QuintumCapitulumPreceptum

gnis ex iuſta dei ordinacione diſponunt̉ ad eoꝝ correctionem vel adeorū damnaciōem et huiuſmodi bona quaſi nihil ſunt in comꝑaciōe adbona futura que ſeruant̉ bonis. etideo huiuſmodi triſtitia ꝓhibeturin ſacra ſcriptura ſꝫm illud pſal. Noli emulari in malignantibus neqꝫ zelaueris faciētes iniquitatē. Et alibi pene effuſi ſunt greſſus mei quiazelaui ſuꝑ iniquos pacem peccatoꝝvidēs. Quarto modo aliquis triſtatur de bono alicuius inquantuꝫ alter excedit ip̄m in bonis et hoc proprie eſt inuidia. et hoc eſt ſemꝑ prauum. vt dicit Ariſtoti. ij. ethicoꝝ.Quiadolet de eo de quo eſt gaudēdum. ſcꝫ de bono proximi ſꝫm caritatem cui etiam directe contrariaturvt dicet̉ E ¶ Quomodo autē fiat inuidia veniale peccatuꝫ vel mortale Notādū tercio ꝙ tres ibi ſuntgradus. Primus vbi materia origoet cā inuidie eſt cognitio boni alieni excellentis in homine vane glorioſo. talis em̄ feliciter timet de diminuciōe ſue glorie. et triſtatur faciliter de bono proximi. vnde ſꝫmGrego. xxxj mora Inuidia ex inanigloria naſcitur et ex eadem radiceetiam ſꝫm phi. ij. rheto. multe ſuntcauſe inuidia. Primo ſimilitudo aliquorū ſꝫm genus cognicionem. ſtaturam habitum. aut opinionē. Racio eſt qꝛ ad iſtos tm̄ eſt inuidia quibus homo ſe vult equare ſeu p̄ferre. hoc aūt nō eſt niſi reſpectu nonmultum diſtanciū. Nullus em̄ niſi īſanus ſtudet ſe equare vel p̄ferre īgloria his qui multo maiores ſunt.puta plebeus regi vel ecōuerſo. iōhis quibus multum diſtat loco veltemꝑe. vel ſtatu homo non inuidet

ſed quibus eſt propinquus. Nam cūpropinqui videant̉/ in gloria excedere eos nitimur excellere. et ex eorum gloria qua cōtra noſtram volūtatem pollent triſtari incipimus. ⁊ſic inuidere f ¶ Secūdo faciliterinuident puſillanimes. qꝛ omnia reputant magna et glorioſa qui nonhabent. Tercio ſenes faciliter inuident iunioribus quos putant poſſidere que ip̄i nō habuerūt vel nō habent. Capitur tn̄ inuidia ſicut cetere paſſiones qn̄qꝫ ſicut dicit Aureolus ſuꝑ ij. di. xxj. q. ij. quaſi pro quadam naturali inclinaciōe ad paſſionem inuidie. Sunt em̄ vt inquit inappetitu ſenſitiuo appetibilitatesquedam facientes in corꝑe realestranſmutaciōes cōſequentes cōplexiones corpoꝝ naturales. vnde quiſunt complexionis frigide et humide ſunt naturaliter magis inclinatiad inuidiam. vt patet de multis pueris mulieribus et quibuſdam hominibus flegmaticis. Et ratio ē qꝛtales qualitates paſſiue ſunt. ideoeſt in corꝑe aptitudo ad caſum ec d̓p̄ſſioneꝫ propter qd̓ in appetitū ſenſitiuo oritur proporcionalis quedāaptitudo ad dep̄ſſionem et ad caſuꝫvt faciliter deprimatur et cadat adappreſſionem boni alterius. Vndeſic eſt ꝙ omnia alia quedam reputant ſuꝑiora reſpectu ſui. id̓o timētcōfundi naturaliter ⁊ dep̄hendi. raciōe igitur talis cōplexiōīs qn̄ quiſvidet bonū in aliquo ſtatī inclinat̉ad īuidēdū. et tūc fit ꝯformis trāſmutacō ī corꝑe puta quidā cāꝰ maifeſtꝰ ī vultū ⁊ ꝑpēdit̉ inuidia ⁊ hͦmō accipiēdo īuidiā ſcꝫ ꝓ naturaliaptitudīe ⁊ paſſiōe vel etiā vt taliſpaſſio ē prīꝰ motꝰ. vt ſic non ē pec