Prologus
vobis oppoſuerit īterp̄tes:qͦꝝ exēplaria varietas ip̄alacerata ⁊ eu̓ſa demōſtratnec pōt vtiqꝫ veꝝ aſſeri qd̓diuerſuꝫ eſt: mittite eū adeuāgelia in qͥbꝰ multa ponunt̉ qͣſi de veteri teſtamēto q̄ apd̓ ſeptuagīta interp̄tes n̄ hn̄t̉: velut illd̓. Qm̄nazareus vocabit̉: ⁊ ex egypto vocaui filiū meū: ⁊ videbūt in quē cōpunxerūt.ml̓taqꝫ alia q̄ latīori oꝑi reſeruamuſ. ⁊ qͣrite ab eo vbiſcripta ſunt. Cūqꝫ ꝓferrenō potuerit: vos legite dehis exēplaribꝰ q̄ nuꝑ a nobis edita: maledicorū qͦtidie linguis ꝯfodiūt̉ Sedᵇvt ad cōpendiū veniā: certe qd̓ illaturꝰ ſum eqͥſſimūeſt. edidi aliqͥdᶜ qd̓ nō hēt̉ī greco aūt alit̓ hr̄ qͣꝫ a meverſum eſt Quid int̓pretēlaniāt. Int̓rogētˣ hebreos:et ip̄is autoribꝰˡ trāſlatōnimee vel arrogentⁿ vel derogent ridem. Porro aliud eſt ſiʳ clauſis qd̓ d̓r oculis mihi volunt maledicere. ⁊ nō imitant̉ grecoꝝ ſtudiū ⁊ beniuolentiā: qͥ poſtſeptuaginta trāſlatores iāxp̄i euāgelio choruſcante:iudeos ⁊ hebionitas legisveteris īterp̄tes. aqͥlā vide
licet ⁊ ſymmachū et theodotione ⁊ curioſe legūt: etꝑ origenis laborē ī exaplois eccl̓ijs dedicarūt Quāto magꝭ latini gͣti eē deberēt ꝙ exulātē cernerēt greciā a ſe aliqͥd mutuari. Primū em̄ magnoꝝ ſumptuūeſt ⁊ īfinite difficultatꝭ exemplaria poſſe hr̄e oīa: deinde etiā qͥ habuerint ⁊ hebrei ẜmōis ignari ſūt: magis errabūt: īgͦrantes qͥs ēml̓tis veriꝰ dixerit. Qd̓ ētſapiētiſſimo cuidaꝫ nuperapud grecos accidit: vt interdū ſcripture ſenſū relinquēs: vniuſcuiuſlibet int̓pretꝭ ſeq̄ret̉ errorē. Nos ātqͥ hebree līgue ſaltem ꝑuāhēmꝰ ſcīam: ⁊ latinꝰ nobisvtcūqꝫ ẜmo n̄ deeſt: ⁊ d̓ aliis magꝭ poſſumꝰ iudicare.⁊ ea q̄ ip̄i intelligimꝰ ī nr̄alīgua ꝓmere. Itaqꝫ lꝫ hydra ſibilet. victorqꝫᵉ ſynō īcēdia iactet nunqͣꝫ meū iuuāte xp̄o ſilebit eloqͥuꝫ: etiam p̄ciſa lingua balbūtietLegāt qͥ volūt: qͥ nolūt: abijciāt. Euentilēt apices:ᶜlr̄as calūnient̉. Magis veſtra caritate ꝓuocabor adſtudium qͣꝫ illorum detractione ⁊ odio deterrebor.¶ Explicit prefatio.
bijcienda .i. repellenda ⁊ paruipēdenda.ꝓcul a¶ Qm̄ nazareꝰ. ⁊ cetas autoritates q̇ h̓ ponūt̉ īuenib Sꝫ (es. sͣ. ī illo ꝓlogo .ſ. Deſiderij mei ⁊c̄. an̄ mediūvt ad cōpendiū veniā .i. breuit̓ eos ꝯfutē. vide in opuc ¶ Qd̓ il (ſculo de vocabul̓ biblie qͣlit̓ exponit̉ ꝯpēdiūlaturꝰ ſū .i. dicturusvel ꝯcluſurꝰ. nā īferr̄t ¶ Eqͣſſi (d̓r ꝯcluderemū eſt. in eſt iuſtiſſimū. qꝛ nemī d̓roga⁊ plene ꝟitas īdagat̉ſ. inqͥrēdo. Aut ego.e ¶ Edidi. id eſt dixf ¶ Aliqͥd ī trāſlatiōg ¶ Qd̓ nō hr̄ (meain greco. ẜm. lxx.h ¶ Aut aliter hr̄ qͣꝫ ame ꝟſum ē. ⁊ ſi nihi¶ ¶ Quid in (mutauiterp̄tē laniant detraIntrogēt Gēdo.hebreos. vtꝝ bn̄ addidi. ⁊ ſic inqͥſita ꝟi¶ ¶ Trāſlatōniʰ (tate.mee ſi āt aliqͥd addim ¶ Uel arrogēt (di.id eſt attribuant.n ¶ Uel derogēt .i. detrahant ſi infidel̓r. .ſꝫcerte ſi ſolū trāſlatovituꝑant. ſꝫ ēt meipſū maledictꝭ īpugnāt⁊ hoc eſt qd̓ ſe qͥturo ¶ Fidē .i. credulitate ipſi lectores metrāſ latiōi. ſi .ſ. fidel̓rtranſtuli.Porro .i. certe.¶Aliud ē. ī qͦ ip̄i or ¶ Si. ꝓ qꝛ. (tendūt.g Clauẜ ocul̓. qd̓ d̓rī vulgari ꝓuerbio .i.non habito reſpectuad ꝟitatē quā docui.vel ad bn̄ficia q̄ eisexhibui .ſ. trāſferēdotot libros.t ¶ Volūt mihi maledicere .i. malo de ꝑſona mea dicere qͥ tm̄laboraui ꝓ cōi vtilitate.Iudeos. natione¶Et hebionitas. ſecte ꝓfeſſiōe. hebionite qͥdā fuerūt heretici d̓ qͥbꝰ dic̄ euſebiꝰ ī. iiij. li. eccl̓ia.ſtice hiſt. Hebioneos demō decepit. qͥ interp̄tant̉ pauꝑes. vere em̄ pauꝑes ſūt ⁊ egeni in ſcīa gl̓ie xp̄i. qm̄ q̄dem cū ſoluta hoīem putāt. ⁊ ꝑfectū vite ac ꝟtutꝭ viꝝiuſtū effectū. cōi etiā natiuitate ex viro ⁊ femina ꝓcreautū. cuſtodiendā ꝟo cēſent. legꝭ obẜuantiā. nec ſufficere ad ſalutē xp̄i eſtimāt fidē ⁊cͣ. Iſi. in. viij. ethy. vbiagit de hereſibꝰ xp̄ianoꝝ. ponit eandē ſnīam. sͣ. ī ꝓlogo ſuꝑ ioſue vltra mediū inuenies ſatꝭ de origene. aqͥla ſymmacho ⁊ theodotiōe. vbi exponit̉ qd̓ hic d̓r.y ¶ Et ꝑ ori laborē ⁊c̄. excetra ẜpēs qͥdā de qͦ d̓t Iſid̓. xijethymo. Hydra dracō ē ml̓toꝝ capitū. qͣlis fuit ī lerna
palude ꝓuīcie archadie. hec latīe excetra d̓r. ꝙ vno ceſo tria capita excreſcebāt. ſꝫ hͦ fabuloſū ē. nā ꝯſtat hydrā locū fuiſſe euomētē aqͣs vaſtātes ciuitatē vicinaꝫin qͣ vno meatu clauſo ml̓ti erūpebāt. qd̓ hercules viloca ip̄a exuſſit. ⁊ ſic aq̄ clauſit meatꝰ. nā hydra ab aqͣodicta eſt. hydor greceaqͣ ē latīe. ⁊ īde d̓r hydra .ſ. ſerpēs aqͣticꝰ.Ouidius metamorphoſeoſ. ix. loqͥt̉ d̓ hydra di. Uulneribꝰ fecunda ſuis erat illa.nec vllū. De comitūnūero caput ē īpunereciſuꝫ. Quī geminoceruix herede valētior eēt. Idem ī eodē.Nec ꝓfuit hydre creſcer̄ ꝑ dānuꝫ gemīasqꝫ reſumer̄ vires. Etnota ꝙ ī aliqͥbꝰ libeꝭſcribit̉. excedra ꝑ d. ⁊tūc ethymologizat̉ qͣſi excelſa hydra. ī aliqͥbꝰ ſcribit̉ ꝑ t. iuxtaethymologiā Iſid̓. ⁊tūc d̓r excetera. qͥſi exceſo tria ⁊ iſta lr̄a cōior ē ⁊ hꝫ mediā ſillabā natural̓r ꝓductā.excetre āt ꝯꝑat emulū ſuū ꝓpt̓ detractōisſibilū. ⁊ qꝛ alijs īfundit emulatōis venea ¶ Synō. qͥdā fu (nūit ꝓditor cꝰ īſidijs capta fuit troiā ⁊ d̓ſtructa. nā cuꝫ greci ꝑ. x.ānoſ ciuitatē obſediſſent eā caꝑe nō valētes equū ligniū īmēſe ſtature fecer̄t. ⁊ armatꝭ militibꝰ eū īpleuerūt. ſynō ꝟo fingēſſe tīore mortꝭ de grecoꝝ caſtrꝭ effugiſſe. aſſecuratꝰ a troianis.ſi ſecreta eis pāderetdānaoꝝ. mētitꝰ ē eisillū equuꝫ in honorepalladis fuiſſe factū⁊ ꝙ id̓o tāte eēt magnitudīs. ne poſſetintrare portas ciuitatis. quia ſi intraret. nūqͣꝫ ciuitas capi poſſet. cuiꝰ ꝟbis ſeducti. portasfreger̄t. ⁊ ita equū ītroduxerūt. ſynō aūt illa nocte cuꝫdormirēt troiani. aperuit oſtiola eqͥ. ⁊ incluſi militesexier̄t ⁊ ciuitatē ceperūt. ſic̄ ī ſcd̓o libro virgilij. eneiUctorqꝫ. cui cōꝑat emu (dos pleniꝰ recitat̉. ⁊ iō d̓r.b ¶ Euētilet apices .i. Cū ſuū d̓tractiōis īcēdia iaciēte̓lt̓as. euētilar̄ d̓r ad vētū diſꝑger̄. vijcer̄. exqͥrer̄. excuteīueſtigar̄. diſcuter̄. ⁊ ī iſtꝭ duabꝰ ſigͥficatiōibꝰ p̄t accipic ¶ Lr̄as calūni (hic. licet in om̄ibꝰ bene poſſet exponi.ent̓. falſo criminēt̉. calūniator .n. d̓r falſi crimīs accuſator. cetera plana ſunt.¶ Explicit qualiſcunꝙ expoſitio iſtius ꝓlogi.