Druckschrift 
Opera : Mit Komm. von Laurentius Valla
Einzelbild herunterladen
 

CONIVRATIO

ſibi collegā fore ſperaret hominem familiarē, &omnibus neceſſitudinibꝰ circūuentū: cum eo ſecōſule initium agendi belli factuꝝ: ad hoc maledictis increpabat omnes bonos: Suoꝝ unūquēqꝫ nominās laudare admonere: alium egeſtatis:alium ſue cupiditatis: cōplures ꝑiculiꝫ aut ignominiæ, multos uictoriæ Syllanæ: quibus ea p̄defuerat. Poſtqͣ omnium animos alacres uidet, cohortatus ut petitionē ſuam curę haberent; conuentum dimiſit Fuere ea tempeſtate, qui dicerēt.Catilinā oratione habita, cum ad iuſiurandumpopulatores ſceleris ſui addiceret: humani corporis ſanguinem uino ꝑmixtum in pateriſ circūtuliſſe: inde cum poſt execrationem omnes deguſtaſſent, ſicuti in ſolemnibꝰ ſacris fieri conſueuit aꝑuiſſe conſilium ſuum: atqꝫ dictāte feciſſe,quo inter ſe fidi magis forent alius alij tanti facinoris conſij. Nonnulli ficta hæc, & multa p̄terea exiſtimabant ab his qui Ciceronis inuidiā.poſtea orta eſt, leniri credebant atrocinate ſceleris eoꝝ qui pœnas dederant. Nobiſ autem ea res.ꝓ magnitudine, paꝝ comꝑta eſt. ſed in ea coniuratione fuit. Q. Curius natus haud obſcuroloco, facinoribus atque flagitijs coopertus:

Fore. futurum eſſe. Speraret Catilina hominem familiarem: hominem ſibi famillaritate coniunctumOminibus neſſitudinibus. omnibus neceſſitatibus. Circunuectum obſeſſum. Neceſſitudinibus: quiarem familiarem inopeni domi habebat: multum præterea æs alienum debet multa nefanda cōmiſi flagitiainfamis eſt apud omnes q̄ omnes neceſſitudines īpulerat ipſum obſequi mihi ad ꝗd ſua opera uti uoluero.Agendi .ſ. ciuilis beili. Increpat bonos omnes: Nam mali ſemper infenſi ſunt bonis. Vnumquenqꝫ ſuorum: nominatim appellabat omnes ſuos nomini Luci uarguantei paratus ſis ut hæc omnia facias quæ mihi pollicitus ex. & tu publi. Antōi cumtu illum interfeciſti animi tui documēta maximadediſti. Egeſtatis: uide inquanta egeſtate poſitus ſis ſi me ſequi uolueris ab hac egeſtate expediāteqꝫ ditiſſimum breui faciam. Cupiditatis ſuæ.ſcis te amorem uirginis illius deperire alio modoconſequi non potes. niſi me cum una rei publica ſtatum perturbe mus cæteris ſociis adiuuantibus. Periculi. ſis te alieno ære aſtrictum eſſe:multas preterea cædes & nefanda ſtupra commiſiſſe & niſi hæc coniuratio fiat: pœnas criministui eſſe daturum. reliquatur ergo ut promptus ſisatqꝫ pararus ad hanc rem aggrediendam eſſe nondubites. Atqꝫ ignominiæ non opus eſt ut timeas famam bonam amittere: adeo enim es infamisut iam conſtet apud omnes infamiam tuam eſſenon mediocrem. Multos uictoriæ ſillanæ uobis notum eſt uiri fortiſſimi quantum pecuniæ cōſecuti fueritis tunc cum uobis data ſint bona eoriquos bello uiciſtis duce ſylla: ita ſi hoc tempore nrri fueritis bonorum omnium uos dominos faciam. Ea ſcilicet uictoria. Alacres ideſt poſtuidet lætos & promptos eſſe ad id agēdum quodpromiſerant: Petitionem ſuam. ſcilicet conſufatus ut ſuffragia ueſtra ſint mihi parata. Dimiſit licētiauit: miſſionem dedit his qui continuerant. Fuere ea tempeſtate. Nunc ponit quandam opinionem ut cum ſuperiorem habuiſſet orationem inter omnes qui ad erant: ibi pateramuſno plenam ſanguine permixto catilina ut quenadmodum fœdus uictimarum ſāguine ſanciri ſolet. ita ipſi fides aſtringerētur ſanguine humanoſancita. Ea tempeſtate. eo tempore quo hæc geſta ſunt Orationem. quā ſuperius uidiſtis. Addiceret aſtringeret inde addicti aſtricti. Populatoresfautores & conſcios ſui ſceleris. In pateris permixtum. infundit pateris ſanguine humano permixtumdeinde circuntulit omnibus execrando. ut ita ſuus ſanguis hauriretur ſi non feciſſent quæ promiſerat. queadmodum ſanguinem illum hominis hauſiſſent. Inde dicitur Catilina aperuiſſe & cætera. Poſt execrationem &cætera. poſt maledictionem quā execrati ſunt multa mala in ſeipſos uetere ſi non effecti eſſent fideliter ea quæ promiſſerant. In ſolemnitatibus ſacris qua ſolemnia ſacra ſolent fieri cum fœdusſaneitur ſanguine uictimæ. Aperuiſſe. manifeſtaſſe. Atque eo dictante feciſſe. ſuperius uidiſtisquomodo humanum ſanguinem iure iurando cum ſe addicerent coniuratores hauſerunt. nunc dicit cauſam cur execrationem illam interſe fecerint uidelicet ut huius ſceleris conſii alij alijs fideliores eſſent.Atque. dicitur. Eo ideſt. ideo. Dictare frequenter dicere execrationem illam. Quo id eſtūt tanti facinoris ideſt coniurationis uel ꝙ ſanguinem humanum hauſiſſet. Non nulli hanc habent opinionem ꝙ ſanguinem humanum pateris īfuſum hauſerint alij autem falſam eſſe dicunt: & hi erant qui uolebant odium minui Ciceronis: quod poſtea inipſa ortum eſt eo ꝙ ciues rom. interfici iuſſiſſet contra leges. Atrocitate. crudelitate eorum qui interfecti fuerant. Nam ſi hæc ſcelera commiſerant minuebatur odium Ciceronis ꝙ eos interfici iuſſerat. Inuidiam in odium. Atrocitate ſcelerum ꝙ diceret meruiſſe huiuſmodi ſceleratos eiues tale & deterius ſupplicium pendere eo ꝙ tam atrum ſcelus cōmiſſerāt utputa humanum ſanguinem haurire. Nobis ea res. Nunc dicit Saluſtius opinionem ſuā. Pro magnitudine. i. ſecundum rei magnitudinem. Parum comperta: parum explorata. Nā cum tanta eſſet rei magnitudo profecto eēt nobis manifeſta quapropter cōprehendi pōt mēdacē & falſum eē in cōiuratione CatiſinæHaud obſcurum. non ignobile: Cooꝑtus oppreſſus. Flagitiis .i. ſceleribus nā flagitiū dicit̉ uitiū flagitōe.l. reprehēſiōe dignū: ſeu in uerbis fuerit ſeu in factis ſed īfactis ſemꝑ facinus dr̄. Probri uituꝑiſ. Amouerat2