¶ Diſpoſitioactoris
guil. in ſpe̓. ponit auditorē intelligit cuicertus cauſe articulus expediendꝰ cōmittit̉ ſi hoc guil. intelligit de articulo habete cauſe cognitionē annexā. tunc talis ēd̓legatus. ſi de nudo articulo habete cauſe cognitiōem vt examinator teſtium.tūc non eſt iudex talis auditor ſed nudꝰminiſter. De quo in ca. ſuꝑ queſtionuꝫde offi. dele. ⁊ in cle. auditor. e. ti. ⁊ id̓onon debet ponere iſtud membꝝ ſcꝫ de aſſeſſore quē non oportꝫ īter iudices enumerari. qꝛ ꝓprie iudex non eſt. vt ſuo loco patebit. ſimiliter arbiter ⁊ arbitratorꝓprie non eſt iudex. qꝛ priuata ꝑſona poteſt arbiter eligi. ſi ſic eſt ꝙ per actū priuatoꝝ non dat̉ iuriſdictio alias eaꝫ nōhabenti. de fo. cōm. Si diligenti. ⁊ ca.ſignificaſti ⁊cͣ. Sed id̓o ſpecu lator enumerat eum inter iudices. qꝛ arbitrariaredacta ſunt ad inſtar iudicioꝝ. vt in. l.i. ff. de arbi. Itē arbitriū eſt voluntariūſed iudicium reddit̉ in inuitū. vt ſupradictū eſt. ¶ Delegatus eſt qui ex alterius cōmiſſione alicuiꝰ cauſe recipit iudicialem ꝯgnitionē d̓ offi. deleg. ſuperqueſtionū. Et iſte ſi eſt a principe aliqn̄ſubdelegat. ¶ Unde ſubdelegatus eſt.cui cauſa vel pars cauſe a delegato ſecūdo loco cōmittit̉ vt ibi. Et ſic ſubdelegatus d̓r etiā delegatus. ¶ Conſeruatores ⁊ executores etiā ſunt delegati. d̓ offi. delega. c. i. ⁊ vl. li. vi. ¶ Ordinariꝰeſt qui iure ſuo vel principū beneficio vniuerſaliter iuriſdictiōeꝫ exercere poteſtff. de iure om. iudi. l. more maioꝝ. ⁊ ſeqn̄. ¶ Papa eſt ergo ordinariꝰ ſingulorum. ix. q. iij. cuncta per mundū ⁊ ca.per principalē. Item ep̄us in eius dyoceſi. ⁊ omnes temporales in cuius territorio quis domiciliū hꝫ in. l. heres abſens. ff. de iudi. de fo. compe. c. vl. Iſtiſunt ordinarij ⁊ competentes iudices.domini tn̄ temꝑales non fundant inten
tiones ſuas de iure cōmuni contra omnes in territorio ſuo ſicut epiſcopi in dioce. ſuis pro quo no. in ca. ſuper eo. derochi. in ca. de religi. domibus. Itemetiam inferiores poſſunt eſſe ordinarij⁊ habere iuriſdictionē ordinariā ex priuilegio vel ꝯſuetudine de offi. ordi. cuꝫab eccīarum. de fo. com. cum contingat¶ Archiep̄us vero non eſt iudex ordīarius ſubditoꝝ ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ ſꝫ ſolum in dyoce. ſua. ⁊ ſuper ipſos ſuffrageneos habet ordinariam iuriſdictionēvt in c. paſtoralis de offi. ordi. Undenon pōt adiri ꝑ ſimplicē querelā ab ipẜſubditis ſuffraganeoꝝ niſi in caſibus vtibi. Itē legatus eſt ordinariꝰ in ꝓuīciaſibi decreta. vt in ca. i. de off. le. li. vi.¶ Qualiter actor debeat ſe hr̄e in adeundo iudicemEd qualiter inadeūdo actor debeat ſe haberetractat Guil. in ſpe. de compe. iudi. additione. §. viſo. qꝛ ſi eſt ordinariꝰ: actorꝑ ſe vel ꝑ ꝓcuratorē ſuū accedat ad eumhora ꝯgrua. Ut cū ſedet ꝓ tribunali nōqn̄ comedit vel eſt in diuinis vel in via⁊c̄. Et factū ſuū corā eo ꝓponat ꝑ ſe ſi ēdiſcretus. alioquin per aliū de iudi. paſtoraliuꝫ. Et petat aduerſariū citari ſeuvocari ad cauſam. de iudi. c. j. qꝛ ꝑ citationem debet inchoari ꝓceſſus. ¶ Eſt eīcitatio fundamentū ⁊ principiū ordinisiudiciarij. de quo in glo. c. eccleſia. de ꝯſti. ſicut litis cōteſt. eſt fundamentū ⁊ initiū litis ſeu iudicij vt dictum eſt ſupraQuia dicit notabiliter lex inſti. de pe.here. §. vltra. ⁊cͣ. ꝙ omniū actionū inſtituendarū principiū ab ea parte edicti ꝯͣſtituit̉ q̄ eſt in ius vocādo. Si iudex eſtdelegatꝰ accedat eū vbicūqꝫ eū inueīatqꝛ ipē qn̄qꝫ certo loco ⁊ ꝯſiſtorio carꝫ Inloco tn̄ hoeſto ⁊ ꝯgrua hora d̓ of. d̓le. ꝯ-