ſiue ſit pater: ſiue mater ¶ Sꝫ fi paterpoſt peractum matrimonium ſe vendiderit nolente vxore: quod face̓ pōtẜm Ric. tunc partus ſequitur matreſi ipſa eſt libera. Si vterqꝫ eſt ſeruus⁊ diuerſoꝝ dn̄oꝝ: fiet diuiſio liberoꝝẜm numerum Et ſi vnus eſt tantumille penes quem remanebit recōpenſabit alij dn̄o precium iuſtum. ¶ Itēnota ꝙ ſerui inuitis dn̄is poſſunt cōtrahere matrimonium: extra de coniu. ſeruo. c. i. qͣꝫuis dn̄i eoꝝ poſſent tales vendere: quia ex contractu matrimonij non amiſerunt ius ſuum ſuper eos. Non tamen in partibus itaremotis debent mittere vel vendereꝙ impediatur vſus matrimonij cumconiuge ſua Si autem ſerui de volūtate dn̄oꝝ cōtraxerunt: tunc non pn̄tdn̄i precipere aliquid in preiudiciuꝫredditionis debiti UUnde magis obedient coniugi debitum exigenti qͣꝫ domino aliquid imperāti: Ricar. vbi. sͣ.De ſeruitute ſequēti matrimonium per verba d̓ preſenti contractum. ¶ Noͣ ꝙ que dicta ſunt. sͣ.videntur habere locum quando ſeruitus illa preuenit cōtractum matrimonium altero coniugum libero etignorante ſeruitutem conſortis. ¶ Sciendum igitur ꝙ contracto matrimonio de preſenti: et multomagis cōſūmato non poteſt vxor facere ſe ſeruāalterius inſcio ⁊ inuito viro vel ignorante iure diuino: quo dicitur Gen̄.3º. Sub viri ptāte eris: et ipſe dn̄abitur tui Secus eſt autem iure ciuili: qꝛeſt ſocia et nō ſubiecta īmo ſui iuris.Un̄ ẜm ius ciuile videt̉ ꝙ ſe vxor p̄tfacere ancillam alterius. Theologi.tamen dicunt oppoſitum. Et ſi ꝗdeꝫilla ſubiectio quā ponit ſcriptura eēttātū iudicialis: abolita eſſet ꝑ chriſtū⁊ ius ciuile oppoſitū: ſed qꝛ naturaliseſt ⁊ moralis rōni recte concordansrepetita in nouo teſtamēto: ideo verius eſt qd̓ dicūt TheologiMaritꝰ tn̄pōt ſe ſeruū facere: ſicut caput vxoriſ⁊ ideo ſui iuris. vnde ipſa inſcia ⁊ inuita pōt ſe ſeruū facere. Tenet̉ tamēreddere debitum vxori talis: ⁊ poteſtexigere etiā dn̄o ſuo prohibente. vbietiam attendendū eſt ꝙ cū dicitur ꝙaliꝗs pōt ſe in ſeruū dare .i. venundare ſe ad precium participādū: al̓s donatio non valeret: quia donatio excedens quingentos ſolidos .i. aureoſ reputat̉ īmeſa iure ciuili: ⁊ quatenus ēvltra eatenus non eſt valida. Ꝙ ſieſſet res indiuiſibilis forte totum viciaretur. C. de dona. l. ſiquis. Sꝫ libertas eſt res ineſtimabilis ⁊ indiuiſibilis: vnde dare ſe in ſeruum eſt immēſa donatio ⁊ non valet Ex hoc auteꝫꝙ quis poſt matrimonium contractum de pn̄ti: ſiue conſummatū: ſiuenō venūdat ſe: nō p̄iudicat̉ matrimonio: qꝛ ſeruitus ſuꝑueniens n̄ dirimitipſuꝫ: nec per hoc vxor efficit̉ ſerua:nec libe̓i eoꝝ efficiunt̉ ſerui: qꝛ partꝰſeꝗt̉ ventre nō ergo preiudicat̉ vxori etiā ſi taceat: qꝛ prohibere non pōt:etiā ſi ꝯſentiat: quia nō conſentitur vtipſa ſit ancilla: ſed vt ille ſeruuſ ſit: adquod nō ſequit̉ ipſa fieri ancillaꝫ: cuꝫpoſſit habere ſeruꝰ vxorem liberam.Nō tn̄ ꝙ vbi ē ꝯſuetudo: ꝙ cōtrahēscū ſeruo fiat ſerua valet. Nā ſicut iuſſcriptū potuit īuenire nouum modūſeruitutis: ita ius nō ſcriptū quod diꝯſuetudo: ita et vt mulier alteriꝰ terreliget̉ eo ipſo ꝙ contrahit ī terra tali