Dicla .l.Littera

mihi debetur quod peto. ſcilicet iudicein iudicio mihi conferente vt iurem Exhoc autem iuramēto donatur actio ei q̄dum peterꝫ rem ſuam. delato ſibi ab aduerſario iuramento vel a iudice. ſuā eſſerem illam iurauit. ab ipſa em̄ tunc peteet rem ſuam actōne in factum que orit̉ex tali iuramento Et dicit Goff. ꝙ duplex eſt iuſiurandum. ſcilicet aſſertoriū⁊ promiſſorium Et aſſertorium triplexeſt. ſcilicet volūtarium vt eſt conuentionale. ff. e. ti. l. iufiurandum Neceſſariūqd̓ neceſſitate a iudice impoſita defert̉vel ſuſcipitur. ⁊ non poteſt recuſari niſiex iuſta cauſa. vt. ff. de iureiuran. l. mādante Et iudiciale quod in iudicio defertur vel refertur a parte parti. qd̓ noneſt neceſſarium ſubire immo delatuꝫ recuſari poteſt hodie. licet olim nō potuitrecuſari ſed referri. vnde vide glo. j. ca.fi. de iureiuran.Iuriſdictio eſt poteſtas de publico ītroducta cum neceſſitate iuris dicendi velequitatis ſtatuēde ſcd̓m Azo. Et dicit̉a nominibus ius ⁊ dicio id eſt poteſtasHec autē quandoqꝫ eſt ordinaria quādoqꝫ delegata Item alia eſt plena ſcilicet ſolius prīcipis Alia autem ſemiplena aliorum videlicet a principe De hocvide ſpe. eo. ti. ⁊. C. eo. u. l. iij. Et no.ꝙ quatuor dant iuriſdictionem ordinariam Primo lex inanimata vel canon.⁊ hoc in dubio. ſecus ſi apparꝫ velle dare de legatam Secundo lex animata ſcilicet papa vel imperator ⁊ non inferiorniſi epiſcopus ſuo vicario Tercio conſuetudo Quarto vniuerſitas approbata vt mercatorum cerdonum ⁊ aliorumartificum qui poſſunt de ſuo corpore creare ⁊ eligere iudicem ordinarium Similiter vniuerſitas facultatum artiumvel iuriſtarum de hoc no. circa. c. cū abeccleſiarū de offi. or.

Iuridicus eſt qui iura dicit ẜm Iſi. li. x.ethi.Iuriſprudentia eſt diuinarum ⁊ humanarum recum noticia iuſti atqꝫ iniuſtiſcientia. iuſti ſcilicet ad faciendum. iniuſti ad euitandum. quia non ſufficit ſcirequid ſit iuſtum aut iniuſtum niſi ⁊ ipſarum rerum contrariarum vel corporaliūhabeat quis noticiam ſcd̓m varias conditiones varia iura ſunt ſtatuenda. īſtide iuſti. ⁊ iure n prin.Iure proprio dicitur aliqua res vendiin inſtrumento venditionis. quando ꝓprietas tranſfertur in ementemIurgium dicitur quaſi iuris garrium.eo ꝙ hij qui dicunt cauſaꝫ iure diſceptant. capittu. forus. de verbo. ſignifica.ar. ꝙ iurgia non ꝑtinent ad preſbiterosquia non tenent̉ eſſe iuriſperiti. xxxviijdiſtinc. quia ipſi non debent nec pn̄t aduocare niſi in certis caſibus. de poſtu. c.Iuſticia eſt conſtans ⁊ perpetua voluntas ſuū ius vnicuiqꝫ tribuēs. non quantum ad actū ſed quantū ad effectūIuſticia enim eſt animi diſpoſitio ⁊ mēus affectus qua quis dicitur iuſtus. vts grāmatica gramaticus. dum ſine perſonarum acceptione vel diſtinctione velit cuilibet quantum in ſe eſt ius ſuū tribuere Et quot modis dicatur iuſticia.no. archid̓. viceſima quarta queſtioneprima. cap̄. vbi ſana fides Nā dicit ibiIuſticia eſt equitas tolerandi inopiam⁊ temperantiam habere in abundantiaItem eſt patriam ⁊ ſocios defendere.quia vera iuſticia compaſſionem habꝫ⁊ nō ex odio ſed bono zelo exercēda ⁊evt ibidem Item iuſticia ſic deſcribiturEſt habitus bonus tribuens cuiqꝫ ſuādignitatem. deo religionem. parentibus obedientiam. maioribus reuerentiam. paribus concordiam. minoribus