CapitulumPrimum.Preceptum
Viceſimū ſcd̓m.
ta anime. lectione. v. vbi ſic dicit.Conſului ſummā dn̄i anthioſiodorenſꝫ vbi loquỉ de ꝯtēptū ⁊ dic̄ ꝙꝯtemptꝰ eſt appreciari rem minꝰiuſto. Alio modo aſt rem negligere ⁊ de ea nō curare vt dum peccaſhabet circūſtantias retrahentes ſꝫeas n̄ curat aduertere. claudit quoqꝫ oculum qd̓ammodo ⁊ vertit tergū ad eas. Tercō eſt iraſci rei tanꝙͣ vili ⁊ eam aſpernari. primū eſtmalū. ſcd̓m peius. terciū peſſimum.dicamus ergo ꝙ in omni peccatoetiam veniali omittat̉ cōtemptusdei. Primo mō vere vel interp̄tatiue. Scd̓us cōtemptus interuenirepōt tam in mortali ꝙ ſolo venialiTercius ꝯtemptus circa deum p̄cipientem ⁊ erga p̄latum ſuū inquantum platus eſt nō videt̉ vnꝙͣ fieri cū deliberacōne completa abſqꝫpeccato mortali. ⁊ hoc vocatur ꝓprie ꝯtemptus. Nihilominus aduertendum eſt diligenter ꝙ refertplurimū dicere aliquid fieri ex ꝯtēptū ⁊ aliquid eſſe cū ꝯtemptū. Sicut refert fieri ignorater ⁊ aliquidex ignorantia. Dicit̉ quippe fieriex ꝯtemptū qn̄ cōtemptus eſt principalis cauſa talis actionis ſic ꝙ illo nō exiſtente non fieret actio itaquis oꝑat̉ ex ignorātīā qn̄ illa nōexiſtente nullo mō fierēt illud qd̓fit. prouenit aūt actꝰ nō nunꝙͣ cūꝯtemptu vere vel inter̉.Platiue nōtn̄ ex cōtemptū. quia ꝯtemptus nōeſt in cauſa ſed vel infirmitas. autdebilitas. aut ignorantia. aut affectio vicioſa. aut libidinoſa dn̄aturſicut peccat aliquis qn̄qꝫ ignoraterita tn̄ ꝙ nō oꝑetur quod oꝑatur ſiillud cognoſceret. propterea palaꝫeſt ignorantiam tunc nō eſſe cauſaꝫ
agentem ſed circūſtantem quemadmodū ꝯtingit in ſubditis qui dicūtſe ſcandalizari de factis ſuꝑiorumquos tn̄ ab actionibꝰ malis nō copeſceret ſcandali ceſſatio ⁊ p̄latorūvita bona ſed ita ſibiblanduitur ⁊ſuꝑ alios querūt excuſacōes in peccatis. H ¶ Ex his omnibꝰ nō videtur regula generalis poſſe ſumide diſtinctionē inter mortale ⁊ veniale penes hͦ quod eſt eſſe vel nōeſſe ex ꝯtemptū. qm̄ ſi capiat̉ ꝯtēptus primo nō eſt neceſſe omneꝫ actum factum ex cōtemptū eſſe morle. dum ſcꝫ deus aut p̄latus appreciatur minus iuſto. ſolum venialiter⁊ ex contemptū tali mentitur aliquis. aut ocioſe iocatur vel leuiterreſiſtit primis motibus. Similiterex ſecūdo contemptū poteſt euenire ꝙͣ uis nō ita leuīter ⁊ frequēterdeniqꝫ actus qui prouenit deliberate deliberatione completa ex tercocontemptū vt mihi videtur eſt ſemper mortalis hoc fit em̄ qn̄ peccasattendit ad precipientem ⁊ ad preceptum eius licitum ſiue deus ſit ſiue prelatus ⁊ propter vilipenſione⁊ aſpernationem precipientis ſuiqꝫp̄cepti aſſurgit effrenate ad actumtalem faciendum vel obmittenduꝫalioquin non facturus vel non obmiſſurus. hoc proprie eſt agere excontemptū tanquam ſi dicat vt aliqui. Ego in deſpectum veſtri ⁊ qꝛſic precipitis agam oppoſitum. heccancellarius parienſis. de Gerſo.Ad idem eſt Tho. vt s. precepto. j.de ſuꝑbia. Satis etiam concordarevidetur Humbertus ſuꝑ li. conſtituconum vbi addit ꝙ maioritas ⁊minoritas ꝯtēptꝰ inſurgit ex multis. Aliqn̄ ex magͥtudīe rei ꝯtēpte