Tercium.CapitulumPreceptum.Secundum

virum. aut ꝑ metum qui non caditin conſtantem virū. ſi primo mō ſicnō eſt obligatoriū in foro ꝯtentioſo. qꝛ cōgenti nō competit actio cōtra coactum vt obſeruet. iuramentū vero ad forū ꝯſcientie tale iuramentū eſt obligatoriū ſi illud quodpromittit̉ eſt licitū. ⁊ ſi iurans coſentit in promiſſum quantūcūqꝫ fuerit ꝑ mētū iuſtum coectus. vndeſi quis nō implet qd̓ coactus iurauit iuramento promiſſorio degerat⁊ peccat mortaliter. nō talis ſit coactus per metū cadentem in conſtatem viꝝ fuerit ꝑ habenteꝫ poteſtatem ab obligacōe abſolutus. qꝛ pronullo temporali debꝫ homo facerealiqua irreuerentiam dei vel deo.ſed hoc fieret niſi implerẻ promiſſum. nihilominus talis habet remediū. ⁊ pōt repetere in iudicō ꝙ coactus iurauit ⁊ ſoluit. pōt etiā petere ab ep̄o vt cogat illū abſoluereip̄m a iuramento ſi non poterit adhoc induci ſoluat ⁊ repetat. quialicet iurauerit ſoluere. nō tn̄ iurauit nō repetere. ꝙ ſi iurauit etiamnō repetere. tunc denūciet eccleſieſꝫm formam euangelica. ſi pecauerit in te frater tuus vt eccleſiaillūcompellat ad penitentia in qua veniet abſolutio iuramēti vel reſtitutio male acquiſiti vel accepti. Iteꝫpōt iudici denunciare. ⁊ ille ex officio tenet̉ aliā compellere ad reſtituendū. Si vero iurauit nō denunciare iudici tale iuramentū eſt illicitum nec obligat. et ideo nō obſeruandū cū vergat in deteriorem exitum vtpote exn̄s ꝯtra iuſticiam ⁊ꝯtra vtilitatē publicam ⁊ p̄ſertimhoc pōt denunciare dummō hoc faciat principaliter intencōe ſalutis

eterne. Si vero iuramentū promiſſoriū ſit coactū ꝑ mētum qui nō cadit in conſtantem virum. tunc iuramentū eſt obligatoriū in foro conſcientie. fortiori racōe ꝙ ſit iuram̄tum coactum ꝑ mētū cadentē in cōſtantem virū. ⁊iterū in foro ꝯtencioſo. qꝛ ſꝫm iura talis mētus nō iudicatur ſufficiens ad aliquid cū iuramento promittendū. Et ſic apparet quid ſit dicendū de coactionead promiſſoriū iuramentum. Augꝰin ſermone de periurio ſic dicit. Siquis coactus pro vita redimenda.vel qualibet cauſa vel neceſſitateꝑiurat. qꝛ plus corpus ꝙ animā dilexit tres quadrageſimas peniteatAlij iudicant tres annos vnum inpane ⁊ aqua. Ex quo ſequit̉ ꝙ illequi non intenderet ſoluere ꝙ coaactus promitteret cū ſcienter falſum iuraret teneret̉ ad penitentiāillam de rigore. ſꝫ de aſſertorio ſeuprobatorio iuramento eſt ſcd̓s caſus vbi dicendū ꝙ quicūqꝫ faceretiuramentū aſſertorium iurando falſū vel incaute ſic peccaret iurando⁊ ꝑiurium incurreret ⁊ ad hoc faciendum nullus cogi pōt. Si tn̄ quisoppoſitum faceret ex mētu tunc coactio excuſaret a tanto ſed nō a toto. qꝛ ad peccandū nulla coactio fieri poteſt ſufficiens libero arbitrioNam omne malū pene ſuſtinenduꝫforet a quolibꝫ anteꝙͣ minimo peccato peccare deberet. Eſt em̄ minimum peccatū maius omni malo pene p̄ciſe. vnde quando ſeruus iurataliquod falſum vel illicitū dn̄o cogente. ambo ſunt ꝑiuri. Nolite aitxp̄s timere illos qui occidūt corpꝰVtrum vero ille peccet qui inducit hominem adiurandum. quem