ObligatioIn contractū

¶ Capitulum. vi.Uni viſum fitd̓ duobus ex quibus contractusconſtat. ſcilꝫ perſonis ⁊ rebus. Reſtatnunc videre de obligationibus. Eſt autem obligatio iurꝭ vinculuꝫ quo neceſſitate aſtringimur alicuius ſoluende reivel aliquid dandum vel faciendum ẜmnoſtre ciuitatis iura. vt inſti. de obli. inprincipio Obligationum alia natural̓tm̄. alia ciuilis tm̄. alia naturalis ⁊ ciuilis ſimul. Naturalis eſt que naturalemequitatem continet. hac naturali ſoluꝫobligatione ſe obligat pupillus ꝓximꝰpubertati ſine tutoris autoritate non factus locupletior nec dolum cōmittens.Item ſeruus domino ⁊ cuilibet alteriperſone. Item filius patri in eius poteſtate exiſtens ⁊ econtra. ſed talis naturalis obligatio inefficax eſt ad agendū.Ciuilis obligatio eſt cum quis ſolennitate iurꝭ aſtrictus eſt Et talis obligatioex ſola diſpoſitione legis ꝓcedit. vt cuꝫquis confeſſus eſt mutuo recepiſſe. x.ſpe future numerationis de quo mutuoſcriptura eſt facta poſt bienniuꝫ teneturciuiliter. licꝫ pecunia non ſit numer ata.ſed naturalis equitas eū teneri non ſuadet. Unde licꝫ ẜm ius ciuile taliter confeſſus ſit obligatus. naturalis tn̄ equitas non vult vt ſoluat id quod non recepit. ſed quia poteſt infra biennium excipere de non numerata pecunia: quaꝫ ſinon oppoſuerit tūc vult naturalis equitas ꝙ ſibi imputet̉. ⁊ tenetur naturaliter ⁊ ciuiliter. Patet ergo ꝙ naturalisobligatio per ſe ſeu ciuilis obligatio ꝑſe ad agenduꝫ eſt efficax ⁊ ineuitabilis.Naturalis ⁊ ciuilis obligauo ē vbi ambo cōcurrunt ſcilicꝫ perſona que de iurecontrahere poteſt ⁊ diſpoſitio legis. ⁊hec efficax eſt ad agendum. Obligatio-

num naturalium ⁊ ciuiliū ſimul. alia eſtex contractu. alia ex quaſi cōtractu. aliaex maleficio. alia ex qͣſi maleficio. Obligatio ex contractu eſt que precio cōtrahituc. ⁊ que ex ipſo precio ⁊ contractudeſcendit. vt emptio vendi. loca. ꝯdu.dona. ⁊ huiuſmodi. Et quaſi ex contractu obligatio eſt. vt cum quis gerit alterius negocium ſine ipſius mandato vtſunt tutor curator ſiue negocioꝝ geſtor⁊ ſimiles perſone. Iſti enim non contraxerunt cum illis: quoꝝ negocia geſſerunt. vnde non tenent̉ ex contractu ſedquaſi ex contractu. Ex maleficio: vt qn̄aliquis furtum rapinam vel iniuriā alicui fecit: renetur ex maleficio. Ex quaſiautem maleficio eſt quando aliquis directe non deliquit ſed quaſi. vt quandoex domo ſua quam inhabitat aliquid effuſum eſt vel eiectū quod alteri nocuit.vt inſtit. de obli. que exquaſi maleficionaſcunt̉. in prin. Contrahuntur autemobligationes aliquādo re. aliqn̄ ꝟbis.aliqn̄ litteris. aliqn̄ conſenſu. Ex re cōtrahit̉ obligatio vt in mutuo cōmodato depoſito. ſimiliter ⁊ in pignore ⁊cͣ.Exre igit̉ mutuata tenet̉ quis ad ſimilem rem reddenduꝫ. Ex re ꝟo commodata depoſita vl̓ pignorata. tenet̉ quisad eandem rem reſtituendum. ¶ Proeuidētiori intellectu obligationū eſt notandum. ꝙ reꝝ quedaꝫ nullum habentvſum ꝓprie loquēdo. ſicut pecunie queſolum ſunt medium reꝝ que vſum hn̄t.vndę pecunie ꝓ hmōi generis ꝯcordiainuente ſunt ad ſupplementum eaꝝ reꝝque ꝓ vſu hoīm ſunt neceſſarie. vt vultAriſto. i. polli. ⁊ iō pecunia ꝓprie nō p̄tvendi em̄i vel locari nec ꝯduci. poteſt tn̄mutuari deponi ⁊ ꝑmutati. Quedā ſūtres quaꝝ vſus ē ipſaꝝ cōſumptio. ſicutvinū cereuiſia panis caro. ⁊ ſic de alijs⁊ tl̓es nō hn̄t locari neqꝫ ꝯduci. pn̄t tn̄

k iij