄dictoꝝ. ¶ Aſtutia. in mal̓ euitādis.m ¶ Et ado. ſci. ⁊ intel. Eſt āt intellectus ꝓprie cognitioprincipioꝝ. ſcientia ꝯcluſionū taꝫ in ſpeculabilibꝰ qͣꝫ inagibilibꝰ. qͣntū ꝟo ad ſcd̓m. ſcꝫ vt ſapiētes efficiant̉ ſan ¶ Audiēs ſa. ſapiētior erit. qꝛ in (pientiores ſubdit̉.his q̄ priꝰ ſciebat magꝭ habituat̉. ⁊ exhͦ aliqͣ ſibi apparētde nouo. ita ꝙ eiꝰ ſapīa intēſiue ⁊ extenſiue augetur.o ¶ Et intelli. gu. poſ. qꝛ nō ſolū ſciet ſe rege̓ ſꝫ et alios.Anīaduertet ꝑabo. ⁊ interp̄tatōem. videndo veruꝫ¶ ¶ Uerba ſa. ⁊ enig. eoꝝ. loquſit̉ enī (eius intellectū.ſapientes aliqn̄ enigmatice vt occultent̉ ſentētie eoruꝫdeſidioſis ⁊ aꝑiant̉ ſtudioſis. r ¶ Timor dn̄i. Hic incipit tractatꝰ prime collectōis q̄ ab aliqͥbꝰ d̓r eē fcā viuente adhuc ſalomōe ⁊ de p̄cepto eiꝰ ꝓpt̓ qd̓ vr̄ magisordinata. ⁊ magꝭ p̄t ibi diuiſio reperiri qͣꝫ ī alijs duabꝰſeq̄ntibꝰ. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ prīo ponit̉ doctrina ꝑ modū familiarē ſeu domeſticū. ſcd̓o ꝑ modū magis legalem ⁊ politicū. ſcꝫ. viij. c. Prīa in duas. qꝛ prīodocet a qͥbꝰ ſit abſtinendū. ſecundo qͥbꝰ ſit adherendūſcꝫ tertio capl̓o. Prīa adhuc in duas. qꝛ primo docet vitare rapinā ⁊ auariciā. ſcd̓o idolatriā. c. ij. Prīa adhuc īduas. qꝛ prīo docet ꝓpoſitū mō faīliari. ſic̄ pr̄ docꝫ filiū.ſecundo modo magꝭ cōmuni. ſic̄ iudex vl̓ doctor docetpopulū. ibi Sapientia foris p̄dicat. ¶ Sciendū tamenꝙ in toto iſto libro nō benepot inueniri artificial̓ diuiſio. quia nō eſt liber ordinate conſcriptus. vt. sͣ. dc̄meſt. ſed verba notabilia ſalomonis diuerſis tꝑibus abeo prolata. Poſtea reuelata ſunt mō ſupra dicto abſqꝫordine artificiali. ſic̄ dictū fuit de libro pſamoꝝ. ꝓpt̓ qd̓de diuiſionē parū eſt curandū Igitur in prīa ꝑte dicit.r ¶ Cimor dn̄i principiū ſapientie. Timor enim ꝯſiliatiuos facit. vt dic̄ ph̓us. ij. rethorice. Conſiliatio ꝟo eſtinquiſitio ſapientie.g ¶ Sapīam atꝫ doc. ſtul. de ſpi. qꝛ ſola bona ſenſibiliaattēdūt. ⁊ vt brutal̓r viuētes ꝯcupiſcunt. iō ſub
R iij