Capitulum.Primum

et ideo cōtra bonum cōmune nulluꝫlicet ſecretum reciꝑe nec tn̄ eſt omnino ſecretum qd̓ ꝑ ſufficientes teſtes pōt ꝓbari. hec Tho. Sed nunquid ſubditi poſſunt accuſare ſuosp̄latos. Rn̄. ibidem ſubditi p̄latos ſuos accuſare ꝓhibentur. qui nō affectione caritatis ſed ſua prauitatevitam eoꝝ diffamare. et rep̄hendere querūt vel ſi ſubditi accuſare volentes fuerint criminoſi vt habetij. q. vij. alioquin ſi fuerit alias idonei ad accuſandum licet ſubditos excaritate ſuos p̄latos accuſare.¶ Quo ad ſecūdum principale vtꝝfalſum teſtimoniū ſit ſemꝑ peccatūmortale. Rn̄. Tho. ij. ij. q. lxx. falſuꝫteſtimoniū triplicem habet diformitatem. vno mō de ꝑiurio qꝛ teſtes n̄admittuntur niſi iurati. ⁊ ex hoc ſꝑeſt peccatū mortale. Alio modo exvioalaciōe iuſtitie ⁊ hoc modo eſtpeccatum mortale in ſuo genere ſicut et quelibet. iniuſtitia. et ideo inp̄cepto decalogi ſub hac forma īterdicit̉ falſum teſtimoniū. Cū d̓r exo.xxj. Non loquaris cōtra ꝓximū tuūfalſum teſtimoniū. nō em̄ cōtra aliquem fecit qui eum ab iniuria faciēda impedit ſed ſolum qui ei ſua iuſticiam tollit. Tercio modo ex ipſaſ9faliitāte ſꝫm ꝙ omne mendaciū eſtpeccatum et ex hoc nō habet falſuꝫteſtimoniū ꝙ ſit ſemꝑ mortale peccatum. Dubitat̉ vtꝝ iuramentumobliget ſꝫm intenciōem recipientisRn̄. Cho. ſuꝑ iij. di. xxxix. et ij. ij. q..xxx. c. ar. vij. Iuramētū ꝓmiſſoriūobligat de neceſſitate vt culpa euitetur. vnde obligat ad illud eſſe faciendum quo nō facto incurrit̉ culpa. diſtingnendū eſt ergo in eo quiei inrat aūt ei ſimpliciter aut dolo

ſe iurat. ſi iurat doloſe ex duabꝰ ꝑtibus pōt culpa ſequi ſcꝫ ex fractione iuramenti et ex dolo. Quauis gͦex ip̄a rōe iuramenti inquantū iuramentum nō obliget̉ ad ſeruandumip̄m niſi ſꝫm ſuam intenciōeꝫ. ad obligaciōem em̄ voluntas requiritur.ſicut etiam ad votum tn̄ ex neceſſitate iuramenti inquantū doloſumfuit obligat̉ ad ſeruandū taliter ꝙex dolo eius alius nō ledat̉ et hoceſt qn̄ ſꝫm intenciōem recipiētis iuramentum implet. vnde debet ſeruare ſꝫm ſanum intellectu eius cuiiuramentum p̄ſtatur. vnde IſidorꝰQuacunqꝫ arte verboꝝ quis iuretdeus tn̄ qui cōſciētie teſtis eſt hocita accipit ſicut ille cui iuratur intelligit et ꝙ illa verba intelligant̉de iuramento doloſo patet ꝑ ea queſicut ſubdit dupliciter reus fit quiet nomen dei in vanū aſſumit et proximum dolo capit. ſi aūt ſimpliciteridem abſqꝫ dolo iurat tunc obligatin foro cōſciencioſo ſolum ſꝫm intenciōem iurantis nō recipientis. vnd̓Grego. xxvij. mora. humane aurestalia verba noſtra iudicant qualiaforis ſonant diuina vero iudicia tālia foris audiūt qualia ex intimis ꝓferunt̉. Sed talis ſine dolo iuransin foro cōtēcioſo vbi intentio ignoratur obligatur ſꝫm ꝙ verba cōmuniter accipi ſolēt. hec ille. Et additiuramentum nō debet adhiberi niſide aliqua re de qua aliquiſfirmitercertus eſt. et nō eſt niſi cum magnacautela adhibendū. Notandū tamēꝙ in quibuſdam caſibꝰ poſſunt aliqui iurare quibus de re non cōſtatniſi ꝑ fidem ſeu crudelitatem. vndemagi. in. iiij. di. xxxiiij. di. ꝙ ſi mulier cauſat frigiditatem mariti ip̄a et