TlIIETADICla .l.

dum finis tendit ad cōmodum partis.glo. notabilis. in. l. pretor in prin. ff. d̓ſepul. viola. ⁊ fuit opinio innocen. m.c. qualit̓ ⁊ quando. ij. de accu. ⁊ doct. inc. de iud. Scd̓o rōe forme iteꝝ duplexeſt iudiciū ſcꝫ ordīariū ⁊ extra ordinariūTercio ratione quātitatis duplex eſt.ſcilicꝫ vniuerſale ⁊ generale que etiamdifferunt. de hoc plene in. c. ij. de libel.obla. Item iudicium triplex reperitur.primum inter ſanguinem. ſecundum inter lepram. tercium inter cauſam. vt inc. per venerabilem qui fi. ſunt legit. Etiudicium humanum quatuor peruertere ſolent ſcilicet fauor. odium. premiū.timor. vt. c. j. de re iudi. li. vi. ⁊. xi. q. iij.c. quatuorIuramentum eſt affirmatio vel negatōſacre rei aſſertione vel atteſtatiōe firmata. ſcd̓m Goff. vel adhibita religioneſcd̓m Placen. Iuramentū aſſertoriūeſt cum iuratur de preſenti vel de preterito ſic eſſe vel non eſſe. fuiſſe vel non fuiſſe. Sed iuramentum promiſſoriumeſt quando iuratur de futuro aliquid datutum vel facturum Aliquando etiā iuratur per execrationem. vt ſi hoc non fecero hoc accidit mihi vel filijs meis authuiuſmodi Ponitur ergo triplex iuramentum. ſcilicet promiſſorium aſſertorium ⁊ confirmatorium ſcd̓m Hoſt. inſum. de iureiur. ⁊ Dar. in. l. Si quis ꝓeo. ff. de fideiuſſ. ⁊ .xxij. q. ij. per totumEt habetur li. iij. ſententiarum. diſtin.xxxix. De primo in c. debitores. c. quincauallis. ⁊c. veniens de iureiur. De ſecundo in c. fi. eo. ti. De tercio in ca. cūcontingat. e. ti. Et iuramentum vergitſex modis in peiorem exitum. vt no. archi. xxij. q. iij. ſi aliquem Et debet iuramentum habere tres comites ſcilicet veritatem. iudicium ⁊ iuſticiam. c. ⁊ ſi xp̄s

q. ij. Et Dieremie. iiij. vbi dicitur. Etiurabunt inveritate iuſticia ⁊ iudicio. ⁊iuram entum non extenditur ad illicitūmandatum. c. quintauallis. ⁊. capitu.veniens eodem titulo. immo preſtans⁊ recipiens iuramētum contra canonespunitur. vt noͣ. in glo. ver. pena. capit.grauis de cenſi. alias iuramentū eſt ſeruandum niſi fiat in diſpendium animevel ꝑ ſuperiorē abſoluatur. c. ſivero eo.tituloIuramētum calumnie eſt. cum quis iurat ſe bona fide ⁊ non animo calumniandi agere vel reſpondere nec egiſſe vel reſpōdiſſe. Unde. Illud iuretur ꝙ ſibi lisiuſta videtur Et ſi queritur verum noninficietur Nil promittetur nec falſa probatio detur Ut lis tardetur dilatio nulla petetur. ca. primo. de iura. calum. inglo. iiij.Iuſiurandum quod competentius poſſet dici factum iuramentum vel factumiuratum. eo ꝙ ſuper facto iuratur vel iuſiurandum eo quod ſuper iure quod iuranti competit iuratur. qͣꝫuis iurandumplacuit: tamen vt factum dicatur ius.qūia ſuper facto iuris turatur dicitur iurandum: quia illud debet eſſe iuramentum quod antea fuerat iurandum relatione facta non ad id quod fit ſed ad idquod fieri conuenit. l. ius autē. ff. de iuſti. ⁊ iure Uel vt dicit azo. forte ius ponitur pro religione quaſi diceret iufiurandū .i. religio firmāda. vn̄ iufiurādūidē eſt qd̓ iuramentū factū Et d̓r qn̄qꝫꝯuētionale qn̄qꝫ iudiciale ⁊ ncc̄atiū Cōuentionale ē qn̄ a te peto aliqͥd ⁊ tu negas. tn̄ defers iuramentū vt iutē. ſi in hͦcaſu iuro. vocat̉ iuſiurandū ꝯuētiona le⁊ volūtariū. qꝛ extra iudiciū ex ꝯuentōe⁊ volūtate ꝑtiū abſꝫ aliqͣ coactōe iudicꝭpreſtat̉ Iuſiurādū iudiciale ⁊ neceſſarium eſt. cuꝫ in caſu premiſſo iuro: quod