Druckschrift 
Praeceptorium divinae legis, sive Expositio decalogi
Einzelbild herunterladen
 

Preceptū inSeptimū

Capitulum

detur fuis labore. induſtrīa. curaet ſimilibus G Vnde tn̄ ſꝫm diuinam naturalem legem illicitūreputatur ſi in emptiōe venditōenon ſit equalitas iuſticie ſeruata ſcienter. et ille qui plus habet poſtꝙͣinnotuerit ſibi illud tenetur recomipenſare ei qui damnificatus eſt ſiſit notabile damnum. Quod dico. qꝛiuſtum p̄cium rerum qn̄qꝫ non ē puctu aliter determinatum. ſed magisin quādā eſtimacione ꝯſiſtit itamodica addicio vel municio videtur tollere equalitatem iuſticie.vt tho. dicit. et addit ſcotus. qn̄ꝯmutantes penſata neceſſitate mutua reputant hincinde equiualensdare accipere ita vterqꝫ oputat tm̄ dare quantū recipit econuerſo recipere quantuꝫ dat. ſi tuncaliquod modicum deficit ab indiuiduali equalitate non erit iniuſticiareputanda. qꝛ qn̄ ex tali eſtimaciōede datioue recepcione equiualentis mutuo ſunt ꝗtenti tunc mutuoſibi volunt remittere veriſimiliterſi in aliquo deficiūt ab illa iuſticiarequiſita. ſic iſtoꝝ ꝯtractuū quēlibet ꝯcomittatur aliqua donacioꝯdicionalis. vt ſi aliquid ſit amplius in re data. H Veꝝ tn̄ ſi aliquis multum indigeret re aliqua alius ledatur ſi ea careat. magnam inſtanciam. ille inducit̉ advendendum rem ſuam. vel ad ꝑmutandum re alterius. tunc poſſit ſe ꝯſeruare indemne erit ī cauſatali iuſtū p̄cium non reſpiciendo ſolum ad rem que venditur. ſed etiaꝫad damnum qd̓ venditor ex vendicione indicione incurrit. ſic licitepoteſt alius cariuſ vendi valeatſꝫm ſe ꝙͣuis non vendat̉ plꝰ va

Quintumleat habenti. ſi vero aliquis multūiuuētur ex re alterius quā accepit.Ille vero qui vendidit non damnificet̉ carendo re iſta non debet eaꝫſuper vēdere quia vtilitas alteriaccreſcit non eſt ex vendicione. ſedex ꝯdicione ementis. nullus auteꝫdebet vendere alteri quod non eſtſuum licet poſſet ei vendere damnūquod patitur. Ille tn̄ qui ex re alterius accepta multum iuuatur. poteſt ꝓpria volūtate vendenti aliqͥdſuꝑerogare qd̓ ꝑtinet ad eiꝰ honeſtatē I et ſic ptꝫ quīqꝫ requirunt̉ ad cōmutaciōem īcononica. ſꝫad negociatiuā adhuc ſuꝑ p̄fata requirunt̉ alia duo. Primo ſi debeateſſe iuſta oportet talis cōmutacio fit vtilis reipublice. ſic ē de meicatoribus illis qui afferūt res depatria vbi abundāt ad primā vbificiūt. quaꝝ tn̄ vſus eſt ibi neceſſarius et etiam qui res emptas cōſeruant vt ꝓmpte inueniant̉ venalesa volētibus eas emere tales habētactum vtilem reipublice. Oportetem̄ nec aliquis credat nec credēdi rōem habeat emptionē eſſe ꝙmunitati vel reipublice p̄iudicialempter defectum illiuſ cōdictiōis ſuntaliqui vituꝑabiliter negociatoresputa qui nec tranſferūt nec cōſeruant. nec eoꝝ induſtria melioraturres venaliſ nec certificatur aliꝰ ſimplex de valorē rei emende. ſed emitmodo vt ſtatim vendat ſine om̄ibꝰiam dictis cōdictiōibus. Talis eſſetexterminandꝰ a republica tanꝙͣcjuus cōmunitati. eo ꝓhibet immediatā ꝯmutaciōem volenciū icononice cōmutare et ſic faciūt qd̓libet venale vſuale carius ementidebere eſſe et vilius vendenti ſic