¶ Tempusexceptionis
dulto poteſt in contractibus renunciarivt dictum eſt. immo iudex admittēs exceptionem fori admittendam facit liteꝫſuam. vt patꝫ in alle. l. ſi quis in ſcribendo. ⁊ ſicut iudex male iudicans facit litēſuam. ſic etiam arbiter ⁊ arbitrator. ſednon tenentur de eſtimatione litis niſi dedolo ⁊ lata culpa dūmōdo ſaltem fuerītelecti de partium conſenſu facit. l. i. §. i.ff. fi menſor falſuꝫ modum dixerit Itēvidetur de conſultore. vt. l. i. de diſcuſ.C. li. x. Nam cuilibet in ſua arte expertocredendum eſt. ff. de ventre inſpiciendol. i. ⁊. c. cauſa matrimonij. de probat̉. inglo. Notandum ad hoc ꝙ clericus poſſit prorogare iuriſdictionem non ſui iudicis ẜm panormitanū in c. ſignificaſtide fo. comꝑe. Primo requiritur eiꝰ conſenſus. quia inuitus iudicari non poteſtSecundo ꝙ conſentiat ex certa ſcīentianon per erroreꝫ. vt in glo. i. dicti c. facitl. fi. C. de ꝯdi. indeb. Tercio ꝙ non fiat prorogatō mētus cauſa. vt. l. iij. ff. d̓iuriſdic. om. iud̓. Quarto ꝙ. iudex inquem conſentiat ſit eccleſiaſticus. de hͦinc. fi. diligenti. de fo. compe. Quintovt talis alias preſit iuriſdictioni. qꝛ fundamentū prorogationis eſt iuriſdictioIgitur in iudicem non habentem iuriſdictionem non poteſt fieri prorogatio.quia non entis non ſunt qualitates vt. leius qui in prouincia. ff. ſi certum petat̉facit c. ad audientiam ſcd̓m. de ec. ediSexto ꝙ talis ſit iudex ordinarius. qͥanemo poteſt prorogare iuriſdictionemnon ſui iudicis d̓legati etiam cum ꝯſenſu epiſcopi. quia iudex delegatus vigore reſcripti habet iuriſdictōem limitatā⁊ reſtrictam. Septimo ꝙ fiat cum conſenſu ſui epiſcopi Octauo ꝙ prorogāsnon peniteat re integra quia cum res eſtintegra penitenue eſt locus alias non.vt in c. i. de iudi. Nono ꝙ ſit talis cau-
ſa que recipiat prorogationem illius iudicis. quia laycus qualemcūqꝫ iuriſdictionem habeat non prorogatur in ſpiritualibus cauſis. de hoc per Io. an. ī cle.dudum. de ſepul. in glo. ſuper verbo ſpeciali Item laicus trahens clericum inuitum ad iudicem ſecularem perdere debꝫcauſam. ⁊ iudex ſecularis priuatur iuriſdictione. per. l. ſtatuimus. C. de ep̄i. ⁊cle. Item quid ſi clericus teahit clericūad ſecularem. Reſpondetur debꝫ excōmunicari non beneficiatus ⁊ officio priuari. beneficiatus vero benefic̄. ſuis priuari. xi. q. i. inoleta.Xcepto nō numerate pecunie date vel tradite rei aliquando competit infra duos ānos. aliquando infra triginta dies. aliqn̄ infra annū. aliquōdo infra tres menles. Ecce enim debitor qui confitet̉ ſemumo pecuniā recepiſſe quam in veritate non recepit poteſt opponere exceptionem non numerate pecunie infra duoſannos a die confeſſionis facte. Creditor vero qui confeſſus eſt ſub ſpe futurenumerationis creditum ſuum recepiſſea debitore habet exceptionem non ſolute pecunie infra. xxx. dies per. l. in cōtractbus. §. illo. C. de non nume. pe. Itēmaritus qui confeſſꝰ eſt ſub ſpe futurenumerationis ſe dotem recepiſſe. habetexceptionem non numerete dotis: q̄ opponenda eſt infra annum poſt ſo lutū matrimonium. ⁊ hoc ſi matrimonium durat minus duobus annis. ⁊ eſt opponēda infra tres menſes. ſi matrimoniū durauit plus duobus annis ſed minus decennio. Predictis exceptio nibus nonpoteſt renunciari ⁊ renunciatōſi facta eſtnon impedit quo minus infra dicta tempora opponi poſſit. verūtam ē in hͦ ꝓdeſtꝰ