Preceptum.Octanum
Capitulū.Primum.
multa ſunt genera. ſed ea vniuerſaliter odiſſe debemus. nullū em̄ eſtmendaciū qd̓ non ſit cōtrarium veritati. Nam ſicut lux et tenebre pietas et impietas. peccatū et recte factum. vita et mors. inter ſe ꝯtrariaſunt. Ita inter ſe ſunt veritas ⁊ mēdacium cōtraria. vnde quāto amamus illam tanto iſtā odiſſe debemꝰvnde pla. in thimo. voces impoſiteſunt vt p̄ſto fiant volūtatis indiciaſed mēciens cōtrariū facit. et phil.iiij. ethi. dicit ꝙ mendacium ſꝫm ſemalū eſt et fugiendū. veꝝ aut bonum eſt et laudabile. Et rō eſt quare omne mendaciū eſt peccatū quiacadit ſub indebitā materia maximevocale et includit actum et circumſtantias ip̄m actū neceſſario deformantes. ſicut eſt de furto et adulterio. et ceteris hmōi cōuolutis cummalicia. vt dicit philoſo. ij. ethi. voces nanqꝫ inſtitute ſunt ad ſignificandum alijs mentis cōceptū. vndeindebitū eſt et contra vocis inſtitucionem ꝙ quis ſignificet qd̓ nō hētin mente. Secūdo omnē mendaciūex ſua rōne dicit intenciōem malamſcꝫ intentiōem decipiendi. et huiuſmodi impoſibile eſt eſſe bonum.E ¶ Quō ad ſecundū princip̄ale nōtandum ꝙ ſꝫm augu. li. de mendacōviij. ſunt genera mendacioꝝ. Sco.tamē ſubdiuidit quītū in duo. Primum vocat̉ mendaciū in doctrinareligionis ſcꝫ cum quis cū intencione fallendi ſignificat aliqd̓ falſumcōtraria his q̄ fidei ſunt aut ſacreſcripture. aut etiam cōtrariū his q̄ytinent ad bonos et xp̄ianos moresSecūdum genus mendacij eſt ꝙ fitſolum ad nocēdū alteri iniuſte ſiuein corꝑe ſiue in rebus. ſiue in fama
ſiue etiam in aīa. et vocat̉ mendacium qd̓ nulli prodeſt et alicui nocet.Tercium eſt ꝙ fit in p̄fatis bonisad nocumentū vnius ꝓpter vtilitatem alterius. Et vocat̉ mendaciumqd̓ ꝓdeſt vni et nocet alteri. Et hectriplicia mendacia comp̄hendunt̉ſub mendacio ꝑnicioſo. Quartū vocatur mendacium qd̓ fit ex ſola libidine menciendi. vt cum quis mentitur ſolum qm̄ placet ſibi. et delectatur atqꝫ gaudet in menciēdo. Quintum vocatur iocoſum et eſt duplex.ſꝫm Sco. Primū qd̓ fit ſolum cauſadelectandi alios ſicut narrare fabulas de quibus etiam audiētes ſciūtꝙ nō eſt veꝝ. nec decipiuntur audientes vt plurimū cum etiam fermoꝓferentis nō ſit talis qd̓ natus ſitcredi ab audientibꝰ aliud qd̓ fit cauſa ioci. ſꝫm Augu. vbi ſupra. vt cumquis iocando intendit alium deciꝑeita ꝙ audientes vere decipiantur.non tn̄ in aliquo in quo ſibi magnūnocumentum inferatur. in quo iocātur illi qui ſciunt eum decipi ⁊ finaliter poteſt etiam ip̄e de hoc iocariquemadmodū dicit Augu. fuiſſe demendacio ioſeph qui veraciter voluit decipere fratres ſuos in verbiſiſtis. exploratores eſtis et ceterisſimilibus poſitis. Gn̄. xlij. Sextumeſt ꝙ nulli obeſt id eſt nulli alteria ſe. et tn̄ alicui ꝓdeſt et hoc in tꝑalibus rebus. Exemplificat augu. velut ſi quiſpiam alicuius pecuniaminiuſte auferendam ſciat vbi ſit ſeneſcire menciat̉ quocunqꝫ interrogante. Septimū eſt qd̓ nulli obeſtſed alicui ꝓdeſt in corꝑe qꝛ ꝑ ipſumimpeditur alicuiꝰ mors aūt alia leſio corporalis. Exemplum auguſti.velut nolens hominem ad mortem