SextumCapitulum.

quis facere libere et gratuite ⁊ nihil ꝓ eo ſperare ꝓ datione vel recipere taꝙͣ debitum ciuile. quamuistaliſ elemoſinarius poſſit licite intedere ꝙ alius pius ſit ad ip̄m orando ꝓ eo pauꝑ enim in veritate obligatur rōne operis pietatis orare.vel pius eſſe ꝓ benefactore. ergoet ſcd̓m debet fieri ſic libere videlicet mutuum. vbi res dat̉ ad tempꝰopera em̄ pietatis debent gratis fieri. vnde Lu. vj. Eſtote miſericordeſſicut et pater veſter miſericors eſtqui videlicet gratis eſt. et ibidem.ſed benefeceritis his qui vobis benefaciūt. que vobis eſt gratia.¶ Quarto notandū ſꝫm Tho. ij. ij.q. lxxviij. ꝙ quedam ſunt res quaꝝvſus nō eſt cōſumptio earū. ⁊ vſusdomus eſt inhabitatio et diſſipatioeius. vſus equi eſt eius equitacio.vel alter eius labor. et in talibuspoteſt vſus concedi ſeruata ꝓprietate et ꝓ talium reꝝ vſu poteſt holicite reciꝑe p̄cium. vt fit in earumlocacione. alie ſunt res quaꝝ principalis vſus eſt eaꝝ conſumptio. vtſunt pecunia panis triticum et huiuſmodi. vſus em̄ panis eſt ꝯmeſtioꝑ quam conſumit̉. ſic etiam de vinoet ſimilibus. ſic vſus principalis pecunie eſt eius diſtractio ſꝫm ꝙ ī cōmutacione expenditur. et in talibꝰnō debet nec vſus principalis cōcedi ſine domino. qꝛ in illis ꝑ mutuuꝫſit tranſlatio dominij. ſi em̄ mutuotibi pecuniam illa erit tua ꝑ mutuūnam mutuū dicitur quaſi de meo tuum. Et ideo ſi mutuatum perditurip̄m perdit̉ illi qui mutuo recepit.licet reddere equiualens ſimiliterde pane vino et ſimilibus intelligēdum eſt. G ¶ His ergo p̄notatis

cōcluditur ꝙ ꝙͣuis vſura in nullocaſu ſit licita. tamen in quibuſdamcaſibus poteſt quis licite reciꝑe vltra valorem rei mutuate. nō ꝓ mutuaciōe. ſed alia de cauſa. Primū patet qꝛ videtur eſſe cōtra legem nature. vt iam patuit et etiam ē contrā declaracione eccleſie. exͣ. de vſ.li. v. fere ꝑ totum et cōtra diuinamlegem psͣ. Qui pecuniam ſuam nondedit ad vſuram. Secūdū patet primo caſu ſi quis detinet iniuſte ꝑ violentiam bona mea. et mutuo libipecuniam recipiens eadem bona inpignus ſi qui fructus veniunt de illa re impignorata ergo iure recipionō ratione mutui. ſed qꝛ ꝑtinebatad me etiam ſine omni mutuacione.Secundus caſus ſi ante tempora tibi mutuaui et hodie debes ſoluere.et qꝛ nō ſoluis. ego ex legitima cauſa cogor tantū pecunie ſub vſura recipere tunc illud qd̓ ꝓ vſura teneorſoluere tu debes dare. et ego iurerecipio. nō pro mutuaciōe. qꝛ iam fineꝫ habet. nec tu tenes rem illam exmutuaciōe. ſed detines violenter.vel me inuito. Et quia ex illa iniuria tua habeo daninum. tu tenerismihi illud refundere. Tercius caſuseſt ſi ego fideiuſſi ꝓ te em̄ qui tibimutuauit. et tu tempore ſolutionisnon ſoluis. nec liberas me a fideiuſſione. mutuans quoqꝫ recepit pecuniam ſibi debitam ſub vſura vt priꝰet ꝓpter ꝓmiſſionem meā obtinetiure a me illud qd̓ dedit ꝓ vſura tuteneris mihi illud reddere. nec egorecipio vſuram a te. nec tu das illd̓reſiduū rōe mutui. ſed ꝓpter dannū qd̓ ego ex negligētia tua incurriH ¶ Quartus caſus ponitur exͣ. devſu. ſalubr. ſi ſocer qui differt dare