Origo iurishumani

Incipit ꝓceſſus iudiciarius eximijdoctoris iuris canonici Iohannis deUrbach.N nomine domini amen. Rex pacificꝰ cunctoꝝ cauſa eſfecuua ⁊ finalis de ſum. tri. c. i. de reliqͦ.⁊ venr̄. ſancto. Glorioſus deus in princi. li. vi. ⁊ in. l. i. C. de ſum. tri. hoīnē adſui ſimilitudinē formatum. xxxiij. q. v.hec imago. de pe. di. ij. principiū. rectūcreauit. Eccīaſ. vij. c. in fi. Et diſpoſuitſibi ſubditos pudicos fore pacificos ⁊honeſtos vt in prohemio cōpilationisgregoriane ad eoꝝ regulationeꝫ ius naturale concreando. v. di. in prin. Quelex naturalis ad regimen creati homīsẜm ſtatum primeue diſpoſitōnis ipſiuscreatoris ſufficiens exiſtebat. Cumⁱ ip̄ecreator opus non nouerit imperfectōisde bap. maiores. ver. ſed adhuc querit̉qua lege omnia cōmunia erant .i. diſt.ius naturale. viij. diſt. quo iure. Sedquia ipſi ſubditi tales non permanſerūtẜm diſpoſitōem ⁊ voluntatem creatorꝭNam multiplicato genere humanor iure gentium orta ſunt bella ⁊ diſtincta rerum dominia. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. l. ex hociure. ⁊ .i. diſt. ius gētiū. Et homo infinitis ſe immiſcuit queſtionibꝰ. Eccīaſt.vbi ſupra ⁊ ipſi ſubditi cupidi erant ad

aliena. ⁊ ideo lites inſurrexerunt. Und̓Seneca. Homines qui etiſſime viuerent in terris ſi hec duo pronomina nōeſſent vel de medio tollerent̉ .ſ. meum ⁊tuum. Et alibi dicit. noſtri eſſemꝰ ſi noſtra non eſſent. Nā cupiditas effrena exhumane conditionis corruptiōe cōſurgens. pacem odiens. lites ⁊ iurgia nutriens ⁊ inducens. tot noua litigia generat. ꝙ plura ſunt negocia qͣꝫ vocabula.ff. de preſcrip. ꝟ. l. naturaliter. Et ī prohemio predicte cōpilationis. ⁊ naturahumana ad diſſentiendū prona. de conſe. di. iiij. ſicut in ſacramentis. de cōceſ.prebē. quia diuerſitatē. nouas deproperat edere formas. E. de vete. iure enuclian. l. ij. §. Sed quia diuine Hinc eſt ꝙforma litigandi ⁊ placitandi vſus in ꝑadiſo videt̉ exorta. Nam cū adam redargueretur a domino de inobedienti a relationem huius criminis conuertit in cōiugem. immo in coniugis autorem Cūdixit mulier quā dediſti mihi ſociaꝫ medecepit ⁊ comedi. de pe. diſt. ij. ſerpensItem ⁊ ex lege veteri ordo iudiciorumcomprobatur. Naꝫ moyſes ait. In dreduoꝝ vel trium. Deū. xx. ⁊ de iudi. nouit de teſti. in omni. Item ⁊ in nouo teſta. Unde apoſtolus Secularia iudiciaſi habueritis ⁊c̄. i. ad chorin. xvi. xi. q. i§. ex his. Quare ſcd̓ꝫ huiuſmodi ſtatūnature corrupte nō ſufficiebat lex nature. ſed neceſſaria erat ꝓmulgatio legispoſiciue. Quis niſi lites per iuſticias reprimerētur: in mundo non eſſet concordia. Fuit ergo neceſſaria humani iurisadinuentio ad effectum vt huiuſmodiappentum noxium refrenaret ⁊ homīesin tribus iuris precepus vicꝫ Honeſteviuere. alterum nō ledere. vnicuiqꝫ iusſuum tribuere informaret. ff. de iuſti. ⁊iur. l. iuris precepta. ⁊ in ꝓhemio ſupraallega. vt ſic hominū coerceretur auda-

a i