Diffinicioiudici
cia. Et inter improbos innocentia tutaredderetur. iiij. di. facte ſunt leges. Etvt boni quiete viuant inter malos. xxiijq. v. Non fruſtra. Et ne quis temeritate ꝓpria ſibi ſumat vltioneꝫ. Ergo ſi homines in primeue diſpoſitionis ſtatu ⁊ īnocentia ꝑmanſiſſent latio legis poſitiue neceſſaria non fuiſſet. Ad quid em̄ indigeremus titulis. de libel. obla. ⁊ lit.conteſta. ⁊ ſimilibus ſi ſites non eēnt.¶ Cum igit̉ ex cupiditate ⁊ malicia hominum lites orte ſint ⁊ contentiones īducte. huiuſmodi ⁊ ſimilibꝰ titulis vtiure poſitiuo indigemus ad negocia pertractanda ⁊ lites dirimendas. Sed licet ius ſuꝑ hoc emanauerit poſitiuuꝫ. tamen cū hoc exercitium ⁊ ſciētia placitandi maxime ſunt neceſſaria. xlv. di. licetl. di. vt contineretur. Et ꝑ ſcientiā ⁊ experientiam oīs adquiritur noticia. Iuxta illud. Uſus ⁊ ars docuit qd̓ ſapit omnis homo. Et iuxta dictū philolophi īi. methaphi. Experientia facit arteꝫ: inexperientia vero caſum. Nā omne artificium per exercitium recipit incrementūin. l. ſeruis legatis. §. ornatricis. ff. deaurͣ. ⁊ ar. le. Eſt em̄ ipſa experientia efficax reꝝ magiſtra. de elec. quaꝫ ſit. li. vi.Unde lex ꝯmendat iuriſperitos ex experientia rerum vt in conſtitutione. ij. §. i.Et exꝑti cauſarū iudices dari poſſunt.C. de iudi. certi. Nam inexꝑtus paucaꝯgnoſcit ⁊ maxime circa formas libellorum ⁊ ordinem iudiciarium circa queꝫdebite pertractandū requiritur experiētia. Unde dicit Roff. in libro iuriſciuil̓in prin. Ꝙ difficile eſt vt quis ſciat bene libellos difficiles ꝯponere ⁊ ordinēiudicij pertractare. etiam ſi alias bonꝰ ſitin legibus: intellige ī cauſa criminali velciuili niſi in cauſarum exercitio cōuerſetur. Nā vt dicit Guil. in ſpe. de libel. cōcep. in prin. circa libellorū ꝯceptionem
grandē periculū imminet. Et quaſi totavis iudicioꝝ in eis rite concipiendis cōſiſtit. facit de iudi. examinata d̓ ſymo. licet hely. cum ſimilibus. Et pauci reperiuntur in hͦ plene inſtructi. immo nullꝰ ēqui pleꝝqꝫ in his vario non obducaturerrore. Ad hoc de īmu. eccle. aduerſus.Idcirco dominoꝝ meorum ſuꝑ hoc deuictus inſtantia: libelloꝝ ⁊ alioruꝫ actuum iudicioꝝ formas tradere ⁊ declarareintendo: ⁊ iudiciorum debitū ordineꝫ ⁊frequentatū per ſingulos actus. ⁊ ꝑtesiudiciales per media ꝑ que ad fineꝫ cauſarū deuenitur: competēti ⁊ regulato ordine explicare quantū mihi eſt poſſibile. Quia licet reuera ad hec inſufficiētēme cognoſcam. faciā tamen qd̓ poſſumxxij. q. ij. faciet hō. Et ſufficit ꝙ in paucis amici labori conſulatur. Ut dicit. l.tutor. ff. de nego. geſt. Et. l. tutores. in.§. qui ſe. in fine. ff. de adminiſtratio. tuto.¶ Dicit quid ſit iudiciū cū declaratōe⁊ perſonis eiusEd antequaꝫveniam ad ꝓpoſitum ꝓ euidentia p̄mitto. ꝙ iudicium eſt actus legittimus trium perſonarum. iudicꝭ. actoris⁊ rei. Ita dicit Hoſt. diffiniē do ī ſum.de iudi. in prin. ⁊ Io. an. in additi. ſpe.ti. de actore in prin. ⁊ doctores cōmūit̉.¶ In hoc qd̓ d̓r eſt actus triū ꝑſonarūincludunt̉ duo .ſ. proceſſus. ⁊ ꝑſone iudicij. Et licet ſint aliqua iudicia in qͥbꝰnon ſunt oēs ꝑſone ille. vt in iudicio īquiſitōis generalis vbi nō ē ꝑſona actoris vel rei. De qͦ in. c. bone de elec. Et īiudicio inqͥſitōnis ſpecialis q̄ fit ex officio iudicis nemīe prouocāte vel inſtigāte. de accuſa. inqͥſitionis. Ut qn̄ ep̄s inquirit cōtra preſbiteꝝ fornicarium. ⁊. c.qualiter. ij. vbi deficit perſona actoris.